Αρχείο ετικέτας έθιμα Πάσχα

Απρίλης ο Λαμπριάτης!

Απρίλης και άνοιξη, Απρίλης και Πάσχα είναι για τον ελληνικό λαό σχεδόν αξεχώριστα!Είναι ο τέταρτος μήνας του χρόνου και ονομάστηκε έτσι απ” το aperio= ανοίγω (apertus= ανοικτός και Apertio= Άνοιξη)! Τον Απρίλη, η φύση οργιάζει και αφήνει πίσω της για τα καλά τον χειμώνα!

Απρίλιος-Τσαρούχης

Απρίλιος-Τσαρούχης

Ο Απρίλης  είναι ο μήνας των λουλουδιών («Ο Απρίλης με τα λούλουδα και ο Μάης με τα ρόδα»). Η βροχή του Απρίλη θεωρείται από τους γεωργούς πολύ ευεργετική , αλλά και σε κάποια μέρη της Ελλάδας το βρόχινο νερό της πρωταπριλιάς θεωρείται θεραπευτικό!Παλαιότερα το μάζευαν σε μπουκάλι και το έδιναν στους αρρώστους!

Επίσης είναι και αυτός ένας μήνας, που στην πλούσια μας λαογραφία έχει την τιμητική του και γι αυτό του έχουν δοθεί και πολλά διαφορετικά ονόματα!

Οι ονομασίες του Απρίλη

Λαμπριάτης, λόγω του Ορθόδοξου Χριστιανικού Πάσχα ή Λαμπρής, που είναι συνήθως τον Απρίλιο. Τον λένε επίσης Αηγιωργίτης ή Αηγιωργάτης, λόγω της μεγάλης χριστιανικής εορτής του Αγίου Γεωργίου. Ξεροκοφινά, γιατί τελείωναν πάντα οι συγκομιδές των γεωργών  αλλά και Γρίλλη, δηλαδή γκρινιάρης, για τον ίδιο ακριβώς λόγο.

Τα έθιμα του Απρίλη

Κάθε χρόνο την 1η Απριλίου αναβιώνει το έθιμο με τα αθώα ψέματα. Πρόκειται για μία παιγνιώδη συνήθεια των ανθρώπων, με παγκόσμια διάσταση.

πρωταπριλιά

πρωταπριλιά

Το ψέμα της Πρωταπριλιάς κατά την ελληνική λαογραφία ξεκίνησα σαν  «ένα σκόπιμο ξεγέλασμα των βλαπτικών δυνάμεων που θα εμπόδιζαν την αγροτική παραγωγή», με το πέρασμα των χρόνων όμως, εξελίχθηκε σαν ένα αθώο ψέμα, με τη μορφή παιχνιδιού, προς διασκέδαση όλων.

Όμως, όπως αναφέρθηκε και παραπάνω, συνήθως το Πάσχα «πέφτει» τον Απρίλιο, οπότε θα ήταν άδικο να μην αναφερθούμε στα μεγάλης λαογραφικής αξίας, έθιμα του Πάσχα.

Οι Λαμπροκουλούρες!

Λαμπροκουλούρες

Λαμπροκουλούρες

Από το πρωί της Μεγάλης Πέμπτης οι γυναίκες καταγίνονται με το ζύμωμα! Ζυμώνουν τις λαμπροκουλούρες, οι οποίες δεν έχουν στη μέση τρύπα, όπως τα μικρά κουλούρια, αλλά για λόγους οικονομίας στο κέντρο της μπαίνουν  κόκκινα αβγά.

Ο στολισμός του Επιταφίου και τα κόκκινα αυγά!

arolithos_pasxa_8

Το στόλισμα του Επιταφίου με λουλούδια και τα στεφάνια αρχίζει το βράδυ της Μεγάλης Πέμπτης με τις νοικοκυρές να προσπαθούν να στολίσουν τον «καλύτερο Επιτάφιο». Μετά την περιφορά παίρνουν τα λουλούδια στα σπίτια για να φέρουν ευλογία σε κάθε νοικοκυριό. Επίσης την ίδια μέρα , οι γυναίκες βάφουν τα αβγά, που παλιά αυτό γινόταν από τα χρώματα των λουλουδιών -κυρίως της κόκκινης παπαρούνας αλλά και των πατζαριών.

