Αρχείο ετικέτας Αρόλιθος μουσείο

Μουσική παράδοση και κρητικά όργανα!

Η Κρήτη διαθέτη μια βαθιά ριζωμένη μουσική παράδοση που είναι γνωστή σε όλα τα μέρη της Ελλάδας, αλλά και στον υπόλοιπο κόσμο.

Χθες και Σήμερα

Τα παραδείγματα για την μουσική παιδεία των αρχαίων Κρητών είναι πραγματικά πολλά.

Από αποσπάσματα αρχαίου δράματος μαθαίνουμε ότι «ο Μίνως διέταξε να ταφούν μαζί με τον γιό του Γλαύκο και οι αυλοί του, που αυτός τους αγαπούσε όσο ζούσε». Αλλού εικονίζονται αυλοί, δύαυλοι, βούκινα, σάλπιγγες. Η αρχαία κιθάρα δεν ήταν αγαπητή στην Κρήτη, αλλά παιζόταν η αρχαία λύρα, όπως φαίνεται από αναπαραστάσεις σε γραφές, τοιχογραφίες, σφραγίδες κ.ά. Επίσης υπάρχουν αναφορές πως οι Κρήτες έδιναν εντολή τα παιδιά να μαθαίνουν τους νόμους με τη συνοδεία κάποιας μελωδίας, αφενός για να ψυχαγωγούνται με τη μουσική και αφετέρου για να εντυπώνουν (τους νόμους) καλύτερα στη μνήμη.

Ωστόσο, εστιάζοντας στην πιο σύγχρονη Κρήτη, η αγάπη των Κρητικών για την παραδοσιακή μουσική, είναι αξιοσημείωτη. Υπάρχουν πάρα πολλά τραγούδια μη χορευτικά, από όλη την Κρήτη με πολλούς στίχους, που η μουσική τους παίζεται με λύρα και λαγούτο στα γλέντια και στις παρέες. Οι νέοι της Κρήτης, έχοντας από νωρίς πολλές επιρροές, εμβαθύνουν στη παραδοσιακή μουσική και στα παραδοσιακά μουσικά όργανα.

Τα παραδοσιακά μουσικά όργανα

Η μουσική παράδοση της Κρήτης, έχει να παρουσιάσει και πολλά μουσικά όργανα.

1. Η κρητική λύρα

Η κρητική λύρα

Η κρητική λύρα

Η Λύρα συναντάται σε τρεις τύπους, δηλαδή το λυράκι, την κοινή λύρα και τη βροντόλυρα. Έχουν τρεις χορδές, σήμερα μεταλλικές, παλιότερα εντέρινες, διαφέρουν μόνο ως προς το μέγεθος, τον ήχο που παράγουν και τη χρήση. Η βιολόλυρα είναι ένας άλλος τύπος λύρας, που δημιουργείται γύρω στο 1925, με εμφανείς επιδράσεις από το βιολί.

2. Λαγούτο και Βιολί

H παρουσία του λαγούτου αλλά και του βιολιού στην Kρήτη, ανάμεσα στα χρησιμοποιούμενα μουσικά όργανα, επισημαίνεται από τα τέλη του 16ου αιώνα σε πολλές πηγές, φιλολογικές, αρχειακές, μουσειακές (κεντήματα) κ.λπ.

Το λαγούτο είναι το γνωστό σε όλη τη Ελλάδα μουσικό όργανο, με τέσσερα ζεύγη χορδές, παλαιότερα εντέρινες, σήμερα μεταλλικές.

Το κρητικό λαγούτο

Το κρητικό λαγούτο

Συνοδεύει ρυθμικά και αρμονικά τη λύρα ή το βιολί, άλλοτε παίζοντας τους βασικούς φθόγγους της μελωδίας, άλλοτε προσφέροντας ένα απλό ή διπλό ισοκράτημα και άλλοτε παίρνοντας, για σύντομο διάστημα, τη μελωδία προκειμένου να ξεκουραστεί ο λυράρης ή ο βιολιστής. Πολλές φορές το λαούτο χρησιμοποιείται και ως σολιστικό όργανο.

Όταν μιλάμε για το βιολί, είναι το γνωστό δυτικό βιολί, του οποίου η χρήση ως λαϊκού οργάνου στον ευρύτερο ελληνικό χώρο είναι γνωστή από πολύ παλιά.

Το βιολί

Το βιολί

Στην Κρήτη παίζεται, παράλληλα με τη λύρα, κυρίως στις δυτικές και στις ανατολικές επαρχίες.

3. Το μαντολίνο και η κιθάρα

mantolino

Το μαντολίνο

Είναι τα γνωστά όργανα, από τα οποία το πρώτο χρησιμοποιείται στην Κρήτη ως όργανο μελωδίας ή και συνοδεία της λύρας και του βιολιού, ενώ το δεύτερο χρησιμοποιείται ως καθαρά συνοδευτικό όργανο.

4. Το μπουλγάρι

Boulgari_post-1067x800

Το μπουλγάρι

Ανήκει στην οικογένεια των ταμπουράδων. Η χρήση του σήμερα είναι πολύ περιορισμένη στην Κρήτη. Παλιότερα όμως ήταν πολύ διαδεδομένο ως όργανο μελωδίας ή ακόμη και συνοδείας της λύρας.

5. Η μαντούρα

μαντουρα

Η μαντούρα

Είδος κλαρινέτου με μονό επικρουστικό γλωσσίδι στο πάνω άκρο της που είναι κλειστό από τον κόμπο του καλαμιού. Έχει 4 – 6 τρύπες και φτιάχνεται σε διάφορα μεγέθη. Παραλλαγή της μαντούρας είναι η διπλομαντούρα ή τζομπραγιά μαντούρα, που στην πραγματικότητα είναι δύο μαντούρες ίδιες οξύτητας δεμένες και παιζόμενες.

6. Η ασκομαντούρα

Η ασκομαντούρα

Η ασκομαντούρα

Αποτελείται από δερμάτινο ασκί που χρησιμεύει ως αποθήκη αέρος, το ξύλινο ή καλαμένιο ή κοκαλένιο επιστόμιο με βαλβίδα, μέσα από το οποίο φυσά ο οργανοπαίκτης τον αέρα, και τη συσκευή παραγωγής του ήχου, η οποία περιλαμβάνει μια αυλακωτή σκάφη που καταλήγει σε χοάνη και δύο αυλούς, τύπου κλαρινέτου με μονό επικρουστικό γλωσσίδι και 5 συνήθως τρύπες. Το όργανο αυτό, πολύ διαδεδομένο παλιότερα στην Κρήτη, τείνει δυστυχώς σήμερα να εκλείψει. Όπως καταδεικνύεται από την κρητική λογοτεχνία, οι όροι φιαμπόλι, μαντούρα και παντούρα είναι γνωστοί στην Κρήτη από τα τέλη του 16ου αιώνα.

7. Το νταουλάκι

Το νταουλάκι

Το νταουλάκι

Πρόκειται για ένα μικρό νταούλι που παίζεται με δύο ραβδάκια, τα νταουλόξυλα, και συνοδεύει ρυθμικά τη λύρα ή το βιολί. Παλιότερα ήταν ευρύτατα γνωστό, ιδίως στην ανατολική Κρήτη.

