Αρχείο ετικέτας Έθιμα

Εκπαίδευση και Μουσείο-Βιωματικά Προγράμματα!

Μουσείο και εκπαίδευση! Δύο λέξεις, άρρηκτα συνδεδεμένες μεταξύ τους!

Έχοντας ως δεδομένη την στενή σχέση των δύο αυτών εννοιών, και σεβόμενοι το δικαίωμα της ίσης πρόσβασης, όλων των ανθρώπων, ανεξαρτήτου ηλικίας, φύλου, θρησκεύματος κλπ ανοίγουμε τις ξύλινες πόρτες του Μουσείου Αγροτικής Ιστορίας και Λαϊκής Τέχνης, σε κάθε άνθρωπο που θέλει να ταξιδέψει στο χρόνο, να βιώσει μια άλλη εποχή και να αποκτήσει ερεθίσματα και δυνατές εικόνες για μια ζωή!

Μουσείο Αγροτικής Ιστορίας και Λαϊκής Τέχνης

Μουσείο Αγροτικής Ιστορίας και Λαϊκής Τέχνης

Τα εκπαιδευτικά προγράμματα για τους μικρούς μας φίλους!

Αν ανατρέξουμε όλοι μας στη παιδική μας ηλικία, σίγουρα θα θυμηθούμε στιγμές ανίας και μονοτονίας, σε ένα μουσειακό χώρο! Αυτό ακριβώς έχουμε καταφέρει να αποφύγουμε, στο δικό μας ξεχωριστό Μουσείο!

Η έμπειρη και σωστά καταρτισμένη ομάδα μας, σχεδίασε και πραγματοποιεί, προγράμματα λαογραφικού περιεχομένου (Κρητική Παράδοση), προσαρμοσμένα στις ηλικίες και τις ανάγκες της κάθε σχολικής τάξης!

Όταν θα φτάσετε στον Αρόλιθο, το παραδοσιακό κρητικό χωριό, στην είσοδο θα σας περιμένει με ένα μεγάλο χαμόγελο ένας από εμάς!

Ομάδα Μουσείου

Η ομάδα του Μουσείου

Εκεί θα σας καλωσορίσουμε και θα σας ενημερώσουμε για την δραστηριότητα που έχετε ήδη επιλέξει! (Θα σας έχει ενημερώσει κατάλληλα και με κάθε λεπτομέρεια η Μαρία, η υπεύθυνη των εκπαιδευτικών προγραμμάτων και θα έχετε ρίξει και μια ματιά εδώ).

Αφού ξεκινήσει το εκπαιδευτικό πρόγραμμα, να είστε σίγουροι πως το κάθε παιδί θα μάθει αβίαστα και εύκολα για την παράδοση της Κρήτης, μέσα από την οπτική επαφή και την αφή των αντικειμένων! Η παρατηρητικότητα, η φαντασία, η προσήλωση και ο ενθουσιασμός είναι μερικά από τα στοιχεία που θα δείτε να διακατέχουν τους μικρούς μας φίλους! Δείτε και μόνοι σας :)

Ο Κρητικός Γάμος

Ο Κρητικός Γάμος

Από το σήμερα στο χθες

Από το σήμερα στο χθες

Αχ αυτός ο Αργαλειός σου

Αχ αυτός ο Αργαλειός σου

Τα μικρομαγειρέματα

Τα μικρομαγειρέματα

Μετά το τέλος της κάθε δραστηριότητας τα παιδιά θα έχουν συνειδητοποιήσει πως ο άνθρωπος είχε παρελθόν, έχει παρόν και θα έχει και μέλλον, συζητώντας και στο σχολείο τη συνολική εμπειρία στο Μουσείο!

Και μια λεπτομέρεια που κάνει τη διαφορά είναι πως τα παιδιά στον ελεύθερο τους χρόνο, έχουν τη δυνατότητα να τρέξουν στη φύση, να φιλοξενηθούν στο παραδοσιακό καφενείο, να ανακαλύψουν τις γωνιές του χωριού, μακριά απ τα αυτοκίνητα και τη βουή της πόλης!

Σας προσκαλούμε να γνωρίσετε και να βιώσετε (μικροί και μεγάλοι) όμορφα και δυνατά συναισθήματα, μέσω των εκπαιδευτικών προγραμμάτων μας!

Είμαστε εδώ για κάθε απορία σας και θα χαρούμε να συζητήσουμε παρέα τις ανάγκες σας! Καλέστε μας στο 2810 821050 ή επικοινωνήστε μαζί μας στο museum@arolithos.com

«Αλωνάρη με τα αλώνια και με τα χρυσά πεπόνια»- Ιούλιος

Καλώς ορίζουμε τον Ιούλιο, έναν απόλυτα καλοκαιρινό μήνα, με τον ήλιο να λάμπει και τη θάλασσα να υποδέχεται μικρούς και μεγάλους! :)

Ωστόσο, πέρα από τη θάλασσα, ο Ιούλιος είναι και αυτός ένας μήνας, που στην πλούσια μας λαογραφία έχει την τιμητική του! Ας δούμε κάποια χαρακτηριστικά του μήνα αυτού…

Η προέλευση του ονόματος!

Ο Ιούλιος πήρε το όνομά του, από τον Ιούλιο Καίσαρα, δημιουργό του Ιουλιανού Ημερολογίου! Πιο συγκεκριμένα μετονομάσθηκε από «Κουϊντίλιος» σε «Ιούλιο» το 44π.Χ. από τον Μάρκο Αντώνιο, στενό φίλο του Ιουλίου Καίσαρα, σε ανάμνηση των υπηρεσιών που ο τελευταίος πρόσφερε στη Ρώμη. Είναι ο έβδομος μήνας του Γρηγοριανού (Νέου) Ημερολογίου, με διάρκεια 31 ημέρες!

Ιούλιος-Τσαρούχης

Ιούλιος-Τσαρούχης

Οι ονομασίες και οι αγροτικές εργασίες του μήνα!

Ένα όνομα που έχει πάρει ο Ιούλιος και έχει περάσει μέσα σε παροιμίες και γνωμικά, είναι το: Αλωνάρης, γιατί ήταν η περίοδος που ο γεωργός έκανε αυτή τη σκληρή δουλειά, το αλώνισμα. Λέγεται και σταφυλογυαλιστής, γιατί οι ρώγες των σταφυλιών αρχίζουν και γυαλίζουν. Θα τον ακούσουμε επίσης σαν Φουσκόμηνα γιατί φουσκώνουν τα σύκα και τέλος, είναι γνωστός και με τις ονομασίες ΔευτερογιούληςΛιοτρόπης, Χορτοθέρης και Αηλιάτης.

Το αλώνισμα

Θα σταθούμε όμως στην αγροτική εργασία του αλωνίσματος, μια σπουδαία και συνάμα δύσκολη δουλειά για τον γεωργό αλλά και όλη του την οικογένεια.

αλωνισμα

Μετά το θέρισμα του σταριού, οι γεωργοί έκαναν τα δεμάτια. Τα δεμάτια μεταφέρονταν σε συγκεκριμένα μέρη πρώτα μέσα στο χωράφι όπου έκαναν τις δεματαριές και όταν συγκέντρωναν τα δεμάτια από όλα τα χωράφια, ήταν έτοιμοι να αρχίσουν το αλώνισμα. Έπαιρναν μερικά δεμάτια και τα έστρωναν στο αλώνι.  Μετά έδεναν στα μουλάρια τον βολόσυρο. Ο βολόσυρος ήταν ένα πλατύ ξύλο, που στο κάτω μέρος είχε κοφτερές πέτρες. Πάνω του καθόταν ένας άνθρωπος για να δίνει βάρος. Καθώς γύριζαν τα ζώα, ο βολόσυρος έκοβε στα στάχυα και έβγαινε το σιτάρι. Όταν τελείωνε το πάτημα, άρχιζε η διαδικασία του λιχνίσματος. Με μια μεγάλη πηρούνα, το θρινάκι και με τη βοήθεια του αέρα ο γεωργός ξεχώριζε το άχυρο απ τους σπόρους.