Τη Μεγάλη Παρασκευή, σε πολλά χωριά της Κρήτης νέοι και νέες κρατώντας ένα Σταυρό με στεφάνι γυρνούν τους δρόμους των χωριών και ψάλλουν το μοιρολόι της Παναγιάς: «σήμερα μαύρος ουρανός σήμερα Μαύρη Μέρα …»

Το κάψιμο του Ιούδα!

arolithos_pasxa_28

Με το “δεύτε λάβετε φως”, οι πιστοί με ένα κερί μεταφέρουν το Άγιο Φως στο σπίτι τους αμίλητοι, πιστεύοντας ότι έτσι θα γίνει κάτι καλό στο σπιτικό τους ή ότι έτσι θα φύγουν οι δαίμονες!

Επίσης τα παιδιά σχηματίζουν ένα μεγάλο σωρό από ξύλα και στην κορυφή βάζουν ένα σκιάχτρο που υποτίθεται ότι είναι ο Ιούδας και την ώρα που ο ιερέας λέει το «Χριστός Ανέστη», βάζουν φωτιά και καίνε τον Ιούδα.

Όσο για τα φαγητά στην Κρήτη το Πάσχα παλιά δεν σούβλιζαν αρνί, αλλά αφού έσφαζαν ένα ρίφι ή αρνί, έκαναν διάφορα φαγητά (οφτό, αντικριστό, βραστό, κοκκινιστό, αυγολέμονο με αγκινάρες κ.α.), ενώ το γλέντι κρατούσε επί ώρες για να συνεχισθεί και την επομένη μια και τις περισσότερες χρονιές η Δευτέρα του Πάσχα ήταν παράλληλα και η γιορτή του Αϊ Γιώργη.

Παροιμίες για τον Απρίλη

Πλούσια όμως είναι η λαογραφία μας και στις παροιμίες για αυτό τον μήνα! Δείτε κάποιες παρακάτω!

Απρίλη δροσερέ και Μάη με τα λουλούδια. 

Απρίλης – Μάης! Κοντά είν’ το θέρος.

Απρίλης – Μάης, κουκιά μεστωμένα.

Απρίλης – Πασχαλιά, χελιδόνια, φως, χαρά!

Απρίλης με τα λούλουδα και τα τρανά τα ψέματα.

Απρίλης με τα λούλουδα κι ο Μάης με τα ρόδα.

Βάλτ’ εργάτες τον Απρίλη κι ας ψυλλίζονται.

Η βροχή τ’ Απριλομάρτη, μόνο τους ψαράδες βλάπτει.

Ήρθ’ ο Απρίλης με χαρά, με τα κόκκινα τ’ αυγά.

Και στου Απρίλη τις δεκαεφτά, πέρδικα ψόφησε τ’ αυγά.

Πραγματικά η λαογραφία για τα έθιμα του Πάσχα, είναι τόσο πλούσια, που αξίζει να αφιερώσεις χρόνο να τα ανακαλύψεις όλα! Με μια επίσκεψη στο Λαογραφικό Μουσείο του χωριού μας, σίγουρα θα καταφέρετε να καλύψετε ένα μεγάλος μέρος :)

Επικοινωνήστε μαζί μας στο 2810-821050 ή γράψτε μας στο info@arolithos.com

Επίσημο site: www.arolithos.com

Σας ευχόμαστε ολόψυχα Καλό Πάσχα!

Καλό Πάσχα

Καλό Πάσχα

«Με ένα ρόδο φίλο κάνεις και για ένα ρόδο τόνε χάνεις» Πασχαλινά Έθιμα (πριν το Πάσχα) ή Κλήδωνας

«Η ψυχή του ανθρώπου είναι σαν τη γη, ότι σπείρεις θα θερίσεις. Σιτάρι θα σπείρεις; Σιτάρι θα θερίσεις. Κριθάρι θα σπείρεις; Κριθάρι θα θερίσεις. Έτσι είναι και η ψυχή του ανθρώπου, ότι βάλεις μέσα της αυτό και θα έχεις. Κακία θα βάλεις; Κακία θα έχεις. Καλοσύνη θα βάλεις; Καλοσύνη θα έχεις.»