Η μουσική παράδοση και η λαογραφία της Κρήτης, είναι πραγματικά αστείρευτη. 

Είναι χαρά μας να παρουσιάζουμε και να αναδεικνύουμε την παράδοση με οποιοδήποτε τρόπο μπορούμε.  Αυτός είναι ο Αρόλιθος, το παραδοσιακό κρητικό χωριό.

Σας περιμένουμε! :)

Για πληροφορίες καλέστε στο 2810-821050 ή γράψτε μας εδώ: info@arolithos.com

Πηγές:

«Τα δώρα της γης»: Το νέο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα για τις Κυριακές του Νοεμβρίου, στον Αρόλιθο!

Τα δώρα της γης

Τα δώρα της γης

Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Φίλων της Παράδοσης «Νόστος» σε συνεργασία με το Μουσείο Αγροτικής Ιστορίας και Λαϊκής Τέχνης, διοργανώνουν τη νέα κυριακάτικη δραστηριότητα με τίτλο «Τα δώρα της γης».

Μια βιωματική εκπαιδευτική δραστηριότητα για τις Κυριακές του Νοεμβρίου 04, 11, 18 και 25 στις 12:30 το μεσημέρι, στον Αρόλιθο το παραδοσιακό κρητικό χωριό.

Η ιδέα του προγράμματος στηρίζεται στην αξία των καρπών της κρητικής γης!

Γινόμαστε γεωργοί, σκαλίζουμε και φυτεύουμε σπόρους! Μιλάμε για την αξία της ελιάς, μαζεύουμε ελιές και γευόμαστε τους καρπούς της. Θα ανακαλύψουμε τα δέντρα του χωριού και θα μαζέψουμε λεμόνια, ρόδια και κυδώνια, δοκιμάζοντας τα και μαθαίνοντας παράλληλα πως να φτιάξουμε παντανόστιμα γλυκά από τα φρούτα που μαζέψαμε. Δεν θα ξεχάσουμε τα σταφύλια και τον μούστο και όλα τα παράγωγα του!

Ελάτε να απολαύσουμε το φθινόπωρο, μέσω ενός βιωματικού προγράμματος και μιας ξεχωριστής εμπειρίας για τα παιδιά!

 Επιπλέον πληροφορίες:

Η διάρκεια του εκπαιδευτικού προγράμματος είναι περίπου μιάμιση ώρα και υπάρχει συμβολική συμμετοχή, ανά παιδί.  Οι γονείς αν το επιθυμούν, συμμετέχουν δωρεάν.

Κρατήστε θέση εκ των προτέρων! Καλέστε μας στο 2810 821050 ή επικοινωνήστε μαζί μας στο museum@arolithos.com

Στον Αρόλιθο λειτουργεί καφέ και ταβέρνα για την εξυπηρέτηση σας!

 

Δραστηριότητες για παιδιά τις Κυριακές του χειμώνα 2018-2019, στον Αρόλιθο!

στιγμιότυπο από δραστηριότητα

στιγμιότυπο από δραστηριότητα

Η προσπάθεια μας

Η θέληση μας για την διατήρηση των εθίμων των προγόνων μας και την ένταξη των παιδιών στην παράδοση της Κρήτης, μας έδωσε την ώθηση, σε συνεργασία με τον Πολιτιστικό Σύλλογο Φίλων της Παράδοσης «Νόστο», να διοργανώσουμε για ακόμα ένα χειμώνα, βιωματικές και παράλληλα εκπαιδευτικές δραστηριότητες για παιδιά!

Πότε

Από την 1η Κυριακή του Νοέμβρη και σχεδόν κάθε Κυριακή μέχρι τον Απρίλιο, στις 12.30 το μεσημεράκι, περιμένουμε τους μικρούς μας φίλους και τους γονείς τους στον Αρόλιθο!

Εκπαιδευτικές εκδηλώσεις, δραστηριότητες ή και θεατρικά δρώμενα, ζωντανεύουν την παράδοση και αποτελούν μια υπέροχη πρόταση, για τις οικογένειες που επιθυμούν να κάνουν μια σύντομη εξόρμηση κοντά στο Ηράκλειο!

Λίγα λόγια για το χωριό μας

Ο Αρόλιθος, το παραδοσιακό κρητικό χωριό ως προορισμός κοντά στο Ηράκλειο αποτελεί μια ιδανική λύση για όσους επιθυμούν να ξεφύγουν από το ρυθμό της πόλης αλλά και συνάμα να μην απομακρυνθούν ιδιαίτερα!

γραφικό σοκάκι του χωριού μας

γραφικό σοκάκι του χωριού μας

Η χαρούμενη δραστηριότητα για τα παιδιά, ένα απολαυστικό καφεδάκι στο καφενείο του χωριού «Η ωραία Κρήτη»  για τους γονείς και έπειτα φαγητό για όλη την οικογένεια στη ταβέρνα «Δελφύς», αποτελούν μια ολοκληρωμένη πρόταση για μια υπέροχη Κυριακή!

Πρόγραμμα δραστηριοτήτων

ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2018 – «Τα δώρα της Γης»
Κυριακή 04/11, 11/11, 18/11, 25/11

ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2018 – «Θεατρικό Χριστουγεννιάτικο Δρώμενο»-Το θέμα θα ανακοινωθεί-
Κυριακή 02/12, 09/12, 16/12

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2019 - «Εκπαιδευτική Δραστηριότητα» -Το θέμα θα ανακοινωθεί-
Κυριακή 13/01, 20/01, 27/01

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2019 – «Εκπαιδευτική Δραστηριότητα»-Το θέμα θα ανακοινωθεί-
Κυριακή 03/02, 10/02, 17/02, 24/02

ΜΑΡΤΙΟΣ 2019 – «Θεατρικό Αποκριάτικο Δρώμενο»-Το θέμα θα ανακοινωθεί-
Κυριακή 03/03, 17/03, 24/03, 31/03

ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2019 – «Θεατρικό Πασχαλινό Δρώμενο»-Το θέμα θα ανακοινωθεί-
Κυριακή 07/04, 14/04, 21/04

Μερικές Χρήσιμες Πληροφορίες

Οι εκπαιδευτικές δραστηριότητες και τα δρώμενα απευθύνονται κυρίως σε παιδιά άνω των 5 ετών. Σε κάποιες περιπτώσεις, όταν το παιδί είναι μικρό (κάτω των 5), θα πρέπει τουλάχιστον ένας γονιός να το συνοδέψει. Η διάρκεια των δραστηριοτήτων είναι περίπου μιάμιση ώρα και το κόστος είναι συμβολικό για κάθε παιδί, ενώ οι γονείς συμμετέχουν δωρεάν!

Σας τονίζουμε ιδιαίτερα ότι για την καλύτερη λειτουργία του χώρου για τα παιδιά και τη δική σας εξυπηρέτηση θα πρέπει να επικοινωνήσετε μαζί μας τηλεφωνικώς για να δηλώσετε συμμετοχή στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα που επιθυμείτε!

Για οποιαδήποτε διευκρίνιση καλέστε μας στο 2810 821050 ή να γράψτε μας στο museum@arolithos.com.

Μείνετε συντονισμένοι στο blog αλλά και στην σελίδα μας στο Facebookώστε να μαθαίνετε τα νέα μας.

Θα χαρούμε πολύ να σας δούμε στο χωριό μας!