ο βολόσυρος

ο βολόσυρος

Το αλώνισμα ήταν η στιγμή της χαράς. Ο νοικοκύρης και η οικογένεια θα έπαιρναν τους καρπούς του κόπου όλης της χρονιάς. Μια διαδικασία που άρχισε από το όργωμα, το θέρισμα και τη μεταφορά, τώρα θα τελείωνε.

Έτσι φαίνεται πως ο Ιούλιος ήταν ο καθοριστικός μήνας για την επιβίωση, οι χωρικοί λέγανε για το πέρασμά από τον θεριστή στον αλωνάρη, ότι «Σμίγουν τα δυό ψωμιά», το παλιό ψωμί που τελειώνουν τα αποθέματα, και το νέο που μόλις έρχεται. Η σοδειά του φρεσκοαλεσμένου σταριού, είναι βάλσαμο στα μάτια του γεωργού.

 

 

Έθιμα προλήψεις και θρησκεία!

Όσο διαρκεί ο αλωνισμός, «δεν κάνει να αλωνίζει ολοένα ο ίδιος αλωνιστής. Εναλλάσσεται με τη γυναίκα του και το παιδί, ενώ αυτός ξεκουράζεται σε ένα δέντρο που υπάρχει φυτεμένο κοντά στο αλώνι γι” αυτό το σκοπό. Οι ξένοι που τύχαινε να περάσουν, έπρεπε να ευχηθούν μόνο: «Ώρα καλή, χίλια μόδια», ή «Χίλια μόδια, και το αγώι χώρια», κι ο αλωνιστής απαντούσε: «Να “σαι καλά, Φχαριστούμε».

Επίσης, σύμφωνα με τα έθιμα του αλωνισμού δεν κάνει να έρθει στο αλώνι γυναίκα με ρόκα γνέθοντας γιατί «είναι ξωτικιά και διώχνει τον άνεμο και δεν μπορούν να ανεμίσουν (λιχνίσουν)». Πολλά από τα έθιμα αυτά προέρχονται μάλιστα από τα αρχαιοελληνικά Θαλύσια, προς τιμήν της Δήμητρας. Με το λίχνισμα, όμως, συνδέεται και ο προφήτης Ηλίας που διαφεντεύει τους ανέμους, γι’ αυτό άλλωστε ο Ιούλιος ονομάζεται και Αηλιάτης ή Αηλιάς.

Την τελευταία ημέρα και αφού άφηναν τα βόδια, πρόσεχαν που θα ξυθεί, το μεγαλύτερο στα χρόνια βόδι. Εάν ξυνόταν στο κεφάλι, ο χειμώνας θα ήταν «πρώιμος», στη μέση «βαρυχειμωνιά στο μέσο του χειμώνα» και αν στην ουρά, ο χειμώνας θα ήταν «όψιμος».

Στις 20 του Ιούλη προς τιμή του Προφήτη Ηλία, με κύρια επιδίωξη τις ευμενείς καιρικές συνθήκες, για τη γεωργία & την κτηνοτροφία στη διάρκεια του χρόνου, οι γεωργοί άναβαν φωτιές.

Τέλος δεν ξεχνάμε να αναφερθούμε στα πανηγύρια του μήνα! Πέρα από τις δικές του γιορτές-πανηγύρια (των Αγ. Αναργύρων, της Αγ. Κυριακής, του Προφήτη Ηλία, της Αγ. Παρασκευής & του Αγ. Παντελεήμονα), έχει και πολλές γιορτές-πανηγύρια του χειμώνα, που έχουν μεταφερθεί προκειμένου να επιτρέψει η καλοκαιρία τη διεξαγωγή τους & βέβαια τη μεγαλύτερη προσέλευση κόσμου.

Παροιμίες για τον μήνα!

  • Αλωνάρη με τ” αλώνια και με τα χρυσά πεπόνια.
  • Από τ” Άη-Λιος ο καιρός γυρίζει αλλιώς.
  • Γαμπρός αλωναριάτικος, κακό χειμώνα βγάνει.
  • Έτσι το “χει το λινάρι να ανθεί τον Αλωνάρη.
  • Η καλή αμυγδαλιά ανθίζει το Γενάρη και βαστάει τ” αμύγδαλα όλο τον Αλωνάρη.
  • Κάλλιο λόγια στο χωράφι , παρά ντράβαλα (φασαρίες) στ” αλώνι.
  • Κάτσε κότα το Γενάρη και παπί τον Αλωνάρη.
  • Κότα πίτα το Γενάρη, κόκορα τον Αλωνάρη.
  • Κότα, χήνα το Γενάρη και παπί τον Αλωνάρη.
  • Μικρό- μικρό τ” αλώνι μου, και να “ναι μοναχικό μου.
  • Ο άη- Λιας κόβει σταφύλια και η αγία Μαρίνα σύκα.
  • Ο Θεριστής θερίζει, ο Αλωνάρης αλωνίζει κι ο Αύγουστος ξεχωρίζει.
  • Που μοχθεί το χειμώνα χαίρεται τον Αλωνάρη.
  • Της Αγιάς Μαρίνας ρούγα και του Άη Λια σταφύλι και του Αγιού Παντελεήμονα γιομάτο το κοφίνι.
  • Το τραγούδι του Θεριστή, η χαρά του Αλωνιστή.
  • Τον Αλωνάρη δούλευε καλό χειμώνα να έχεις.

Του Μουσείο Αγροτικής Ιστορίας και Λαϊκής Τέχνης

Με μια επίσκεψη στο Λαογραφικό Μουσείο του χωριού μας, σίγουρα θα καταφέρετε να καλύψετε ένα μεγάλος μέρος, σχετικά με τη λαογραφία του Ιούλη και κυρίως με τις αγροτικές εργασίες του μήνα, αφού θα βρείτε μια μεγάλη συλλογή από τα εργαλεία και τον γεωργικό εξοπλισμό της εποχής. 

Σας περιμένουμε :)

Επικοινωνήστε μαζί μας στο 2810-821050 ή γράψτε μας στο info@arolithos.com

Επίσημο site: www.arolithos.com

Πηγές:  iefimerida.gr, www.wikipedia.gr ,komianos.wordpress.com, www.sansimera.gr

Πηγές εικόνων: goo.gl/VJvRLL , amfictyon.blogspot.com

Καλωσόρισες Ιούνη, καλώς μας ήρθες καλοκαίρι!

Ο πρώτος μήνας του καλοκαιριού είναι εδώ! Ήρθε ο Ιούνιος, με τον λαμπρό ήλιο, τα πρώτα μπάνια και την ανεμελιά του καλοκαιριού :)

ιουνης

Η προέλευση του ονόματος!

Ο Ιούνης είναι αφιερωμένος στην Ήρα. Η ονομασία του προέρχεται απ” τη λατινική λέξη Junius: Juno= Ήρα: Ηραίος, προς τιμήν της Ήρας. Βέβαια υπάρχει μία ακόμα άποψη, λιγότερο διαδεδομένη, πως το όνομα του οφείλεται στον πρώτο ύπατο της Ρώμης Λεύκιο Ιούνιο Βρούτο. Είναι ο τέταρτος μήνας του αρχαίου ρωμαϊκού ημερολογίου με 29 ημέρες και ήμερα είναι ο 6ος μήνας του χρόνου με 30 ημέρες!

