Αρχείο ετικέτας Έθιμα

Christmas Camp ή αλλιώς δραστηριότητες για παιδιά τα Χριστούγεννα!

Προσκαλούμε τους μικρούς μας φίλους,

να συμμετάσχουν σε κάτι πρωτότυπο και εξαιρετικά δημιουργικό!

Christmas Camp στον Αρόλιθο, το παραδοσιακό κρητικό χωριό!

ChistmasHolidayCamp

ChistmasHolidayCamp

ΠΟΤΕ

Δευτέρα & Τρίτη 23/12 & 24/12 Παρασκευή 27/12 (3 ημέρες)

Δευτέρα &Τρίτη 30/12 &31/12 Παρασκευή 02/01 (3 ημέρες)

ΘΕΜΑ

Η ζωή στο χωριό. Ασχολίες, τρόπος ζωής, διατροφή, ήθη έθιμα

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

Ψυχαγωγικά παιχνίδια

Κυνήγι κρυμμένου θησαυρού

Χειροτεχνία Κατασκευές

Τραγούδια Χορός (παραδοσιακός)

 Κηπουρική

Εικαστικά

Παραδοσιακά παιχνίδια

Θεατρικό παιχνίδι

Μουσικοκινητική Αγωγή

Εκπαιδευτικά Προγράμματα

Θεατρικά δρώμενα

Ψυχοκινητικές δράσεις

 

ΧΩΡΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Αρόλιθος Παραδοσιακό Κρητικό Χωριό

ΣΤΟΧΟΙ

  • Συνδυασμός μόρφωσης και ψυχαγωγίας μέσω της βιωματικής μεθόδου
  • Ανάπτυξη των αισθήσεων και διεύρυνση της φαντασίας και της πνευματικότητας
  • Ευαισθητοποίηση για την αξία της λαϊκής παράδοσης και των ποικίλων εκφράσεών της
  • Ευαισθητοποίηση για την αξία των παλαιών αντικειμένων και της ανάγκης διατήρησής τους.
  • Μετάδοση της εικόνας της εποχής με τρόπο βιωματικό, διασκεδαστικό και κατά συνέπεια αβίαστο
  • Σύγκριση του τρόπου ζωής στο χθες και στο σήμερα
  • Προσέγγιση των μουσείων με θετική διάθεση
  • Ανάπτυξη της ομαδικότητας και της συνεργασίας
  • Ανάπτυξη του γνωστικού επιπέδου
  • Απόκτηση δεξιοτήτων με χειρονακτικές κατασκευές ή χρήση εργαλείων
  • Εξοικείωση με το φυσικό περιβάλλον, καλλιέργεια της οικολογικής συνείδησης και κατανόηση των σχέσεων αλληλεξάρτησης που αναπτύσσονται σ’ αυτό μέσω βιωματικής και παιγνιώδους μάθησης

ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΑΙΔΙΩΝ

Για παιδιά ηλικίας Νηπίου έως Στ΄ Δημοτικού

Επιλέξτε μια διαφορετική πρόταση για τα παιδιά σας!

Μην χάνετε χρόνο..κάντε την κράτηση σας σήμερα κιόλας…

Δημιουργικά παιδιά…χαρούμενα παιδιά!

Επικοινωνήστε μαζί μας: 2810-821050 & museum@arolithos.com

*περιορισμένος αριθμός θέσεων

Κυριακάτικες δραστηριότητες για όλη την οικογένεια, τον χειμώνα στον Αρόλιθο!

Η προσπάθεια μας

Η θέληση μας για την διατήρηση των εθίμων των προγόνων μας και την ένταξη των παιδιών στην παράδοση της Κρήτης, μας έδωσε την ώθηση, σε συνεργασία με τον Πολιτιστικό Σύλλογο Φίλων της Παράδοσης «Νόστο», να διοργανώσουμε για ακόμα ένα χειμώνα, βιωματικές και παράλληλα εκπαιδευτικές δραστηριότητες για παιδιά!

Πότε

Από την 1η Κυριακή του Νοέμβρη και σχεδόν κάθε Κυριακή μέχρι τον Απρίλιο, στις 12.30 το μεσημεράκι, περιμένουμε τους μικρούς μας φίλους και τους γονείς τους στον Αρόλιθο!