Επίσημη ιστοσελίδα:  www.arolithos.com

 

2ος Παγκρήτιος Διαγωνισμός Παιδικής Ζωγραφικής!

Εδώ είμαστε και φέτος! Ο διαγωνισμός παιδικής ζωγραφικής, είναι πια θεσμός για εμάς, αλλά και για όλους τους μικρούς μας φίλους, που τον περιμένουν με αγωνία! :)

2ος Παγκρήτιος Διαγωνισμός Παιδικής Ζωγραφικής

2ος Παγκρήτιος Διαγωνισμός Παιδικής Ζωγραφικής

Ετοίμασε τα χρώματα σου, ενεργοποίησε τη μνήμη σου και θυμήσου αυτά που σου έκαναν εντύπωση, όταν είχες επισκεφτεί το χωριό μας! 

Ένα πολύχρωμο λουλούδι, ένα μεγάλο και επιβλητικό δέντρο ή μήπως ένα μυρωδάτο κρητικό βότανο; Η επιλογή είναι δική σας!

Η διαδικασία για την ανάδειξη των τριών καλύτερων έργων είναι πολύ απλή!

1) Όταν πια θα έχεις ολοκληρώσει την ζωγραφιά σου, θα την βγάλεις μια όμορφη και καθαρή φωτογραφία και θα μας την στείλεις στο εξής email: marketing@arolithos.com! Θυμήσου να προσθέσεις τα στοιχεία σου (όνομα, επίθετο, ηλικία, τηλέφωνο επικοινωνίας & τίτλο έργου), αφού ο διαγωνισμός είναι ατομικός και η κάθε μια ζωγραφιά θα πρέπει να αντιστοιχηθεί με τον δημιουργό της! (μην ανησυχείς! τα στοιχεία σου θα είναι προστατευμένα και θα χρησιμοποιηθούν μόνο για τον παραπάνω σκοπό!).

2) Πρόσεχε! Μην ξεχαστείς και δεν προλάβεις! Όλες οι ζωγραφιές πρέπει να σταλούν από 1 έως και τις 20 του Ιούνη!

3) Στις 21 Ιουνίου και έως τις 30 του ίδιου μήνα, οι ζωγραφιές θα «ανέβουν» στο facebook (www.facebook.com/arolithosmuseum/) στο άλμπουμ με τίτλο «2ος Παγκρήτιος Διαγωνισμός Παιδικής Ζωγραφικής».

4) Ειδοποίησε τους φίλους σου, την οικογένειά σου και όποιον άλλο θέλεις, να ξεκινήσουν να ψηφίζουν τις αγαπημένες τους ζωγραφιές! Οι τρεις με τα περισσότερα Like, θα είναι και αυτές που θα κερδίσουν τα μεγάλα μας δώρα! 

5) Την 1η του Ιούλη θα ανακοινωθούν οι νικητές μας, οι οποίοι για να κατοχυρώσουν το δώρο τους, θα πρέπει να μας παραδώσουν και την πρωτότυπη ζωγραφιά! Φυσικά, θα ήταν μεγάλη μας χαρά και όποιο άλλο παιδάκι θέλει, να μοιραστεί την ζωγραφιά του μαζί μας, ώστε να μείνει στο αρχείο του λαογραφικού μας Μουσείου!

Ταχυδρόμησε την εδώ: Αρόλιθος Παραδοσιακό Κρητικό Χωριό Τ.Θ. 2032 Τ.Κ. 710 02 Νέο Στάδιο Ηράκλειο Κρήτης.

Τα Βραβεία!

1ος Νικητής: Διήμερη διαμονή για σένα και την οικογένεια σου, με πλήρη διατροφή(πρωινό, μεσημεριανό, βραδινό) -χορηγία: Αρόλιθος παραδοσιακό κρητικό χωριό-

2ος Νικητής: Δωρεάν συμμετοχή σε όλες τις Κυριακάτικες Οικογενειακές Δραστηριότητες της περιόδου Νοέμβριος 2018- Απρίλιος 2019 -χορηγία: Πολιτιστικός Σύλλογος Φίλων της Παράδοσης “Νόστος”-

3ος Νικητής:  Μια μέρα δωρεάν χρήση της πισίνας και μεσημεριανό γεύμα με τους γονείς και τα αδέρφια σου! -χορηγία: Αρόλιθος παραδοσιακό κρητικό χωριό-

Δώσε χρώμα στη φαντασία και το ταλέντο σου και μπορεί να είσαι εσύ ένας από τους μεγάλους νικητές!

….και αν χρειάζεσαι βοήθεια να φρεσκάρεις τη μνήμη σου πάρε μερικές ιδέες εδώ!

Εμείς θα είμαστε στη διάθεση σου για ότι άλλο χρειαστείς και για οποιαδήποτε απορία έχεις! Καλή επιτυχία σε όλους! :)

τηλέφωνο επικοινωνίας: 2810-821050

email επικοινωνίας: marketing@arolithos.com

Επίσημο site: www.arolithos.com

 

Καλωσόρισες Ιούνη, καλώς μας ήρθες καλοκαίρι!

Ο πρώτος μήνας του καλοκαιριού είναι εδώ! Ήρθε ο Ιούνιος, με τον λαμπρό ήλιο, τα πρώτα μπάνια και την ανεμελιά του καλοκαιριού :)

ιουνης

Η προέλευση του ονόματος!

Ο Ιούνης είναι αφιερωμένος στην Ήρα. Η ονομασία του προέρχεται απ” τη λατινική λέξη Junius: Juno= Ήρα: Ηραίος, προς τιμήν της Ήρας. Βέβαια υπάρχει μία ακόμα άποψη, λιγότερο διαδεδομένη, πως το όνομα του οφείλεται στον πρώτο ύπατο της Ρώμης Λεύκιο Ιούνιο Βρούτο. Είναι ο τέταρτος μήνας του αρχαίου ρωμαϊκού ημερολογίου με 29 ημέρες και ήμερα είναι ο 6ος μήνας του χρόνου με 30 ημέρες!

Ιούνιος

Ιούνιος

 Οι ονομασίες και οι αγροτικές εργασίες του μήνα!

Στις 21 Ιουνίου έχουμε το  θερινό ηλιοστάσιο και η μέρα αυτή θεωρείται ως είναι η επίσημη έναρξη του καλοκαιριού! 

Είναι ο μήνας του θερισμού και πολλών άλλων γεωργικών εργασιών. Έχει πολλές ονομασίες, από τις οποίες η πιο διαδεδομένη είναι «Θεριστής» που προέρχεται από τον θερισμό των σιτηρών. Ακόμα, λέγεται Άι – Γιαννίτης (γιατί στις 24 γιορτάζουμε τη γέννηση του Ιωάννη του Προδρόμου). Επίσης Πρωτόλης ή Πρωτογιούλης, δηλ. πρώτος μήνας και αρχή του καλοκαιριού,  Λιοτρόπης, Κερασάρης  & Κερασινός, γιατί τότε ωριμάζουν τα κεράσια.

Αυτός ο μήνας είναι και μήνας πολλών και διαφορετικών αγροτικών εργασιών! Οι γεωργοί θερίζουν σιτάρια, κριθάρια, όσπρια, σανά. Ποτίζουν και σκαλίζουν τα χωράφια. 