Ιούνιος

Ιούνιος

 Οι ονομασίες και οι αγροτικές εργασίες του μήνα!

Στις 21 Ιουνίου έχουμε το  θερινό ηλιοστάσιο και η μέρα αυτή θεωρείται ως είναι η επίσημη έναρξη του καλοκαιριού! 

Είναι ο μήνας του θερισμού και πολλών άλλων γεωργικών εργασιών. Έχει πολλές ονομασίες, από τις οποίες η πιο διαδεδομένη είναι «Θεριστής» που προέρχεται από τον θερισμό των σιτηρών. Ακόμα, λέγεται Άι – Γιαννίτης (γιατί στις 24 γιορτάζουμε τη γέννηση του Ιωάννη του Προδρόμου). Επίσης Πρωτόλης ή Πρωτογιούλης, δηλ. πρώτος μήνας και αρχή του καλοκαιριού,  Λιοτρόπης, Κερασάρης  & Κερασινός, γιατί τότε ωριμάζουν τα κεράσια.

Αυτός ο μήνας είναι και μήνας πολλών και διαφορετικών αγροτικών εργασιών! Οι γεωργοί θερίζουν σιτάρια, κριθάρια, όσπρια, σανά. Ποτίζουν και σκαλίζουν τα χωράφια. 

Αυτή την εποχή, φυτεύονται σπανάκια, φασόλια και κουνουπίδια και μαζεύονται ντομάτες, μελιτζάνες, πιπεριές. Επίσης γίνεται ο απογαλακτισμός των ζώων, που είναι 3 μηνών και το πρώιμο ζευγάρωμα προβάτων. 

Τα έθιμα και οι παραδόσεις του μήνα!

Τα έθιμα και γι αυτό τον μήνα είναι πολλά και οι λαογραφία του τόπου μας πλούσια, όπως συνήθως. Ας δούμε κάποια έθιμα απ όλη την Ελλάδα και φυσικά το πιο γνωστό, αυτό του Κλήδονα, που εδώ στην Κρήτη, ακόμα καλά κρατεί! 

Στη Θεσσαλονίκη το πρώτο δεμάτι σταχυών που δένουν, το στήνουν όρθιο και το προσκυνούν, ενώ ο νοικοκύρης ρίχνει νομίσματα.  Στη Σκύρο σαν αποθερίσουν, αφήνουν δύο λημάρια αποθέρι στο χωράφι, για χαρά του χωραφιού και για να φάνε τα πουλιά και τα αγρίμια. Στο Μανιάκι Πυλίας αφήνουν ένα κομμάτι αθέριστο και λένε ότι είναι τα γένια του νοικοκύρη, τον οποίο σηκώνουν στα χέρια ψηλά & τον αφήνουν να πατήσει στη γη, μόνο αν τάξει στους θεριστές κρασί και κότα. Στην Κάρπαθο χαράσσουν με το δρεπάνι ένα κύκλο, που περιλαμβάνει τα τελευταία στάχυα. Στον κύκλο μπαίνει η νεαρότερη θερίστρια, σταυροκοπιέται και πετάει επάνω το δρεπάνι της φωνάζοντας: «Και του χρόνου, καλαλωνεμένα, καλοφαωμένα, καλοπρουκισμένα!»

Όμως το πιο γνωστό έθιμο και αυτό που ακόμα αναβιώνει σε μέρη της Ελλάδας και φυσικά στην Κρήτη, είναι αυτό του Κλήδονα!

Το προσωνύμιο «Κλήδονας» προέρχεται από την αρχαία ελληνική λέξη «κλήδων» που σημαίνει προγνωστικός ήχος και χρησιμοποιούνταν για να περιγράψει τον συνδυασμό των τυχαίων και ασυνάρτητων λέξεων κατά τη διάρκεια μαντικής τελετής.

Ουσιαστικά ο «Kλήδονας» σχετίζεται με μια λαϊκή μαντική διαδικασία, η οποία λέγεται ότι αποκαλύπτει στις άγαμες κοπέλες την ταυτότητα του μελλοντικού τους συζύγου.

Σύμφωνα με το έθιμο, την παραμονή του Αϊ-Γιαννιού, οι ανύπαντρες κοπέλες μαζεύονται σε ένα από τα σπίτια του χωριού και μία από αυτές πηγαίνει στο πηγάδι να φέρει το «αμίλητο νερό» και στη διαδρομή μέχρι το σπίτι δεν πρέπει να μιλήσει σε κανέναν.

Στο σπίτι το νερό μπαίνει σε πήλινο δοχείο, στο οποίο η κάθε κοπέλα ρίχνει ένα προσωπικό της αντικείμενο, τα λεγόμενα ριζικάρια και στη συνέχεια σκεπάζουν το δοχείο με κόκκινο ύφασμα και το δένουν ενώ παράλληλα προσεύχονται στον Αϊ Γιάννη και τοποθετούν το δοχείο σε ανοιχτό χώρο, όπου μένει όλη νύχτα. Την ίδια εκείνη νύχτα λέγεται ότι τα κορίτσια θα δουν στα όνειρά τους το μελλοντικό τους σύζυγο.

Παράλληλα, την παραμονή της γιορτής του Αϊ Γιάννη Ιωάννη, αναβιώνει και το γνωστό έθιμο με τις φωτιές: Στη πλατεία του χωριού στήνεται μια μεγάλη φωτιά πάνω από την οποία πηδάνε όλοι οι κάτοικοι του χωριού. Σύμφωνα με την παράδοση, η φωτιά, επιφέρει την κάθαρση και οι άνθρωποι απαλλάσσονται από το κακό.

Το έθιμα με τις φωτιές

Το έθιμα με τις φωτιές

Παροιμίες για τον μήνα!

«Αρχές του θεριστή, του δρεπανιού μας η γιορτή».
«Ο Μάης θέλει το νερό κι ο θεριστής (=Ιούνιος) το ξύδι».
«Από το θέρος ως τις ελιές δεν απολείπουν οι δουλειές».
«Γενάρη πίνουν το κρασί, το Θεριστή το ξίδι»
«Θέρος, τρύγος, πόλεμος …και στο αλώνισμα χαρές!»
«Μάρτης έβρεχε, Θεριστής τραγούδαγε».
«Μη σε γελάσει ο βάτραχος και το χελιδονάκι, αν δε λαλήσει ο τζίτζικας, δεν είν» καλοκαιράκι».
«Πρωτόλη (Ιούνιε), Δευτερόλη (Ιούλιε) μου, φτωχολογιάς ελπίδα».
«Το τραγούδι του Θεριστή, η χαρά του Αλωνιστή».
«Τον Ιούνιο αφήνουν το δρεπάνι και σπέρνουν το ρεπάνι».

Το καλοκαίρι λοιπόν κατέφθασε και η όρεξη μας για βόλτες και μπάνιο μεγαλώνει! Βρείτε στο χωριό μας, μια υπέροχη πισίνα για πολλές βουτιές, αλλά και ένα όμορφο περιβάλλον, για λίγη δροσιά και χαλάρωση απ την καθημερινότητα!

Σας περιμένουμε! :)

Επικοινωνήστε μαζί μας στο 2810-821050 ή γράψτε μας στο info@arolithos.com

Επίσημο site: www.arolithos.com

 

Πηγές:  iefimerida.gr, www.wikipedia.gr , www.newsbomb.gr

Πηγές εικόνων:

http://peritexnisologos.blogspot.gr/2015/06/24.html,

https://cyclades24.gr/2016/06/klidonas-eukseinos-pontos/

https://www.talcmag.gr/paidi/klidonas-2/

 

 

Ιανουάριος: Με τα φώτα του ο Γενάρης όλης της χρονιάς μπροστάρης!