Τα σοφά λόγια του γεωργού είναι σαν βάλσαμο στις ψυχές της Ρηνιώς και της Στασώς οι οποίες από μικρά παιδιά έχουν μεγάλο μίσος μεταξύ τους. Μια  παρεξήγηση ανάμεσα στις γιαγιάδες τους και οι πεποιθήσεις που κληρονόμησαν ήθελαν τη σχέση τους να είναι εχθρική.  Ώσπου μια μέρα ένα γράμμα και ένα όνειρο θα αλλάξουν τη ζωή τους………

Η προσέγγιση της παράδοσης μέσω της θεατρικής πράξης συμβάλλει στη μετάδοση των ηθών και των εθίμων, της τοπικής διαλέκτου και των παραδόσεων στους μικρούς αλλά και τους μεγάλους μας φίλους.

Πριν το Πάσχα το δρώμενο παρουσιάζει τα έθιμα του Πάσχα και μετά το Πάσχα τα έθιμα του Κλήδωνα.

ΧΩΡΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ
Ο χώρος εφαρμογής είναι τα δύο παραδοσιακά σπίτια, όπως επίσης ένα μέρος του δρώμενου εξελίσσεται στον εξωτερικό περιβάλλοντα χώρο του Μουσείου.

ΣΤΟΧΟΙ

  • Να γνωρίσουν τα έθιμα του Πάσχα (πριν το Πάσχα) και τα έθιμα του Κλήδωνα (μετά το Πάσχα) μέσα από την ενεργή συμμετοχή τους.
  • Να προβληματιστούν και να αναπτύξουν έννοιες όπως ο αλληλοσεβασμός, η αγάπη και η αρμονική συνύπαρξη με τους άλλους.
  • Να προσεγγίσουν την παράδοση μέσω της θεατρικής πράξης
  • Να διασκεδάσουν με τις δραστηριότητές τους και να συνδυάσουν την μόρφωση με την ψυχαγωγία.
  • Να καταφέρουν τα παιδιά να βιώσουν τις διάφορες διαδικασίες με βάση το θεατρικό παιχνίδι, την κινησιολογία και την εμψύχωση.

ΗΛΙΚΙΑ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ
Το δρώμενο απευθύνεται κυρίως σε παιδιά Γ΄,Δ΄,Ε΄,ΣΤ΄ Δημοτικού. Επίσης με τις ανάλογες προσαρμογές το δρώμενο μπορεί να εφαρμοστεί και σε μικρότερες ηλικίες.

ΔΙΑΡΚΕΙΑ
Η διάρκεια του θεατρικού δρώμενου υπολογίζεται στην μιάμιση ώρα για όλα τα παιδιά.

Με ένα ρόδο φίλο κάνεις και για ένα ρόδο τόνε χάνεις

«Με ένα ρόδο φίλο κάνεις και για ένα ρόδο τόνε χάνεις»

Λίγες ακόμη σημαντικές πληροφορίες…

  • Για τη γνωριμία μας με τα παιδιά, είναι απαραίτητο να φορούν αυτοκόλλητες ετικέτες με το μικρό τους όνομα.
  • Τα παιδιά καλό είναι να φορούν πρακτικά, άνετα ρούχα και παπούτσια.
  • Τονίστε τους ότι είναι σωστό να ακολουθούν τον ερμηνευτή κατά τη διάρκεια του εκπαιδευτικού προγράμματος.
  • Βοηθήστε τον ερμηνευτή για την ομαλή εξέλιξη του προγράμματος ή τη ανεμπόδιστη διακίνηση άλλων επισκεπτών του Μουσείου.
  • Μην ξεχάσετε!!! Επικοινωνήστε ξανά με το Μουσείο 2 ημέρες πριν, για να επιβεβαιώσετε τη συμμετοχή σας.
  • Θα ήταν χρήσιμο να επισκεφθείτε το Μουσείο πριν το εκπαιδευτικό πρόγραμμα προκειμένου να γνωριστούμε και να συζητήσουμε απορίες σας.
  • Στο Μουσείο, λειτουργεί δανειστική βιβλιοθήκη την οποία μπορείτε να συμβουλεύεστε σε περίπτωση που χρειάζεστε κάποιο υλικό.

ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΣΑΣ ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ

  • Συζητήστε με τους μαθητές σας για το Μουσείο Αγροτικής Ιστορίας και Λαϊκής Τέχνης.
  • Τι είναι ένα Λαογραφικό Μουσείο και σε τι αποσκοπεί;
  • Γιατί ονομάζεται έτσι το Μουσείο που θα επισκεφθούν, τι εκθέματα φαντάζονται ότι θα δουν.
  • Εμπλουτίσετε τις διδακτικές σας ώρες με ένα κύκλο θεμάτων γύρω από την λαϊκή παράδοση της Κρήτης έτσι ώστε τα παιδιά να γνωρίσουν σταδιακά τον πλούσιο λαογραφικό μας πολιτισμό.
  • Οργανώστε μια μουσειακή γωνιά σχετικά με την κρητική λαϊκή παράδοση, με βιβλία, αντικείμενα καθημερινής χρήσης, φωτογραφίες με παραδοσιακές κατοικίες, αργαλειό, διάφορα είδη υφαντών, λύχνο, φανάρι ή λάμπα, σταμνί, καλάθι.

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΣΑΣ ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ 

  • Συζητήστε με τα παιδιά την εμπειρία της επίσκεψής σας στο Μουσείο.  Χρησιμοποιήστε τα φυλλάδια που σας έχουν δοθεί για τα παιδιά για να κάνετε τις εργασίες.
  • Εμπλουτίστε τη διακόσμηση της τάξης σας με τα έργα που έφτιαξαν τα παιδιά στο Μουσείο και άλλα (κολλάζ, μικρά υφαντά) και φωτογραφίες από την επίσκεψή σας στο Μουσείο.
  • Επισκεφθείτε άλλα Μουσεία με παραδοσιακό κρητικό σπίτι ή παραδοσιακούς οικισμούς.
  • Επισκεφθείτε παραδοσιακά εργαστήρια κατασκευής αντικειμένων οικιακής χρήσης και το εργαστήρι μιας υφάντρας ή μια σύγχρονη βιοτεχνία κατασκευής υφαντών.
  • Ενθαρρύνετε τα παιδιά να έρχονται σε επαφή με την κρητική παράδοση με επισκέψεις και σε άλλα Μουσεία, με τη μελέτη λαογραφικών στοιχείων, την επαφή με την κρητική μουσική.
  • Τονίστε στα παιδιά τη σπουδαιότητα της διατήρησης, της φροντίδας και της μελέτης των θησαυρών της λαογραφικής μας παράδοσης.
  • Προσπαθήστε να εφαρμόσετε θεατρικό παιχνίδι ως μέσο διδασκαλίας προκειμένου τα παιδιά να βιώνουν τη κάθε κατάσταση θεατρικά και να αναπτύσσουν την αισθητική τους αγωγή μέσα από το παιχνίδι και την δράση.

Η παρουσία σας κατά τη διάρκεια του προγράμματος είναι απαραίτητη για να μπορεί να συζητηθεί στην τάξη η εμπειρία των μαθητών και για να αξιολογήσετε το εκπαιδευτικό πρόγραμμα.

Η συμπλήρωση του ερωτηματολογίου (αξιολόγηση) είναι ένας τρόπος να μαθαίνουμε από εσάς τις εντυπώσεις σας και να μελετάμε τις προτάσεις σας.  Με βάση τις παρατηρήσεις και τις υποδείξεις σας προσπαθούμε να βελτιώνουμε τα εκπαιδευτικά μας προγράμματα προκειμένου να φτάνουμε στα επίπεδα που επιθυμείτε.