Αυτή την εποχή, φυτεύονται σπανάκια, φασόλια και κουνουπίδια και μαζεύονται ντομάτες, μελιτζάνες, πιπεριές. Επίσης γίνεται ο απογαλακτισμός των ζώων, που είναι 3 μηνών και το πρώιμο ζευγάρωμα προβάτων. 

Τα έθιμα και οι παραδόσεις του μήνα!

Τα έθιμα και γι αυτό τον μήνα είναι πολλά και οι λαογραφία του τόπου μας πλούσια, όπως συνήθως. Ας δούμε κάποια έθιμα απ όλη την Ελλάδα και φυσικά το πιο γνωστό, αυτό του Κλήδονα, που εδώ στην Κρήτη, ακόμα καλά κρατεί! 

Στη Θεσσαλονίκη το πρώτο δεμάτι σταχυών που δένουν, το στήνουν όρθιο και το προσκυνούν, ενώ ο νοικοκύρης ρίχνει νομίσματα.  Στη Σκύρο σαν αποθερίσουν, αφήνουν δύο λημάρια αποθέρι στο χωράφι, για χαρά του χωραφιού και για να φάνε τα πουλιά και τα αγρίμια. Στο Μανιάκι Πυλίας αφήνουν ένα κομμάτι αθέριστο και λένε ότι είναι τα γένια του νοικοκύρη, τον οποίο σηκώνουν στα χέρια ψηλά & τον αφήνουν να πατήσει στη γη, μόνο αν τάξει στους θεριστές κρασί και κότα. Στην Κάρπαθο χαράσσουν με το δρεπάνι ένα κύκλο, που περιλαμβάνει τα τελευταία στάχυα. Στον κύκλο μπαίνει η νεαρότερη θερίστρια, σταυροκοπιέται και πετάει επάνω το δρεπάνι της φωνάζοντας: «Και του χρόνου, καλαλωνεμένα, καλοφαωμένα, καλοπρουκισμένα!»

Όμως το πιο γνωστό έθιμο και αυτό που ακόμα αναβιώνει σε μέρη της Ελλάδας και φυσικά στην Κρήτη, είναι αυτό του Κλήδονα!

Το προσωνύμιο «Κλήδονας» προέρχεται από την αρχαία ελληνική λέξη «κλήδων» που σημαίνει προγνωστικός ήχος και χρησιμοποιούνταν για να περιγράψει τον συνδυασμό των τυχαίων και ασυνάρτητων λέξεων κατά τη διάρκεια μαντικής τελετής.

Ουσιαστικά ο «Kλήδονας» σχετίζεται με μια λαϊκή μαντική διαδικασία, η οποία λέγεται ότι αποκαλύπτει στις άγαμες κοπέλες την ταυτότητα του μελλοντικού τους συζύγου.

Σύμφωνα με το έθιμο, την παραμονή του Αϊ-Γιαννιού, οι ανύπαντρες κοπέλες μαζεύονται σε ένα από τα σπίτια του χωριού και μία από αυτές πηγαίνει στο πηγάδι να φέρει το «αμίλητο νερό» και στη διαδρομή μέχρι το σπίτι δεν πρέπει να μιλήσει σε κανέναν.

Στο σπίτι το νερό μπαίνει σε πήλινο δοχείο, στο οποίο η κάθε κοπέλα ρίχνει ένα προσωπικό της αντικείμενο, τα λεγόμενα ριζικάρια και στη συνέχεια σκεπάζουν το δοχείο με κόκκινο ύφασμα και το δένουν ενώ παράλληλα προσεύχονται στον Αϊ Γιάννη και τοποθετούν το δοχείο σε ανοιχτό χώρο, όπου μένει όλη νύχτα. Την ίδια εκείνη νύχτα λέγεται ότι τα κορίτσια θα δουν στα όνειρά τους το μελλοντικό τους σύζυγο.

Παράλληλα, την παραμονή της γιορτής του Αϊ Γιάννη Ιωάννη, αναβιώνει και το γνωστό έθιμο με τις φωτιές: Στη πλατεία του χωριού στήνεται μια μεγάλη φωτιά πάνω από την οποία πηδάνε όλοι οι κάτοικοι του χωριού. Σύμφωνα με την παράδοση, η φωτιά, επιφέρει την κάθαρση και οι άνθρωποι απαλλάσσονται από το κακό.

Το έθιμα με τις φωτιές

Το έθιμα με τις φωτιές

Παροιμίες για τον μήνα!

«Αρχές του θεριστή, του δρεπανιού μας η γιορτή».
«Ο Μάης θέλει το νερό κι ο θεριστής (=Ιούνιος) το ξύδι».
«Από το θέρος ως τις ελιές δεν απολείπουν οι δουλειές».
«Γενάρη πίνουν το κρασί, το Θεριστή το ξίδι»
«Θέρος, τρύγος, πόλεμος …και στο αλώνισμα χαρές!»
«Μάρτης έβρεχε, Θεριστής τραγούδαγε».
«Μη σε γελάσει ο βάτραχος και το χελιδονάκι, αν δε λαλήσει ο τζίτζικας, δεν είν» καλοκαιράκι».
«Πρωτόλη (Ιούνιε), Δευτερόλη (Ιούλιε) μου, φτωχολογιάς ελπίδα».
«Το τραγούδι του Θεριστή, η χαρά του Αλωνιστή».
«Τον Ιούνιο αφήνουν το δρεπάνι και σπέρνουν το ρεπάνι».

Το καλοκαίρι λοιπόν κατέφθασε και η όρεξη μας για βόλτες και μπάνιο μεγαλώνει! Βρείτε στο χωριό μας, μια υπέροχη πισίνα για πολλές βουτιές, αλλά και ένα όμορφο περιβάλλον, για λίγη δροσιά και χαλάρωση απ την καθημερινότητα!

Σας περιμένουμε! :)

Επικοινωνήστε μαζί μας στο 2810-821050 ή γράψτε μας στο info@arolithos.com

Επίσημο site: www.arolithos.com

 

Πηγές:  iefimerida.gr, www.wikipedia.gr , www.newsbomb.gr

Πηγές εικόνων:

http://peritexnisologos.blogspot.gr/2015/06/24.html,

https://cyclades24.gr/2016/06/klidonas-eukseinos-pontos/

https://www.talcmag.gr/paidi/klidonas-2/

 

 

Κλείσιμο Σχολικής Χρονιάς «Χαρούμενα Κρητικόπουλα»

Η διοργάνωση της γιορτής για το κλείσιμο της σχολικής χρονιάς αφορά στην εφαρμογή ενός τετράπτυχου προγράμματος δράσης των παιδιών και των γονέων μαζί!

Τα παιδιά και οι γονείς χωρίζονται σε επιμέρους ομάδες των 15-20 ατόμων και οι δραστηριότητες έχουν ως εξής:

Α) Ζύμωμα ψωμιού από γονείς και παιδιά (το ψωμί παραδίδεται στο τέλος της γιορτής)

Β) Πηλοπλαστική

Γ) Το σκάλισμα της γης και το φύτεμα σπόρων

Δ) Χορός , τραγούδι και φρέσκοι λουκουμάδες

ΧΩΡΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Ο χώρος εφαρμογής είναι τα δύο παραδοσιακά σπίτια, όπως επίσης ένα μέρος του δρώμενου εξελίσσεται στον εξωτερικό περιβάλλοντα χώρο του Μουσείου.