Ο Ιανουάριος πήρε το όνομά του από τον Ιανό, θεό κάθε αρχής στη ρωμαϊκή μυθολογία. Ωστόσο, δεν ήταν ανέκαθεν ο πρώτος μήνας του έτους για τους Ρωμαίους. Στα πρώτα χρόνια της ιστορίας τους, πρώτος μήνας ήταν ο Μάρτιος, και  Πρωτοχρονιά ήταν τότε η πρώτη Μαρτίου.

Γενάρης

Γενάρης

Στον Ιανουάριο ο λαός μας έχει δώσει διάφορες ονομασίες, όπως το Γενάρης επειδή τότε γεννούν τα γιδοπρόβατα, και Μεσοχείμωνας επειδή είναι ο μεσαίος από τους μήνες του χειμώνα. Ονομάζεται και Γατόμηνας επειδή στη διάρκειά του ζευγαρώνουν οι γάτες, και Μεγάλος μήνας ή Τρανός μήνας ή Μεγαλομηνάς γιατί είναι ο πρώτος μήνας του έτους και σε αντιδιαστολή με τον Φεβρουάριο, που είναι «κουτσός» (Κουτσοφλέβαρος).

Οι αλκυονίδες ημέρες τού έχουν δώσει και την ονομασία «γελαστός», αλλά είναι επίσης γνωστός και ως «κλαδευτής»: «Γενάρη μήνα κλάδευε, φεγγάρι μη γυρεύεις.

Ωστόσο στο μυαλό των περισσοτέρων ο Γενάρης είναι ο μήνας των γιορτών, των οικογενειακών τραπεζιών, ο μήνας των μικρών παιδιών που περιμένουν ανυπόμονα τα κάλαντα, αλλά και τον Άγιο Βασίλη!

Είναι και ο μήνας των εθίμων, αφού σε ολόκληρη την Ελλάδα αλλά και συγκεκριμένα στην Κρήτη τα έθιμα δίνουν και παίρνουν. Ας δούμε  κάποια από αυτά παρακάτω.

Το έθιμο της Κρεμμύδας στην Κρήτη

Ασκελετούρα

Η κρεμμύδα ή ασκελετούρα είναι συνηθισμένο φυτό στην Κρήτη. Φυτρώνει άγριο και μοιάζει με μεγάλο κρεμμύδι. Ακόμα και να το βγάλεις απ” τη γη και να το κρεμάσεις, δεν παύει να βγάζει νέα φύλλα και άνθη. Ο λαός πιστεύει ότι αυτή τη μεγάλη ζωτική του δύναμη μπορεί να τη μεταδώσει σε έμψυχα και άψυχα, γι” αυτό την πρωτοχρονιά παίρνουν την ασκελετούρα στα σπίτια τους. Πρόκειται για αρχαίο έθιμο καλοτυχίας.

Η πέτρα στο σπίτι

Κάθε πρωί Πρωτοχρονιάς, χαράματα και μόλις κτυπούσε η «πρώτη καμπάνα», όλοι μικροί – μεγάλοι , σηκώνονταν, έκαναν τρείς φορές το σταυρό τους, και χωρίς να μιλήσουν, έβαζαν τα γιορτινά τους, έβγαιναν έξω από το σπίτι, έπαιρναν από μια πέτρα ο καθένας τους, όσο μεγαλύτερη μπορούσε, και την έφερναν μέσα στο σπίτι. Μετά από αυτό, ο καθένας, καθόταν στην πέτρα που μόλις είχε φέρει , και έλεγαν τη φράση : «Κλού -Κλού στα ορνίθια μας , καλοχρονιά στα σπίτια μας , όσο βάρος έχει η πέτρα τούτη, τόσο χρυσάφι και ασήμι να μπει στα σπίτια μας». Έπειτα σηκώνονταν ο καθένας έκανε το σταυρό του 3 φορές, καλημέριζαν τους υπολοίπους, και τα παιδιά έπρεπε να φιλήσουν το χέρι των γονιών τους, και μετά πήγαιναν στην Εκκλησία για τη λειτουργία. Στην επιστροφή από την Εκκλησία , έμπαινε ο πρώτος στο σπίτι ο πρωτότοκος, και μετά οι υπόλοιποι. Οι πέτρες έμεναν μέσα στο σπίτι, στο ίδιο μέρος που είχαν τοποθετηθεί, επί οκτώ μέρες. Την όγδοη μέρα έπιανε ο καθένας την πέτρα του , και αφού έκανε το σταυρό του 3 φορές , την πήγαινε πάλι έξω από το σπίτι. Αυτό το έθιμο γινόταν απαραίτητα κάθε Πρωτοχρονιά, κι έφερνε στο σπίτι , «γούρι», ευτυχία, αγάπη, γαλήνη και ειρήνη.

Το ρόδι

Ρόγδι

Ρόγδι

Το ρόδι είναι σύμβολο αφθονίας, γονιμότητας και καλής τύχης. Συνήθως κρεμούσαν στο κάθε σπίτι, από το φθινόπωρο, ένα ρόδι. Μετά τη Μεγάλη Λειτουργία της Πρωτοχρονιάς το πετούσαν με δύναμη στο κατώφλι για να σπάσει σε χίλια κομμάτια κι έλεγαν: «Χρόνια Πολλά! Ευτυχισμένος ο καινούριος χρόνος!»

Καλή χέρα στην Κρήτη

Μερικές δεκαετίες παλιότερα, η «καλή χέρα» ήταν το μόνο δώρο που έπαιρναν τα παιδιά την Πρωτοχρονιά και σε πολλές περιπτώσεις ήταν απλά ένα κέρασμα.  Αργότερα, συνηθιζόταν να δίνεται ένα μικρό χρηματικό ποσό σαν δώρο σε παιδιά που επισκέπτονταν κάποιο συγγενικό σπίτι την Πρωτοχρονιά.

Φυσικά, πέρα από τα έθιμα, πλούσια είναι και λαϊκή παράδοση μας ως προς τις παροιμίες για αυτό το μήνα:

Παροιμίες για τον Γενάρη

Αρχιμηνιά κι αρχιχρονιά με σύγκρυα και παγωνιά.

Γενάρη μήνα κλάδευε, φεγγάρι μην εξετάζεις

Κάλλιο κρύο το Γενάρη παρά ήλιος που δε ζεσταίνει.

Κότα, πίτα το Γενάρη και κολιό (ή παπί) τον Αλωνάρη.

Με τα Φώτα του ο Γενάρης, όλης της χρονιάς μπροστάρης.

Ο Γενάρης κι αν γεννάται, του καλοκαιριού θυμάται.

Ο Γενάρης κι ο Φλεβάρης είναι ο ξεπροβιδάρης.

Ο Γενάρης τα γεννά, ο Φλεβάρης τα ψοφά κι ο παντέρμος ο Μαρτάκης, τ’ αποσώνει στον ταμπάκη.

Ο καλός ο νοικοκύρης, το Γενάρη χαίρεται.

Όποιος σπέρνει το Γενάρη, τρώει την ανεμοζάλη.

Πάπια, χήνα το Γενάρη, πετεινό τον Αλωνάρη.

Τις δεκαεφτά του Γεναριού είναι κυρά τ’ Άγι’ Αντωνιού.

Η λαϊκή μας παράδοση πραγματικά κρύβει ένα τεράστιο πλούτο, ένα αληθινό θησαυρό. Εμείς στον Αρόλιθο προσπαθούμε συνεχώς να αναδείξουμε αυτό τον πλούτο και θα συνεχίσουμε να το κάνουμε για άλλη μια χρονιά!

Ευχόμαστε ο νέος χρόνος να είναι γεμάτος καλές στιγμές, υγεία και αγάπη σε όλο τον κόσμο! Καλή χρονιά!