Ελπίζουμε ότι η συμμετοχή σας στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα του Μουσείου Αγροτικής Ιστορίας και Λαϊκής Τέχνης στον Αρόλιθο, θα σας είναι ευχάριστη, ωφέλιμη και δημιουργική.

Σας ευχόμαστε καλή συνέχεια στο παιδαγωγικό σας έργο! 

ΑΡΟΛΙΘΟΣ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟ ΚΡΗΤΙΚΟ ΧΩΡΙΟ

11ο χλμ Παλαιάς Οδού Ηρακλείου-Ρεθύμνου T.K.71500

ΤΗΛ. 2810 821 050 εσωτερικό 239  ΦΑΞ 2810 821 051

www.arolithos.com

museum@arolithos.com

 

ΠΑΣΧΑ ΣΤΟΝ ΑΡΟΛΙΘΟ

Άγιο Πάσχα στον Αρόλιθο, το παραδοσιακό κρητικό χωριό

Μεγάλη Παρασκευή

Πάσχα 2011 052

13:00  Νηστίσιμο Μεσημεριανό Γεύμα με το μενου ημέρας

17:00 Εγκώμια & Περιφορά Επιταφίου.  Η περιφορά γίνεται μέσα στον Αρόλιθο με τη συμμετοχή όσων παρευρίσκονται

ΠΑΣΧΑ 2014 053

19:00 Νηστίσιμο Δείπνο στη ταβέρνα Δεφλύς με μενού ημέρας

Μεγάλο Σάββατο

Πάσχα 2011 053

21:00  Τελετή Ανάστασης και κάψιμο των αρφανόξυλων (Ιούδα)

2009 (70)

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

22:00 Πασχαλινό Δείπνο με πλούσια γευστικά παραδοσιακά εδέσματα.  Μπορείτε να κλείσετε και τραπέζι για μετά τα μεσάνυκτα.

Κυριακή του Πάσχα

Photos 185

12:00  Λειτουργία της Αναστάσεως & Περιφορά.  Η δεύτερη ανάσταση και η περιφορά της Ανάστασης στο χωριό από τους παρευρισκόμενους

13:00 Πασχαλινό Γεύμα με πλούσια εδέσματα (αντικρυστό αρνί και άλλα). Με ζωντανή μουσική για γλέντι και ξεφάντωμα

2010 013

Καλέστε μας για να κλείσετε το τραπέζι σας και για περισσότερες πληροφορίες στο 2810 821050 ή επικοινωνήστε μαζί μας στο info@arolithos.com.

Θα ισχύουν διαφορετικά μενού ανάλογα με την αντίστοιχη ημέρα με συμμετοχή ανά άτομο. Μπορείτε επίσης να μείνετε στον Αρόλιθο και να απολάυσετε έτσι ένα ξεκούραστο Πάσχα μέσα στη φύση και στην ομορφιά του χωριού.

Ευχόμαστε ολόψυχα σε όλο το κόσμο ΚΑΛΟ ΠΑΣΧΑ με υγεία και αναστάσιμη διάθεση.

Πάσχα στη Κρήτη, Κρητικό Πάσχα, Αρνί, Κρητική μουσική, Ανάσταση, χορός, τραγούδι, ξεφάντωμα

«Με ένα ρόδο φίλο κάνεις, και για ένα ρόδο τόνε χάνεις!» – Νέο δρώμενο για τα παιδιά!


Το τρίτο κατά σειρά θεατρικό δρώμενο που διοργανώνεται από τον Αρόλιθο, το Παραδοσιακό Κρητικό Χωριό και το Σύλλογο Παιδαγωγών Εμψυχωτών Θεατρικού Παιχνιδιού «Παιδαγωγική Θεάτρου Κρήτης» αποτελεί συνέχεια της μουσειοπαιδαγωγικής δράσης του Μουσείου στον Αρόλιθο.  Η προσέγγιση της παράδοσης μέσω της θεατρικής πράξης συμβάλλει στη μετάδοση των ηθών και των εθίμων, της τοπικής διαλέκτου και των παραδόσεων στους μικρούς αλλά και τους μεγάλους μας φίλους. Συνέχεια