ΗΛΙΚΙΑ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ

Το πρόγραμμα απευθύνεται κυρίως σε παιδιά Νηπιαγωγείου, Α΄, Β΄ Δημοτικού. Επίσης με τις ανάλογες προσαρμογές μπορεί να εφαρμοστεί και σε μεγαλύτερες ηλικίες.

ΔΙΑΡΚΕΙΑ

Το πρόγραμμα «Χαρούμενα Κρητικόπουλα» διαρκεί 3 ώρες (διάρκεια ανά επιμέρους δραστηριότητα 30 λεπτά).

ΧΑΡΟΥΜΕΝΑ ΚΡΗΤΙΚΟΠΟΥΛΑ 05062013 054

«Τα χαρούμενα Κρητικόπουλα»

ΧΑΡΟΥΜΕΝΑ ΚΡΗΤΙΚΟΠΟΥΛΑ 05062013 046

«Τα χαρούμενα Κρητικόπουλα»

Λίγες ακόμη σημαντικές πληροφορίες…

  • Για τη γνωριμία μας με τα παιδιά, είναι απαραίτητο να φορούν αυτοκόλλητες ετικέτες με το μικρό τους όνομα.
  • Τα παιδιά καλό είναι να φορούν πρακτικά, άνετα ρούχα και παπούτσια.
  • Τονίστε τους ότι είναι σωστό να ακολουθούν τον ερμηνευτή κατά τη διάρκεια του εκπαιδευτικού προγράμματος.
  • Βοηθήστε τον ερμηνευτή για την ομαλή εξέλιξη του προγράμματος ή τη ανεμπόδιστη διακίνηση άλλων επισκεπτών του Μουσείου.
  • Μην ξεχάσετε!!! Επικοινωνήστε ξανά με το Μουσείο 2 ημέρες πριν, για να επιβεβαιώσετε τη συμμετοχή σας.
  • Θα ήταν χρήσιμο να επισκεφθείτε το Μουσείο πριν το εκπαιδευτικό πρόγραμμα προκειμένου να γνωριστούμε και να συζητήσουμε απορίες σας.
  • Στο Μουσείο, λειτουργεί δανειστική βιβλιοθήκη την οποία μπορείτε να συμβουλεύεστε σε περίπτωση που χρειάζεστε κάποιο υλικό.

ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΣΑΣ ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ

  • Συζητήστε με τους μαθητές σας για το Μουσείο Αγροτικής Ιστορίας και Λαϊκής Τέχνης.
  • Τι είναι ένα Λαογραφικό Μουσείο και σε τι αποσκοπεί;
  • Γιατί ονομάζεται έτσι το Μουσείο που θα επισκεφθούν, τι εκθέματα φαντάζονται ότι θα δουν.
  • Εμπλουτίσετε τις διδακτικές σας ώρες με ένα κύκλο θεμάτων γύρω από την λαϊκή παράδοση της Κρήτης έτσι ώστε τα παιδιά να γνωρίσουν σταδιακά τον πλούσιο λαογραφικό μας πολιτισμό.
  • Οργανώστε μια μουσειακή γωνιά σχετικά με την κρητική λαϊκή παράδοση, με βιβλία, αντικείμενα καθημερινής χρήσης, φωτογραφίες με παραδοσιακές κατοικίες, αργαλειό, διάφορα είδη υφαντών, λύχνο, φανάρι ή λάμπα, σταμνί, καλάθι.

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΣΑΣ ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ 

  • Συζητήστε με τα παιδιά την εμπειρία της επίσκεψής σας στο Μουσείο.  Χρησιμοποιήστε τα φυλλάδια που σας έχουν δοθεί για τα παιδιά για να κάνετε τις εργασίες.
  • Εμπλουτίστε τη διακόσμηση της τάξης σας με τα έργα που έφτιαξαν τα παιδιά στο Μουσείο και άλλα (κολλάζ, μικρά υφαντά) και φωτογραφίες από την επίσκεψή σας στο Μουσείο.
  • Επισκεφθείτε άλλα Μουσεία με παραδοσιακό κρητικό σπίτι ή παραδοσιακούς οικισμούς.
  • Επισκεφθείτε παραδοσιακά εργαστήρια κατασκευής αντικειμένων οικιακής χρήσης και το εργαστήρι μιας υφάντρας ή μια σύγχρονη βιοτεχνία κατασκευής υφαντών.
  • Ενθαρρύνετε τα παιδιά να έρχονται σε επαφή με την κρητική παράδοση με επισκέψεις και σε άλλα Μουσεία, με τη μελέτη λαογραφικών στοιχείων, την επαφή με την κρητική μουσική.
  • Τονίστε στα παιδιά τη σπουδαιότητα της διατήρησης, της φροντίδας και της μελέτης των θησαυρών της λαογραφικής μας παράδοσης.
  • Προσπαθήστε να εφαρμόσετε θεατρικό παιχνίδι ως μέσο διδασκαλίας προκειμένου τα παιδιά να βιώνουν τη κάθε κατάσταση θεατρικά και να αναπτύσσουν την αισθητική τους αγωγή μέσα από το παιχνίδι και την δράση.

 Η παρουσία σας κατά τη διάρκεια του προγράμματος είναι απαραίτητη για να μπορεί να συζητηθεί στην τάξη η εμπειρία των μαθητών και για να αξιολογήσετε το εκπαιδευτικό πρόγραμμα.

Η συμπλήρωση του ερωτηματολογίου (αξιολόγηση) είναι ένας τρόπος να μαθαίνουμε από εσάς τις εντυπώσεις σας και να μελετάμε τις προτάσεις σας.  Με βάση τις παρατηρήσεις και τις υποδείξεις σας προσπαθούμε να βελτιώνουμε τα εκπαιδευτικά μας προγράμματα προκειμένου να φτάνουμε στα επίπεδα που επιθυμείτε

Ελπίζουμε ότι η συμμετοχή σας στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα του Μουσείου Αγροτικής Ιστορίας και Λαϊκής Τέχνης στον Αρόλιθο, θα σας είναι ευχάριστη, ωφέλιμη και δημιουργική.

Σας ευχόμαστε καλή συνέχεια στο παιδαγωγικό σας έργο! 

ΑΡΟΛΙΘΟΣ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟ ΚΡΗΤΙΚΟ ΧΩΡΙΟ

11ο χλμ Παλαιάς Οδού Ηρακλείου-Ρεθύμνου T.K.71500

ΤΗΛ. 2810 821 050 εσωτερικό 239  ΦΑΞ 2810 821 051

www.arolithos.com

museum@arolithos.com

 

Χρονολόγιο Μαρτίου: σημαντικά ιστορικά γεγονότα του μήνα

Ανατρέχοντας στην πλούσια ιστορία της Κρήτης, εντοπίζουμε κάποια απ τα πιο σημαντικά γεγονότα της ιστορίας της, για τον μήνα που διανύουμε και σας τα παραθέτουμε παρακάτω.

Μάρτιος 1828: ο Χατζημιχάλης καταλαμβάνει το Φραγκοκάστελο. Θάνατος του Ιωάσαφ Ξωπατέρα στον πύργο της μονής Οδηγήτριας.