χριστουγεννιατικη καρτα 2018

Πρωτοχρονιάτικα κάλαντα Κρήτης https://www.youtube.com/watch?v=XkyeRKGacfs

Πηγές: goo.gl/YKtyZC

goo.gl/8gGmJj

goo.gl/T4SS3Q

Πορτρέτο Μήνα: goo.gl/CvQceX 

Τα κρητικά μαχαίρια!

Τα μαχαίρια της Κρήτης είναι ξακουστά ακόμα και εκτός Ελλάδας. Ξεχωρίζουν μεταξύ άλλων και γιατί αποτελούν δώρο καρδιάς για τους Κρητικούς. Απόδειξη αυτού είναι πως χαράζουν μαντινάδες πάνω σε πολλά από αυτά.

kli02_kynygytiko_x_26cm_my_crete_cretan_knives_arolithos_cretan_esho

Η ΣΑΪΤΑ

Το τυπικό Κρητικό μαχαίρι με τη μορφή την οποία διατήρησε μέχρι την εποχή μας, γεννήθηκε κατά τα τέλη του 18ου αιώνα κι έχει σχήμα που θυμίζει «σαΐτα». Το χαρακτηριστικό του σχήμα υιοθετήθηκε μ’ ενθουσιασμό από τους Κρητικούς και αντιστάθηκε στο πέρασμα του χρόνου. Φωτιά, αμόνι, ατσάλι, σφυρί, πένσες με μακρύς βραχίονες και η δεξιοτεχνία του μαχαιροποιού είναι τα απαραίτητα στοιχεία για την κατασκευή του Κρητικού μαχαιριού. Η ατσάλινη λεπίδα του είναι γεροδεμένη κι έχει μία μόνο κόψη, ενώ η αντίθετη προς την κόψη πλευρά, η «ράχη» του μαχαιριού, είναι επίπεδη, ισχυροποιημένη προς τη βάση της και λεπταίνει σταδιακά όσο πλησιάζει προς την άκρη για να καταλήξει σε μία οξύτατη αιχμή.

Το σχήμα της λεπίδας είναι ευθύ, η πλευρά της κόψης λίγο πριν το τέλος της λεπίδας γίνεται έντονα κυρτή και καταλήγει στην αιχμή, η οποία έχει μια ελαφριά κλίση προς τα επάνω. Το μήκος της λεπίδας ποικίλει. Κατά τα μέσα του 19ου αιώνα οι Κρητικοί μαχαιροποιοί κατασκεύαζαν υπερμεγέθη μαχαίρια, το μήκος των οποίων έφτανε μέχρι και τα 0,80 εκ. του μέτρου. Οι τεράστιες αυτές μαχαίρες μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν και ως σπάθες. Η κατασκευαστική ιδιομορφία της αιχμής του Κρητικού μαχαιριού, έχει ως αποτέλεσμα να του προσδίνει μεγάλη διατρητική ικανότητα.

Τα μέρη του μαχαιριού είναι:

Περτσίνια ή πύροι ή καρφιά

Καδένα

Φούντα ή φλουράκια ή κρεμαστήρια ή κρόσια ή ξόμπλια. Η λέξη ξόμπλια πρέπει να είναι παλαιότερη όλων και δηλώνει και την ύπαρξη εκτός από τα νομίσματα και άλλου διακοσμητικού αποτρεπτικού αντικειμένου, όπως κοράλλια κ.λπ.

Mασιά ή μασά, που αποτελείται από: πεταλίδα, πετράδι και τσιμπίδα.

Κερκέλι: η θηλιά πάνω στο φουκάρι από όπου κρεμιούνται τα ξόμπλια.

Φουκάρι ή θηκάρι ή θήκη

Ζέκια ή ζέχια

Περμανέδες ή καμψέδες ή χαψέδες ή καψέδες

Λεπίδα ή λάμα

Τα κρητικά μαχαίρια ήταν διάσημα γιατί ήταν «σκαφιδωτά». Με τον όρο αυτό πρέπει να εννοούσαν αρχικά διακοσμητικό αυλάκι σαν λούκι που φτιαχνόταν στη μέση και κατά μήκος της ράχης της λεπίδας και έδινε την εντύπωση «σκάφης». Αργότερα άρχισε να σημαίνει το σχήμα Τ που δημιουργούσε το φάρδεμα της ράχης της λεπίδας.

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ

Τον 19ο αιώνα ο μαχαιράς κατασκεύαζε ο ίδιος το ατσάλι, την πρώτη ύλη για τη λεπίδα. Σήμερα η πρώτη ύλη είναι μακριά κωνική λάμα από ατσάλι αέρος που αγοράζεται έτοιμη από το εμπόριο. Η διαδικασία ξεκινάει με το κόψιμο του κομματιού στο μήκος που θέλουμε, τη διαμόρφωσή του με ψαλίδι ή σβουράκι περίπου στο σχήμα της λεπίδας, το πύρωμα και τη σφυρηλάτηση του κομματιού, την τελειοποίηση στον τροχό και το γυάλισμα της ράχης. Φτιάχνεται η υποδοχή για τη μασιά στη λάμα, τρυπιέται για να περαστούν αργότερα τα περτσίνια και σκαλίζεται η ράχη με τα χαρακτηριστικά παραδοσιακά σχέδια.

Στη συνέχεια ακολουθεί το «βάψιμο» της λεπίδας με πύρωμα μέχρι να γίνει το χρώμα βαθύ πορτοκαλί (περίπου στους 1500 βαθμούς Κελσίου), αφήνεται να κρυώσει επειδή είναι ατσάλι αέρος, ενώ άλλα ατσάλια θέλουν βούτηγμα στο νερό ή το λάδι, τροχίζεται για να γίνει η κόψη, τρίβεται με γυαλόχαρτο να λειανθεί και αλείφεται ολόκληρο με καθαρό κερί. Με αιχμηρό εργαλείο χαράζεται το σχέδιο πάνω στην κερωμένη επιφάνεια, ρίχνεται οξύ πάνω στα χαραγμένα σχέδια και έτσι «τρώγονται» από το οξύ μόνο τα χαραγμένα σημεία και έτσι δημιουργούνται τα σχέδια. Μετά πλένεται καλά η λεπίδα και είναι έτοιμη για την προσαρμογή της στο μαχαίρι.

ΤΟ ΑΥΘΕΝΤΙΚΟ ΚΡΗΤΙΚΟ ΜΑΧΑΙΡΙ

Το αυθεντικό κρητικό μαχαίρι πρέπει να έχει τουλάχιστον δύο, ή και όλα, από τα παρακάτω χαρακτηριστικά, τα οποία όμως μπορούν να υπάρχουν μεμονωμένα και σε άλλα βαλκανικά-τουρκικά όπλα:

Λαβή της οποίας σχεδόν πάντα τα «μανίνια» της σχηματίζουν V με συγκεκριμένες αναλογίες. Παλαιότερα το άνοιγμα του V ήταν μικρότερο, ενώ στα νεότερα μαχαίρια έχει γίνει πολύ πιο έντονο. Υπάρχουν και μερικά μαχαίρια, κυρίως από την αρχή της Τουρκοκρατίας, με κυλινδρική λαβή

Παραστάσεις με συγκεκριμένα σύμβολα και διακοσμητικά θέματα στη λάμα και στην ασημένια θήκη.

Το σχήμα του «τσεμπερλικιού», δηλαδή της μεταλλικής ταινίας που καλύπτει το διάστημα ανάμεσα στα δύο κόκαλα της λαβής, το οποίο φαρδαίνει ελαφρά καθώς ξεκινάει από τη ρίζα της λεπίδας πηγαίνοντας προς την τρύπα της μασιάς, και το είδος της διακόσμησης πάνω του.