Εκπαιδευτικές εκδηλώσεις, δραστηριότητες ή και θεατρικά δρώμενα, ζωντανεύουν την παράδοση και αποτελούν μια υπέροχη πρόταση, για τις οικογένειες που επιθυμούν να κάνουν μια σύντομη εξόρμηση κοντά στο Ηράκλειο!

Το Πρόγραμμα

Στο παρακάτω πινακάκι μπορείτε να δείτε το πρόγραμμα των δραστηριοτήτων! Τις ημερομηνίες και το θέμα (όπου δεν υπάρχει τίτλος, πρόκειται να ανακοινωθεί και έχει να κάνει με την αντίστοιχη εποχή που θα δείτε δίπλα στην ημερομηνία).

Κυριακή 03/11

Τα δώρα της γης

Κυριακή 10/11

Τα δώρα της γης

Κυριακή 17/11

Τα δώρα της γης

Κυριακή 24/11

Τα δώρα της γης

Κυριακή 01/12

Χριστουγεννιάτικες Περιπέτειες

Κυριακή 08/12

Χριστουγεννιάτικες Περιπέτειες

Κυριακή 15/12

Χριστουγεννιάτικες Περιπέτειες

Κυριακή 22/12

Χριστουγεννιάτικες Περιπέτειες

Κυριακή 19/01

Χειμώνας

Κυριακή 26/01

Χειμώνας

Κυριακή 02/02

Χειμώνας

Κυριακή 09/02

Χειμώνας

Κυριακή 16/02

Απόκριες

Κυριακή 23/02

Απόκριες

Κυριακή 01/03

Απόκριες

Κυριακή 08/03

Άνοιξη

Κυριακή 15/03

Άνοιξη

Κυριακή 22/03

Άνοιξη

Κυριακή 29/03

Πασχαλινό

Κυριακή 05/04

Πασχαλινό

Κυριακή 12/04

Πασχαλινό

Η χαρούμενη δραστηριότητα για τα παιδιά, ένα απολαυστικό καφεδάκι στο καφενείο του χωριού «Η ωραία Κρήτη»  για τους γονείς και έπειτα φαγητό για όλη την οικογένεια στη ταβέρνα «Δελφύς», αποτελούν μια ολοκληρωμένη πρόταση για μια υπέροχη Κυριακή!

Μερικές Χρήσιμες Πληροφορίες

Οι εκπαιδευτικές δραστηριότητες και τα δρώμενα απευθύνονται κυρίως σε παιδιά άνω των 4 ετώνΣε κάποιες περιπτώσεις, όταν το παιδί είναι μικρό (κάτω των 4), θα πρέπει τουλάχιστον ένας γονιός να το συνοδέψει. Η διάρκεια των δραστηριοτήτων είναι περίπου μιάμιση ώρα και το κόστος είναι συμβολικό για κάθε παιδί, ενώ οι γονείς συμμετέχουν δωρεάν!

Σας τονίζουμε ιδιαίτερα ότι για την καλύτερη λειτουργία του χώρου για τα παιδιά και τη δική σας εξυπηρέτηση θα πρέπει να επικοινωνήσετε μαζί μας τηλεφωνικώς για να δηλώσετε συμμετοχή στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα που επιθυμείτε!

Για οποιαδήποτε διευκρίνιση καλέστε μας στο 2810 821050 ή να γράψτε μας στο museum@arolithos.com.

Μείνετε συντονισμένοι στο blog αλλά και στην σελίδα μας στο Facebookώστε να μαθαίνετε τα νέα μας.

Θα χαρούμε πολύ να σας δούμε στο χωριό μας!

Επίσημη ιστοσελίδα:  www.arolithos.com

Εκπαίδευση και Μουσείο-Βιωματικά Προγράμματα!

Μουσείο και εκπαίδευση! Δύο λέξεις, άρρηκτα συνδεδεμένες μεταξύ τους!

Έχοντας ως δεδομένη την στενή σχέση των δύο αυτών εννοιών, και σεβόμενοι το δικαίωμα της ίσης πρόσβασης, όλων των ανθρώπων, ανεξαρτήτου ηλικίας, φύλου, θρησκεύματος κλπ ανοίγουμε τις ξύλινες πόρτες του Μουσείου Αγροτικής Ιστορίας και Λαϊκής Τέχνης, σε κάθε άνθρωπο που θέλει να ταξιδέψει στο χρόνο, να βιώσει μια άλλη εποχή και να αποκτήσει ερεθίσματα και δυνατές εικόνες για μια ζωή!