Μάρτιος 1867: ο Ομέρ πασάς αναλαμβάνει την αρχιστρατηγία των τουρκοαιγυπτιακών δυνάμεων.

Μάρτιος 1878: η Κρήτη στα χέρια των επαναστατών εκτός από τα φρούριο Ιεράπετρας, Σπιναλόγκας, Ηρακλείου, Ρεθύμνου, Ιτζεδίν Χανίων, Κισάμου και Γραμβούσας.

Μάρτιος 1896: ο Καραθεοδωρής αντικαθίσταται από τον Τουρχάν πασά.

7-15 Μαρτίου 1897: κατάληψη του Πύργου της Μαλάξας και μεγάλη μάχη στις Αρχάνες.

20 Μαρτίου 1897: οι Μεγάλες Δυνάμεις χώρισαν την Κρήτη σε διεθνείς τομείς, ενώ τα Χανιά και η γύρω περιοχή της πρωτεύουσας έγιναν πολυεθνικός τομέας. Οι Άγγλοι διοικούσαν το νομό Ηρακλείου, οι Ρώσοι το νόμο Ρεθύμνου, οι Γάλλοι το νομό Λασιθίου και οι Ιταλοί τους νομούς Χανίων και Σφακιών.

1 Μαρτίου 1900: ιδρύθηκε η «Κρητική Ταχυδρομική Υπηρεσία», που λειτούργησε σ” ολόκληρο το νησί. Εξέδωσε κρητικά γραμματόσημα και ίδρυσε συνολικά 35 μόνιμα ταχυδρομικά γραφεία και 79 κινητά (αγροτικά).

16 Μαρτίου 1900: ο σερ Άρθουρ Έβανς ξεκινά την ανασκαφή στα ερείπια της Κνωσού στην Κρήτη.

Μάρτιος 1901: ο Βενιζέλος εισηγείται στο Ηγεμονικό Συμβούλιο τις θέσεις του για το Κρητικό ζήτημα.

10 Μαρτίου 1905: συνήλθε συνέλευση στον Θέρισο υπό των Ελευθερίου Βενιζέλου, Κωνσταντίνου Φούμη και Κωνσταντίνου Μάνου, που κήρυξε «την πολιτικήν ένωσιν της Κρήτης μετά της Ελλάδος εις εν μόνον ελεύθερον συνταγματικόν κράτος«.

10 Μαρτίου 1924: ιδρύεται ο Ο.Φ.Η

1 Μαρτίου 1935: αποτυχημένο στρατιωτικό κίνημα με τις ευλογίες του Βενιζέλου.

28 Μαρτίου 2008: ισχυρότατος σεισμός, ταρακούνησε την ανατολική Κρήτη, κυρίως το Ηράκλειο και την Ιεράπετρα. Το επίκεντρο της δόνησης, που είχε μέγεθος 5,7 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ, εντοπίστηκε στη θαλάσσια περιοχή νοτιοδυτικά από το Γαϊδουρονήσι.

Πληροφορίες για όλα αυτά τα αξιοσημείωτα γεγονότα, αλλά και για πολλά ακόμα, μπορείτε να βρείτε στην πλούσια δανειστική βιβλιοθήκη του λαογραφικού μουσείου μας!

Η επίσκεψη σας, θα σας γεμίσει πληροφορίες και γνώσεις!

Πηγές: https://www.sansimera.gr/almanac,  https://el.wikipedia.org/wiki Βιβλιογραφία: Ημερολόγιο 2010 Κρήτη- Ένα καράβι τρικάταρτο

Μάρτιος, ο πρώτος μήνας της Άνοιξης!

Μάρτιος-Τσαρούχης

Μάρτιος-Τσαρούχης

Ο Μάρτιος θεωρείται ο πρώτος μήνας της Άνοιξης και σηματοδοτεί την αρχή της ανθοφορίας και καρποφορίας της φύσης! Πήρε το όνομα του από το λατινικό όνομα του θεού Άρη (Mars = Άρης) και είναι ο πρώτος μήνας του ρωμαϊκού ημερολογίου.

Η θέση του Μαρτίου ως του πρώτου μήνα του έτους παλαιότερα συνετέλεσε, ώστε η πρώτη ημέρα του να έχει την σημασία της Πρωτοχρονιάς στο λαϊκό καλεντάρι, με πλήθος εθίμων μαγευτικού χαρακτήρα. Έτσι,την 1η Μαρτίου σε πολλά μέρη συνήθιζαν να δίνουν σημασία στο ποδαρικό, να ραντίζουν το σπίτι με νερό, να σπάνε πήλινα αντικείμενα ή να ρίχνουν έξω από το σπίτι.

Σε ορισμένα μέρη της Κρήτης μαστίγωναν συμβολικά με χλωρά κλαδιά ανθρώπου και ζώα, πιστεύοντας ότι τους μεταδίδουν την θαλερότητα που έχουν τα κλαδιά αυτά.

Στην Κρήτη επίσης,  οι καλαντιστάδες κρατούσαν ένα καλάμι, έβαζαν ένα άλλο (μικρότερο) καλάμι σταυροειδώς πάνω στο πρώτο ώστε να σχηματιστεί σταυρός και πάνω του κρεμούσαν κλαδιά δέντρων, λουλούδια της εποχής, αλλά και γεννήματα της γης: κεφαλές σιταριού και κριθαριού, αμύγδαλα, κουκιά κ.ά. μαζί με ασπροκόκκινη κλωστή. Αυτό λεγόταν καλαντίστρα. Τα παιδιά, πριν τελειώσουν τα κάλαντα σκορπούσαν μαργαρίτες σε κάθε σπίτι και συμπλήρωναν:

«Όξω ψύλλοι και κοργιοί

όφηδες και μποντικοί

κολισαύρες και λιακόνια

να γυρίζετε στ’ αόρια».

Οι καλαντίστρες του Μάρτη όπως κι αυτές του Λαζάρου και της Μ. Παρασκευής, παρέμεναν στα σπίτια των παιδιών που τις κρατούσαν μέχρι το βράδυ της Ανάστασης. Το Μεγάλο Σάββατο τις έβαζαν πάνω στο σωρό με τα ξύλα όπου έκαιγαν τον Ιούδα.

Ο Μάρτης ή Μαρτιά(ασπροκόκκινο βραχιολάκι) είναι ένα παμπάλαιο έθιμο, με βαλκανική διασπορά. Πιστεύεται ότι έχει τις ρίζες του στην Αρχαία Ελλάδα, και συγκεκριμένα στα Ελευσίνια Μυστήρια. Οι μύστες των Ελευσίνιων Μυστηρίων έδεναν μια κλωστή, την Κρόκη, στο δεξί τους χέρι και το αριστερό τους πόδι.

βραχιόλι-μάρτης

βραχιόλι-μάρτης

Από τη 1η ως τις 31 του Μάρτη, τα παιδιά φορούν στον καρπό του χεριού τους ένα βραχιολάκι, φτιαγμένο από στριμμένη άσπρη και κόκκινη κλωστή, τον Μάρτη ή Μαρτιά. Σύμφωνα με τη λαϊκή παράδοση, ο Μάρτης προστατεύει τα πρόσωπα των παιδιών από τον πρώτο ήλιο της Άνοιξης, για να μην καούν. Τον φτιάχνουν την τελευταία μέρα του Φλεβάρη και τον φορούν την πρώτη μέρα του Μάρτη, πριν βγουν από το σπίτι.