Τη χρησιμοποίηση πάντα διπλών καρφιών (πύρων, περτσινιών) συνήθως 3 σειρών, ή και περισσότερων, ανάλογα με το μέγεθος του μαχαιριού, για τη στερέωση των μανικιών στη λαβή.

Το στόμιο της θήκης, που είναι πάντα κυλινδρικό, και που όταν είναι ξύλινη προστατεύεται από μεταλλικό δακτυλίδι.

Τα θηκάρια, τα οποία, από τον 19ο αι. και μετά, όταν είναι ασημένια, έχουν πάντοτε στο τελείωμα την κεφαλή του φιδιού-δράκου. Πολύ συχνά η κεφαλή του φιδιού είναι προσαρτημένη και στο τέλος του ξύλινου φουκαριού, συχνότερα στα παλαιότερα μαχαίρια.

Το σχήμα της λεπίδας, με το ανασήκωμα της αιχμής σε σχήμα «τσαρουχιού», το φάρδεμα της ράχης της λεπίδας ώστε να σχηματίζεται «Τ» και τη διακόσμηση της ράχης με καλέμι, με συγκεκριμένα φυσικά ή γεωμετρικά σχέδια.

Την ύπαρξη τσιμπίδας, «μασιάς» που βρισκόταν χωμένη σε μια εσοχή στο πίσω μέρος του μαχαιριού, ανάμεσα στο V που σχηματίζουν τα δυο μανίκια, που χρησιμοποιούσαν για να ανάψουν με καρβουνάκια τον αργιλέ είναι μια κρητική επινόηση, που δεν συναντάται σε κανένα άλλο μαχαίρι.

«Περμανέδες» ή «καμψέδες» που μοιάζουν με 2 κοχύλια ή δύο «χούφτες» και που υπάρχουν στις δυο μεριές της λάμας, στην αρχή της, αμέσως μετά τη λαβή. Και αυτό είναι γνώρισμα που υπάρχει μόνο σε κρητικά μαχαίρια και πρέπει να είναι απομεινάρι διακόσμησης που υπήρχε σε βενετσιάνικα σπαθιά.

Τέλος τα θηκάρια των ασημένιων μαχαιριών είναι σκαλιστά, καλεμιστά ή με τη «φουσκωτή» τεχνική, με έντονο και βαθύ σκάλισμα σε βαρύ φύλλο ασημιού και όχι εγχάρακτα σε λεπτό φύλλο.

Τα τελευταία χρόνια το κρητικό μαχαίρι δείχνει να ξαναγεννιέται. Σήμερα μετά από πολλά χρόνια μπορεί να φτιαχτεί ένα πλήρες κρητικό μαχαίρι με λεπίδα και θήκη (δερμάτινη ή ασημένια) που να είναι εφάμιλλη των παλιών.

Οι μαντινάδες που χαράζουν επάνω στις λάμες οι Κρητικοί, είναι ένδειξη φιλίας και έτσι διαιωνίζεται το πνεύμα φιλοξενίας και φιλίας που διέπει το νησί.

Βρείτε υπέροχα κρητικά μαχαίρια στο www.cretaneshop.gr και επιλέξτε αυτό που σας ταιριάζει!

kli07_krikri_x_33.5cm_my_crete_cretan_knives_arolithos_cretan_esho kli07_kritikos_x_32cm_my_crete_cretan_knives_arolithos_cretan_esho

Οκτώβριος, ο Βροχάρης!

Από τη λατινική λέξη octo, που σημαίνει οχτώ, πήρε ο Οκτώβρης τ” όνομά του, γιατί  πραγματικά στο παλιό-ρωμαϊκό ημερολόγιο, που άρχιζε από το μήνα Μάρτη, κρατούσε την όγδοη θέση.

Ήταν αφιερωμένος στον Άρη και τον παρίσταναν με μορφή κυνηγού, που έχει λαγό στα πόδια του, πουλιά πάνω απ` το κεφάλι του και ένα είδος κάδου κοντά του. Ο μήνας «των χειμαδιών» και ο γυρισμός των παραδοσιακών μαστόρων στις οικογενειακές εστίες για να ξεκινήσουν οι εργασίες για  το όργωμα και τη σπορά σιτηρών, κριθαριού & βρώμης.

Αν και η προετοιμασία του σπόρου, στη σπορά,  αρχίζει με τη γιορτή του Τιμίου Σταυρού στις 14 του Σεπτέμβρη, ο Οκτώβρης θεωρείται ο «πατέρας» αυτής της σημαντικής δουλειάς.

«Οκτώβρης και δεν έσπειρες, οκτώ σωρούς δεν έκαμες»

«Όπου σπέρνει τον Οκτώβρη, κάνει οκτώ σωρούς στ αλώνι»

Η θρησκευτική λατρεία επίσης, έπαιξε καθοριστικό ρόλο σε κάποιες ονομασίες του μήνα αυτού. Άϊ – Δημήτρης ονομάζεται από τη σπουδαιότερη γιορτή του μήνα, και άϊ – δημητριάτικα τα χρυσάνθεμα και τα κυκλάμινα που ανθίζουν τότε. Ωστόσο μία ακόμα σπουδαία εθνική εορτή είναι και αυτή της 28ης του Οκτώβρη, όπου μνημονεύεται η άρνηση της Ελλάδας στις ιταλικές αξιώσεις και κατά συνέπεια η  είσοδος της χώρας στον Β’ παγκόσμιο πόλεμο.

Στην αρχαία Ελλάδα  τώρα, ο Οκτώβριος ισοδυναμούσε με το δεύτερο δεκαπενθήμερο του μήνα Βοηδρομιώνα και το πρώτο δεκαπενθήμερο του μήνα Πυανοψιώνα. Η περίοδος αυτή ήταν πλούσια σε γιορτές (Προηρόσια, Πυανόψια, Θησεία, Θεσμοφόρια), καθώς οι Αθηναίοι φρόντιζαν να εξασφαλίζουν τη θεϊκή προστασία για τον κύκλο των γεωργικών εργασιών, που μόλις άρχιζε. Για το ίδιο λόγο οι Ρωμαίοι θυσίαζαν ένα άλογο στο Πεδίο του Άρεως για να πάνε καλά τα σπαρτά. Τον Οκτώβριο διεξάγονταν κατά το μεγαλύτερο μέρος τους τα περίφημα Ελευσίνια Μυστήρια, σε Αθήνα και Ελευσίνα.

Για τους κτηνοτρόφους τώρα, ο μήνας αυτός είναι γνωστός για τα «χειμαδιά», τα οποία αποτελούν, μία παράδοση. Ουσιαστικά το μήνα αυτό οι άνθρωποι έφευγαν από τα βουνά και κατέβαιναν στα πεδινά (η επιστροφή στο σπίτι), με σκοπό να βρουν ευνοϊκότερες συνθήκες για τα ζώα τους.

Τέλος ο Οκτώβρης είναι ο μήνας που αρχίζουν και τα ρακοκάζανα! Τα «καζανέματα», όπως λέγονται, γίνονται σε ειδικά διαμορφωμένους χώρους όπου περίοπτη θέση κατέχει φυσικά το καζάνι.

το ρακοκάζανο

το ρακοκάζανο

Με μια επίσκεψη στο χωριό μας, θα έχετε την ευκαιρία να δείτε από κοντά το παραδοσιακό αλώνι, όπως επίσης και το καζάνι της ρακής.

Το λαογραφικό μουσείο μας, περιέχει πλούσιο υλικό για μελέτη, διαθέσιμο σε οποιονδήποτε ενδιαφέρεται, καθώς και αντικείμενα του γεωργού που σχετίζονται με το όργωμα και τη σπορά.