Μουσείο Αγροτικής Ιστορίας και Λαϊκής Τέχνης

Μουσείο Αγροτικής Ιστορίας και Λαϊκής Τέχνης

Τα εκπαιδευτικά προγράμματα για τους μικρούς μας φίλους!

Αν ανατρέξουμε όλοι μας στη παιδική μας ηλικία, σίγουρα θα θυμηθούμε στιγμές ανίας και μονοτονίας, σε ένα μουσειακό χώρο! Αυτό ακριβώς έχουμε καταφέρει να αποφύγουμε, στο δικό μας ξεχωριστό Μουσείο!

Η έμπειρη και σωστά καταρτισμένη ομάδα μας, σχεδίασε και πραγματοποιεί, προγράμματα λαογραφικού περιεχομένου (Κρητική Παράδοση), προσαρμοσμένα στις ηλικίες και τις ανάγκες της κάθε σχολικής τάξης!

Όταν θα φτάσετε στον Αρόλιθο, το παραδοσιακό κρητικό χωριό, στην είσοδο θα σας περιμένει με ένα μεγάλο χαμόγελο ένας από εμάς!

Ομάδα Μουσείου

Η ομάδα του Μουσείου

Εκεί θα σας καλωσορίσουμε και θα σας ενημερώσουμε για την δραστηριότητα που έχετε ήδη επιλέξει! (Θα σας έχει ενημερώσει κατάλληλα και με κάθε λεπτομέρεια η Μαρία, η υπεύθυνη των εκπαιδευτικών προγραμμάτων και θα έχετε ρίξει και μια ματιά εδώ).

Αφού ξεκινήσει το εκπαιδευτικό πρόγραμμα, να είστε σίγουροι πως το κάθε παιδί θα μάθει αβίαστα και εύκολα για την παράδοση της Κρήτης, μέσα από την οπτική επαφή και την αφή των αντικειμένων! Η παρατηρητικότητα, η φαντασία, η προσήλωση και ο ενθουσιασμός είναι μερικά από τα στοιχεία που θα δείτε να διακατέχουν τους μικρούς μας φίλους! Δείτε και μόνοι σας :)

Ο Κρητικός Γάμος

Ο Κρητικός Γάμος

Από το σήμερα στο χθες

Από το σήμερα στο χθες

Αχ αυτός ο Αργαλειός σου

Αχ αυτός ο Αργαλειός σου

Τα μικρομαγειρέματα

Τα μικρομαγειρέματα

Μετά το τέλος της κάθε δραστηριότητας τα παιδιά θα έχουν συνειδητοποιήσει πως ο άνθρωπος είχε παρελθόν, έχει παρόν και θα έχει και μέλλον, συζητώντας και στο σχολείο τη συνολική εμπειρία στο Μουσείο!

Και μια λεπτομέρεια που κάνει τη διαφορά είναι πως τα παιδιά στον ελεύθερο τους χρόνο, έχουν τη δυνατότητα να τρέξουν στη φύση, να φιλοξενηθούν στο παραδοσιακό καφενείο, να ανακαλύψουν τις γωνιές του χωριού, μακριά απ τα αυτοκίνητα και τη βουή της πόλης!

Σας προσκαλούμε να γνωρίσετε και να βιώσετε (μικροί και μεγάλοι) όμορφα και δυνατά συναισθήματα, μέσω των εκπαιδευτικών προγραμμάτων μας!

Είμαστε εδώ για κάθε απορία σας και θα χαρούμε να συζητήσουμε παρέα τις ανάγκες σας! Καλέστε μας στο 2810 821050 ή επικοινωνήστε μαζί μας στο museum@arolithos.com

«Αλωνάρη με τα αλώνια και με τα χρυσά πεπόνια»- Ιούλιος

Καλώς ορίζουμε τον Ιούλιο, έναν απόλυτα καλοκαιρινό μήνα, με τον ήλιο να λάμπει και τη θάλασσα να υποδέχεται μικρούς και μεγάλους! :)

Ωστόσο, πέρα από τη θάλασσα, ο Ιούλιος είναι και αυτός ένας μήνας, που στην πλούσια μας λαογραφία έχει την τιμητική του! Ας δούμε κάποια χαρακτηριστικά του μήνα αυτού…

Η προέλευση του ονόματος!