Ο Μάρτιος είναι άρρηκτα δεμένος με τη Σαρακοστή, τη μεγάλη νηστεία πριν από το Πάσχα. Σχετική και η παροιμία «Δεν λείπει ο Μάρτης απ’ τη Σαρακοστή» ή «Λείπει ο Μάρτης με τη Σαρακοστή»; που λέγεται για άτομα που παρευρίσκονται ή αναμειγνύονται παντού. Τον Μάρτιο είναι η επέτειος της Ελληνικής Εθνεγερσίας με την κήρυξη της Επανάστασης του 1821 την 25η του μηνός. Η επέτειος καθιερώθηκε το 1838 για να συμπέσει με τη μεγάλη εορτή της Χριστιανοσύνης, τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου.

Οι ονομασίες του Μάρτη:

Βλάσταρος και Ανοιξιάτης, γιατί είναι ο μήνας που φέρνει την άνοιξη. Στις 21 Μαρτίου έχουμε την εαρινή ισημερία, δηλαδή ίση διάρκεια της ημέρας και της νύχτας. 

Ο άστατος καιρός είναι το χαρακτηριστικό γνώρισμα του Μάρτη, του Γδάρτη και Παλουκοκαύτη, όπως έλεγαν το Μάρτιο τα παλιά χρόνια , που τα σπίτια ζεσταίνονταν με τζάκια και ξυλόσομπες.

Τον λέγανε και Δίγαμο: «Ο Μάρτης έχει δύο γυναίκες, τη μία πολύ όμορφη και φτωχή, την άλλη πολύ άσχημη και πολύ πλούσια. Ο Μάρτης κοιμάται στη μέση. Όταν γυρίζει από την άσχημη, κατσουφιάζει, μαυρίζει και σκοτεινιάζει όλος ο κόσμος. Όταν γυρίζει από την όμορφη, γελάει, χαίρεται και λάμπει όλος ο κόσμος». Γι’ αυτό και η παροιμία λέει: «Ο Μάρτης πότε κλαίει και πότε γελάει». 

Επίσης ονομάζεται Βαγγελιώτης λόγω της γιορτής του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου. Επειδή είναι άστατος λέγεται Πεντάγνωμος. «Ο Μάρτης ώρα βρέχει και χιονίζει κι ώρα μαρτολουλουδίζει».

 Παροιμίες για τον Μάρτη

Από Μάρτη καλοκαίρι κι από Αύγουστο χειμώνα.

Μάρτης, γδάρτης και κακός παλουκοκαύτης. Τα παλιόβοϊδα τα γδέρνει, τα δαμάλια τα παιδεύει.

Από τον Μάρτη πουκάμισο, από τον Αύγουστο σεγκούνι (παλτό). 

Κάλλιο Μάρτη καρβουνιάρη, παρά Μάρτη καψαλιάρη.

Κάλλιο Μάρτη στις γωνιές, παρά Μάρτη στις αυλές.

Ο Μάρτης βρέχει κι ο θεριστής χαίρεται.

Μη σε γελάσει ο Μάρτης το πρωί και χάσεις την ημέρα.

Αν μη τι άλλο ο Μάρτης είναι ο μήνας που υποδέχεται την άνοιξη και μικροί και μεγάλοι τον περιμένουν με ανοιχτές αγκάλες! 

Τέτοιες ανοιξιάτικες μέρες το χωριό μας είναι ιδανικό για χαλαρούς περιπάτους, επαφή με τη φύση και φυσικά για καλό φαγητό! Καλό μήνα και καλή άνοιξη σε όλους!

πληροφορίες: 2810-821050 και info@arolithos.com/www.arolithos.com

ανοιξη

Κουτσοφλέβαρος, Φλιάρης αυτός είναι ο Φλεβάρης!

Φλεβάρης

Φλεβάρης

Ο Φεβρουάριος ή Φλεβάρης είναι ο δεύτερος μήνας του έτους κατά το Γρηγοριανό Hμερολόγιο. Έχει 28 ημέρες, ενώ όταν το έτος είναι δίσεκτο έχει 29.

Η ονομασία του,τυπικά, παράγεται από το λατινικό ρήμα februare, που σημαίνει καθαίρω, αγνίζω, επειδή ήταν ο τελευταίος του Ρωμαϊκού έτους και επομένως «διαβατήριος» και αποκαθαρτικός. Αργότερα, τον παρετυμολογήσαμε, από τις βροχές και τα πολλά νερά του, και είπαμε (λαϊκά) Φλεβάρης, επειδή ανοίγει «τις φλέβες του» και γεμίζει τον κόσμο νερά.

Στην Ελλάδα ο Φεβρουάριος έχει πολλές ονομασίες που σχετίζονται με τη μικρή διάρκειά του: Μικρός, Κουτσός, Κουτσοφλέβαρος, Φλιάρης και Γκουζούκης

Στον αγροτικό βίο, ο Φλεβάρης είναι ο μήνας των αμπελιών. Τότε γίνεται το κλάδεμα, το καθάρισμα και το τσάπισμα των αμπελιών. Τότε βάζουν και καταβολάδες, δηλαδή φυτεύουν αμπέλια (εκτός και αν είναι δίσεχτος ο χρόνος). Γι’αυτό του το περιεχόμενο ο Φλεβάρης ονομάζεται σε ορισμένα μέρη, όπου είναι βέβαια ανεπτυγμένη η αμπελουργία και Κλαδευτής.

Δύο είναι τα σπουδαιότερα έθιμα που τηρούνται μέχρι τις μέρες μας: Το ψυχοσάββατο και οι Απόκριες.

Στο Ψυχοσάββατο, όσοι έχουν αγαπημένους νεκρούς, βράζουν στάρι και το προσφέρουν για ανάπαυση των ψυχών. Αυτή τη μέρα, σύμφωνα με μια δοξασία οι ψυχές βγαίνουν και κάθονται πάνω στα δέντρα και στα βλαστάρια του αμπελιού, γι αυτό δεν κόβουν τα βλαστάρια, μήπως πέσουν οι ψυχές που είναι καθισμένες πάνω σε αυτά και κλάψουν.

Οι Απόκριες πάλι αρχίζουν με το τριώδιο, την Κυριακή του Τελώνου και του Φαρισσαίου, συνεχίζουν με την Κυριακή της Κρεατινής και κορυφώνονται με την Κυριακή της Τυρινής που λέγεται και Τρανή Αποκριά. Είναι η μέρα που κυριαρχεί το κέφι, ο χορός, οι αστεϊσμοί και οι μεταμφιέσεις. Η πανάρχαια αυτή γιορτή έχει σκοπό να ξυπνήσει τη φύση από τη χειμερία νάρκη της και να εξασφαλίσει τη βλάστηση και την καρποφορία των χωραφιών.

Οι μεταμφιεσμένοι πανηγυρίζουν στους δρόμους και στα σπίτια. Χτυπούν τύμπανα και κρατούν φαλλικά σύμβολα, λένε τολμηρά αστεία και εύχονται καλή σοδειά και ευγονία. Οι γιορτές της Αποκριάς τελειώνουν την Κυριακή της Τυρινής και επειδή εκείνη την ημέρα τρώνε συνήθως μακαρόνια με τυρί, τη λένε και Μακαρονού.