Καλό μήνα και καλό φθινόπωρο σε όλους!

Καλωσόρισες Βροχάρη ,

με τις μπόρες τις πολλές ,

τα χωράφια να ποτίσεις
για ν’ αρχίσουν οι σπορές .

Μπρουμάρη σ’ ονομάζουν
κι η ομίχλη έχει απλωθεί
και Παχνιστή σε λένε
κι οι κήποι στολιστήκαν
με κάτασπρο χαλί ,
με πάχνη όπως τη λένε, την αυγή !

Σποριάρη σ’ ονομάζουν

και Σπάρτο και Σποριά
κι όλοι οι γεωργοί με κέφι και χαρά
σπόρους στη γη θα ρίξουν
και όλοι να καρπίσουν .Αϊ – Δημήτρη σε καλούν
κι Αϊ – Δημητριάτη ακόμα
τον Αϊ – Δημήτρη γιορτάζουν
οι χριστιανοί αντάμα.

 

Παροιμίες για τον Οκτώβρη

Όποιος μήνας έχει ρο, δεν θέλει στο κρασί νερό.

Οκτώβρης και δεν έσπειρες, σιτάρι λίγο θα ‘χεις.

Αν βρέξει ο Οκτώβρης και χορτάσει η γη, πουλησ’ το σιτάρι σου και αγόρασε βόδια.

Αν δεν χορτάσει ο Οκτώβρης τη γη, πουλησ’ τα βόδια σου κι αγόρασε σιτάρι.

Οκτώβρης και δεν έσπειρες, οκτώ σπυριά θα κάνεις.

Οκτώβρης βροχερός, Οκτώβρης καρπερός.

Οκτώβρης – Οκτωβράκης το μικρό καλοκαιράκι.

Ο καλός ο νοικοκύρης, ο λαγός και το περδίκι, όταν βρέχει χαίρονται.

Το Σεπτέμβρη τα σταφύλια, τον Οκτώβρη τα κουδούνια.

Πηγή: http://users.sch.gr/vaxtsavanis/oktobrios.html

Εικόνες: http://manosbee.blogspot.gr/2009/10/blog-post_8133.html, http://41dimotikoher.blogspot.gr/2016/10/blog-post.html,

Σύντεκνος και φιλιότσος ή αλλιώς νονός και βαφτιστήρι!

Είναι γλυκό θέμα το σημερινό…γλυκό όπως το πρώτο του κλάμα, όπως το πρώτο του χαμόγελο, όπως η ζωή μετά τη γέννηση του..

Μια ζωή που όλοι εύχονται να είναι καλότυχη, γεμάτη χαρές και με πολλά χαμόγελα!

Και όλες αυτές τις ευχές δεν της ακούς πουθενά περισσότερα από την ημέρα της βάπτισης του! Ημέρα ιερή για σένα, για το παιδί, για τον νονό αλλά και για το σύνολο της κοινωνίας, αφού συγκεκριμένα στην κρητική κοινωνία η βάπτιση ήταν και παραμένει, ένα απ τα σπουδαιότερα οικογενειακά γεγονότα!

Ανατρέχοντας στην Κρήτη του παρελθόντος θα συναντήσουμε πολύ ενδιαφέροντα έθιμα για το συγκεκριμένο μυστήριο…ακολουθήστε μας για άλλη μια φορά στη μαγεία της παράδοσης και της λαογραφίας!

Παλιά, λοιπόν, το νεογέννητο παιδί έπρεπε να το βαπτίζουν πολύ γρήγορα, κάποιες φορές και την ίδια ημέρα της γέννησης του. Αυτό συνέβαινε διότι υπήρχε μεγάλος φόβος για ασθένειες που θα μπορούσαν να οδηγήσουν το παιδί ακόμα και στον θάνατο. Συγκεκριμένα αν το παιδί «έφευγε» αβάπτιστο, κατά τη λαϊκή παράδοση, θα γινόταν «τελώνι», δηλαδή ένα πονηρό πνεύμα που ξαναέρχεται στην ζωή, κυρίως για να ενοχλεί και να πειράζει τους ανθρώπους. Αν, λοιπόν έπρεπε να προβούν σε άμεση βάπτιση, τότε ο «σύντεκνος», δηλαδή ο νονός του παιδιού μπορούσε να ήταν, κάθε τυχαίος άνθρωπος που βρισκόταν εκεί την στιγμή εκείνη. Σε αυτή την περίπτωση το όνομα του παιδιού συνήθως ήταν Στυλιανός, ή Στερεός για να στεριώσει.

Αν όμως όλα πήγαιναν καλά, τότε το παιδί θα βαπτιζόταν, ακολουθώντας κανονικά τις διαδικασίες της εποχής.

Πρώτα απ όλα έπρεπε να βρεθεί ο σύντεκνος ή σάντολος του παιδιού. Κάποιες φορές τον ήξεραν και πριν γεννηθεί το παιδί αφού συνήθως ο πατέρας «έπιανε χέρι» μαζί του, δηλαδή έδινε λόγο με έναν καλό του φίλο, να του βαπτίσει το παιδί. Ένας λόγος απαραβίαστος και με πολύ μεγάλη αξία, αφού πια ήταν υποχρέωση του σύντεκνου να βαπτίσει το παιδί του, αλλά και δική του, να μην δώσει κάπου αλλού αυτή την τιμή.

Σύντεκνε πάντα άξιος κι όλο χαρές κοντά σου

τύχη κι υγεία να κλουθούν την οικογένεια σου

Ως προς το όνομα, τα πρώτα παιδιά έπαιρναν τα ονόματα των παππούδων απ τη μεριά του πατέρα και τα επόμενα απ της μητέρας. Κάποιες φορές αν ένα συγγενικό πρόσωπο είχε χαθεί στον πόλεμο ή είχε πεθάνει σε μικρή ηλικία έδιναν το δικό του όνομα στο παιδί.

Στην τελετή τώρα, τα πρώτα χρόνια, δεν βρίσκονταν οι γονείς του παιδιού, παρά μόνο ο σύντεκνος. Αυτός είχε φροντίσει για τα ρούχα του/της «φιλιότσου/τσας» δηλαδή του βαφτιστηριού, όπως επίσης το μυρόπανο, το λιβάνι, και κυρίως το λάδι που θα λαδώσει το παιδί.

το "κρέμασμα"

το «κρέμασμα»

 

Υπήρχε επίσης και το «κρέμασμα», ένα μεγάλο άσπρο μαντήλι, που το έδεναν σταυρωτά και εκεί μέσα τοποθετούσαν το μωρό μετά την κατάδυση του στην κολυμπήθρα.

 

 

Από εκείνη τη στιγμή και για τα επόμενα δώδεκα χρόνια ο νονός θα πρέπει να φροντίζει για δώρα σε γιορτές και γενέθλια!

το "λαμπρόψωμο"

το «λαμπρόψωμο»

 

Επίσης για λαμπάδα και την παραδοσιακή «κουκουναρά» ή λαμπρόψωμο, δηλαδή το τσουρέκι με το αυγό, το Πάσχα.

 

 

Ο σύντεκνος μετά το μυστήριο έπαιρνε το παιδί και το παρέδιδε στους γονείς του, οι οποίοι περίμεναν στην πόρτα του σπιτιού. Η μητέρα του φιλούσε το χέρι και μπροστά του έκανε τρεις μετάνοιες. Ο σύντεκνος τους ευχόταν να τους ζήσει και εκείνοι του πρόσφεραν να πιει κρασί από το ίδιο ποτήρι που ήπιαν και εκείνοι, για να στεριώσει η συντεκνιά τους.

Έπειτα ακολουθούσε ένα μεγάλο γλέντι. Ο πατέρας είχε φροντίσει για το κρέας, το τυρί, το φρέσκο ψωμί, καθώς και το κρασί και τη ρακί που θα πρόσφεραν στους καλεσμένους. Η λύρα και το λαγούτο δεν θα μπορούσαν βέβαια να λείπουν απ το γλέντι, που θα κρατούσε όλη την υπόλοιπη μέρα.

Την μέρα που θα χαραχτεί στη μνήμη της οικογένειας, που η φιλία των σύντεκνων θα μεγαλώσει, η αγάπη των συγγενών θα δυναμώσει και οι παραδόσεις και τα έθιμα θα χουν την τιμητική τους!

Αν αναζητάτε ένα μέρος που ξεχειλίζει από παράδοση, που το παλιό δένει αρμονικά με το σύγχρονο, που η ομορφιά του τοπίου δικαιώνει και τον πιο απαιτητικό, τότε δεν έχετε, παρά μόνο να μας βρείτε και να συζητήσουμε τα πάντα για το δικό σας χαρμόσυνο γεγονός!

 

                           Να ζήσει ο νεοφώτιστος και να γενεί μεγάλος

                         και να χει χάρες διαλεχτές να μην τις έχει άλλος

 

Επικοινωνία: 2810-821050 ή στείλτε email στο info@arolithos.com

Επίσημο site: www.arolithos.com

να σας ζησει

«Σήμερα γάμος γίνεται σε ωραίο περιβόλι, σήμερα αποχωρίζεται η μάνα από τη κόρη»

Μοιάζει σαν χθες, όταν μετά από σκέψη και βαθιά περισυλλογή πάρθηκε η μεγάλη απόφαση. Η απόφαση που θα έβαζε μια νέα αρχή στη ζωή και των δύο. Είναι σαν χθες, που το δάκρυ έτρεξε από τα μάτια λόγω της μεγάλης συγκίνησης. Το τρακ ήταν το ίδιο και για αυτόν που έκανε τη πρόταση αλλά και για αυτήν που τη δέχτηκε. Μοιάζει σαν χθες που όλα πήραν μια νέα πορεία, για μια κατεύθυνση κοινή που θα άλλαζε τη ζωή, θα την έκανε ευτυχισμένη και θα γέμιζε την άδεια καθημερινότητα.

Η αντίστροφή μέτρηση είχε ήδη αρχίσει. Ο χρόνος όταν μετριέται ανάποδα μοιάζει να είναι συντομότερος. Ορίστηκε η ημερομηνία και άρχισε το τρέξιμο…
Υποχρεώσεις, λίστα καλεσμένων, σπίτι, ψώνια, μακιγιέρ, κομμώτρια, νυφικό, μπομπονιέρες, ανθοπωλείο, χώρος της δεξίωσης. Όλα να πάρουν τη σειρά τους και το δρόμο τους, όλα να προγραμματιστούν με βάση τα θέλω, και τα πρέπει.

Τα θέλω και τα πρέπει!Το μεγαλύτερο ίσως δίλημμα σε μια προετοιμασία. Τι θέλω περισσότερο να κάνω και τι πρέπει να κάνω σύμφωνα με τα δεδομένα? Ένα ερωτηματικό συνεχές και δύσκολο.

Εγώ το μόνο που ξέρω είναι ότι θέλω να είμαι κοντά στη φύση. Να αναπνέω τον καθαρό αέρα, να με περιβάλλουν τα δέντρα, να με ενισχύουν τα κελαηδίσματα των πουλιών, να παίρνω δύναμη από τις πέτρες και το ξύλο. Να είμαι μέρος της πραγματικής μου φύσης.

Αγαπώ το απλό, το καλό και το αξιοπρεπές. Αγαπώ το λιτό, το γνήσιο και το αυθεντικό. Θέλω να με χαρακτηρίζει και να με περιβάλλει σε κάθε στιγμή της ζωής μου, σε κάθε στιγμή χαράς και συγκίνησης.

Θέλω μαζί μου να είναι οι φίλοι μου, οι άνθρωποι που τους αγαπώ και με αγαπούν όσοι νοιάζονται για μένα και για όσους εγώ νοιάζομαι. Είναι η ώρα που θα πρέπει να αποχωριστώ από τους δικούς μου και να ανοίξω φτερά σαν ένα αγνό περιστέρι στον απέραντο ουρανό της ζωής.

arolithos hotel, crete, greece, arolithos venue, greek night

γραφικό σοκάκι του χωριό μας

Διαβαίνοντας τα σοκάκια βυθίζομαι στις ρίζες μου. Αντλώ ουσίες και χυμούς που μου δίνουν ζωή. Μοιάζει να ξαναγεννιέμαι. Έχω την αίσθηση ότι πάντα ανήκα στο χώρο αυτό, χωρίς απαραίτητα να έχω ζήσει εδώ. Το πράσινο των δέντρων, το χρώμα του ουρανού, η μυρωδιά της πέτρας, η αδρή επιφάνεια του ξύλου, τα παιχνίδια των ζώων, τα χαρούμενα τραγούδια των πουλιών. Όλα μου θυμίζουν εμένα. Αναπνέω και γεμίζω από χαρά.

Ακούω τον ιερέα να λέει ‘’Στέφεται ο δούλος του θεού….τη δούλη του θεού….» προσπαθώ να καταλάβω αν είναι αλήθεια ή ψέμα? Είναι όνειρο ή πραγματικότητα? Η μυρωδιά του θυμαριού με συνεφέρει. Είναι αλήθεια λοιπόν. «Και η δε γυνή να φοβείται τον άνδρα….» όλοι γελάνε κοιτώντας τα πόδια μας. Εμείς χαιρόμαστε τη παρουσία όλων, το ζεστό τους χαμόγελο και τον έναστρο ουρανό που μας αγκαλιάζει. Νοιώθουμε αγαλλίαση, χαρά και έρωτα μεταξύ μας αλλά και με τη φύση γύρω μας.
Μοιάζει με όνειρο αλλά είναι μια γλυκιά στιγμή της πραγματικότητάς μας, της δικής μας όμορφης ζωής.

aroithos events, arolithos village, have fun, time to go out,

στιγμιότυπο από γλέντι γάμου

Γλέντι με ρυθμό ζωτικό και ξέφρενο. Αγκαλιές, φιλιά, χαμόγελα. Το φαγητό που απολαμβάνουμε μας δίνει ενέργεια, το κρασί κοκκινίζει τα μάγουλά μας και νοιώθουμε μέλη μιας ιεροτελεστίας σε ιερό βουνό. Συμμετέχουμε σε ένα μυστήριο της ζωής που είναι μόνο γιορτή, χαρά και ευτυχία. Τα πουλιά μας παρακολουθούν από τα δέντρα, χαίρονται και αυτά μαζί μας.

Πήραμε ένα άλλο μονοπάτι της ζωής. Το ξεκίνημα του ήταν γεμάτο από αίσθηση και αλήθεια. Είμαστε μέλη αυτής της φύσης, μέλη αυτού του τόπου που μας τροφοδοτεί. Αυτή η γη ξέρει να μας φροντίζει και να μας δίνεται απλόχερα……

«Γαμπρέ τη νύφη ν’ αγαπάς να μην τήνε μαλώνεις,
σαν το σγουρό βασιλικό να τήνε καμαρώνεις»

Περιμένουμε να σας δούμε από κοντά, να συζητήσουμε τα πάντα γύρω απ το γάμο που έχετε φανταστεί και….

ανθοδεσμη-καλά στέφανα

Επικοινωνία: 2810821050 ή στείλτε email στο info@arolithos.com
Επίσημο site: www.arolithos.com