Και κάποια ακόμα λαογραφικά στοιχεία που σχετίζονται και την εκκλησία είναι τα εξής:

Η Εκκλησία μας γιορτάζει τον Άγιο Τρύφωνα την 1η Φεβρουαρίου ο οποίος σύμφωνα με τη λαϊκή παράδοση προστατεύει τα αμπέλια και τους αγρούς από τα τρωκτικά και τις κάμπιες.

Την Ημέρα της Υπαπαντής του Χριστού στις 2 Φεβρουαρίου, δε δουλεύουν οι μυλωνάδες στην Κρήτη γιατί την έχουν προστάτιδα. Καθώς αλλάζει ο καιρός, οι αγρότες μπορούν αυτήν την η μέρα να προβλέψουν τις μεταβολές του για τις επόμενες μέρες.

Στις 3 Φεβρουαρίου , του Αγίου Συμεών, οι έγκυες δεν κάνουν δουλειές για να μη σημαδευτεί το παιδί στην κοιλιά τους.

Ο Άγιος Χαράλαμπος στις 10 Φεβρουαρίου, είναι προστάτης και θεραπευτής από τις λοιμώδης αρρώστιες, ο Άγιος Βλάσιος στις 11, προστατεύει τα κοπάδια από τα άγρια σαρκοβόρα και ιδιαιτερα από το λύκο.

Παροιμίες για τον Φεβρουάριο

Άγιε Πολύκαρπε βόηθα το σπόρο να φυτρώσει και να πολυκαρπίσει.

Αν δεν βγει ο Φλεβάρης δεν μπαίνει ο Μάρτης.

Γενάρη και Φλεβάρη καταβολάδα και ξινάρι.

Ο Φλεβάρης αν θυμώσει, μες στο χιόνι θα μας χώσει.

Ο Φλεβάρης κι αν φλεβίζει του Καλοκαιριού μυρίζει, κι αν αλήθεια φλογίσει πόσους σκύλους θα ψοφήσει.

Ο Φλεβάρης κι αν φλεβίζει, πάλι ή άνοιξη μυρίζει μα κι αν τύχη να θυμώσει, μες στα χιόνια θα μας χώσει.

Ο Φλεβάρης κι αν φλεβίσει καλοκαίρι θα μυρίσει κι άμα πει και θυμώσει μέσ” τα χιόνια θα μας χώσει.

Τα χιόνια του Φλεβάρη, βγάζουν τον Μάρτη παλικάρι.

Την Τυρινή και των Βαγιών μπαίνει ο διάβολος στο γιαλό.

Της Κρεατινής τα κομμάτια τα τρώει η Τυρινή και της Τυρινής τα σκυλιά.

Φλεβάρης κουτσοφλέβαρος, και του τσαπιού ο μήνας.

Χιόνια του Φλεβαριού, χρυσάφι του καλοκαιριού.

Με μια επίσκεψη στο χωριό μας, θα έχετε την ευκαιρία να μελετήσετε για τα έθιμα του μήνα! Το λαογραφικό μουσείο μας, περιέχει πλούσιο υλικό για μελέτη, διαθέσιμο σε οποιονδήποτε ενδιαφέρεται!

Καλώς Ήρθες Φλεβάρη

Πηγές:  Εκδόσεις τα ΝΕΑ, Δημοσιογραφικός Όμιλος Λαμπράκη.

goo.gl/ZKgUfQ

Χρονολόγιο Φεβρουαρίου: σημαντικά ιστορικά γεγονότα του μήνα

Ανατρέχοντας στην πλούσια ιστορία της Κρήτης, εντοπίζουμε κάποια απ τα πιο σημαντικά γεγονότα της ιστορίας της, για τον μήνα που διανύουμε και σας τα παραθέτουμε παρακάτω.

15 Φεβρουαρίου 1810: Μεγάλος σεισμός στον Χάνδακα. Τα δύο τρίτα των κτισμάτων καταρρέουν. 3000 νεκροί. Ζημιές στη Μονή Ασωμάτων στο Ρέθυμνο.

Φεβρουάριος 1824: Ο Χουσείν, λεηλατεί χωριά του Αποκόρωνα, εισβάλλει στα Σφακιά, περνά στον Σέλινο και στην Κίσαμο και διαλύει και τις τελευταίες εστίες της επανάστασης.

22 Φεβρουαρίου 1841: Αποτυχημένη επανάσταση του Χαιρέτη στις δυτικές επαρχίες και του Βασιλογεώργη στις ανατολικές επαρχίες του νησιού.

18 Φεβρουαρίου 1883: Γεννιέται ο Νίκος Καζαντζάκης.

Φεβρουάριος 1893: Ιδρύεται στα Σφακιά μυστική αδελφότητα με σκοπό την προπαρασκευή μιας νέας εξέγερσης.

03 Φεβρουαρίου 1897: Ο Τιμολέων Βάσσος αποβιβάζεται στο Κολυμπάρι Χανίων με 1500 στρατιώτες και κηρύσσει την ένωση.

04 Φεβρουαρίου 1897: Σφαγές στα Χανιά.

04-09 Φεβρουαρίου 1897: Μάχες στις Αρχάνες, στις Βουκουλιές και στα Λιβάδια.

09 Φεβρουαρίου 1897:  Οι Μεγάλες Δυνάμεις βομβαρδίζουν το επαναστατικό στρατόπεδο Ακρωτηρίου.

15 Φεβρουαρίου 1897: Με υπόμνημα που συντάσσει ο Βενιζέλος, διαμαρτύρεται για τον βομβαρδισμό.

26 Φεβρουαρίου 1905: Εκπρόσωποι της αντιπολίτευσης ζητούν μεταβολή του Κρητικού Συντάγματος.

14 Φεβρουαρίου 1913: Αφαιρέθηκαν από το φρούριο Σούδας οι σημαίες των Μεγάλων Δυνάμεων και της Τουρκίας.

14 Φεβρουαρίου 1930: Φοβερός σεισμός με επίκεντρο τα Αιτάνια.

09 Φεβρουαρίου 1934: Πεθαίνει ο Ανδρέας Ροδινός.

25 Φεβρουαρίου 1935: Σεισμός εντάσεως 7 Ρίχτερ με πολλές καταστροφές στα χωριά της επαρχίας Πεδιάδος.

08 Φεβρουαρίου 1980: Πεθαίνει ο Νίκος Ξυλούρης.

08 Φεβρουαρίου 1994: Πεθαίνει ο Στέργιος Σπανάκης, πνευματικός άνθρωπος από το Τζερμιάδο Λασιθίου.

11 Φεβρουαρίου 1994: Πεθαίνει ο Κωστής Φραγκούλης.

Πληροφορίες για όλα αυτά τα αξιοσημείωτα γεγονότα, αλλά και για πολλά ακόμα, μπορείτε να βρείτε στην πλούσια δανειστική βιβλιοθήκη του λαογραφικού μουσείου μας!

Η επίσκεψη σας, θα σας γεμίσει πληροφορίες και γνώσεις!

Πηγές: https://www.sansimera.gr/almanac,  https://el.wikipedia.org/wiki

Βιβλιογραφία: Ημερολόγιο 2010 Κρήτη- Ένα καράβι τρικάταρτο