Ο Ιούλιος πήρε το όνομά του, από τον Ιούλιο Καίσαρα, δημιουργό του Ιουλιανού Ημερολογίου! Πιο συγκεκριμένα μετονομάσθηκε από «Κουϊντίλιος» σε «Ιούλιο» το 44π.Χ. από τον Μάρκο Αντώνιο, στενό φίλο του Ιουλίου Καίσαρα, σε ανάμνηση των υπηρεσιών που ο τελευταίος πρόσφερε στη Ρώμη. Είναι ο έβδομος μήνας του Γρηγοριανού (Νέου) Ημερολογίου, με διάρκεια 31 ημέρες!

Ιούλιος-Τσαρούχης

Ιούλιος-Τσαρούχης

Οι ονομασίες και οι αγροτικές εργασίες του μήνα!

Ένα όνομα που έχει πάρει ο Ιούλιος και έχει περάσει μέσα σε παροιμίες και γνωμικά, είναι το: Αλωνάρης, γιατί ήταν η περίοδος που ο γεωργός έκανε αυτή τη σκληρή δουλειά, το αλώνισμα. Λέγεται και σταφυλογυαλιστής, γιατί οι ρώγες των σταφυλιών αρχίζουν και γυαλίζουν. Θα τον ακούσουμε επίσης σαν Φουσκόμηνα γιατί φουσκώνουν τα σύκα και τέλος, είναι γνωστός και με τις ονομασίες ΔευτερογιούληςΛιοτρόπης, Χορτοθέρης και Αηλιάτης.

Το αλώνισμα

Θα σταθούμε όμως στην αγροτική εργασία του αλωνίσματος, μια σπουδαία και συνάμα δύσκολη δουλειά για τον γεωργό αλλά και όλη του την οικογένεια.

αλωνισμα

Μετά το θέρισμα του σταριού, οι γεωργοί έκαναν τα δεμάτια. Τα δεμάτια μεταφέρονταν σε συγκεκριμένα μέρη πρώτα μέσα στο χωράφι όπου έκαναν τις δεματαριές και όταν συγκέντρωναν τα δεμάτια από όλα τα χωράφια, ήταν έτοιμοι να αρχίσουν το αλώνισμα. Έπαιρναν μερικά δεμάτια και τα έστρωναν στο αλώνι.  Μετά έδεναν στα μουλάρια τον βολόσυρο. Ο βολόσυρος ήταν ένα πλατύ ξύλο, που στο κάτω μέρος είχε κοφτερές πέτρες. Πάνω του καθόταν ένας άνθρωπος για να δίνει βάρος. Καθώς γύριζαν τα ζώα, ο βολόσυρος έκοβε στα στάχυα και έβγαινε το σιτάρι. Όταν τελείωνε το πάτημα, άρχιζε η διαδικασία του λιχνίσματος. Με μια μεγάλη πηρούνα, το θρινάκι και με τη βοήθεια του αέρα ο γεωργός ξεχώριζε το άχυρο απ τους σπόρους.

ο βολόσυρος

ο βολόσυρος

Το αλώνισμα ήταν η στιγμή της χαράς. Ο νοικοκύρης και η οικογένεια θα έπαιρναν τους καρπούς του κόπου όλης της χρονιάς. Μια διαδικασία που άρχισε από το όργωμα, το θέρισμα και τη μεταφορά, τώρα θα τελείωνε.

Έτσι φαίνεται πως ο Ιούλιος ήταν ο καθοριστικός μήνας για την επιβίωση, οι χωρικοί λέγανε για το πέρασμά από τον θεριστή στον αλωνάρη, ότι «Σμίγουν τα δυό ψωμιά», το παλιό ψωμί που τελειώνουν τα αποθέματα, και το νέο που μόλις έρχεται. Η σοδειά του φρεσκοαλεσμένου σταριού, είναι βάλσαμο στα μάτια του γεωργού.

 

 

Έθιμα προλήψεις και θρησκεία!

Όσο διαρκεί ο αλωνισμός, «δεν κάνει να αλωνίζει ολοένα ο ίδιος αλωνιστής. Εναλλάσσεται με τη γυναίκα του και το παιδί, ενώ αυτός ξεκουράζεται σε ένα δέντρο που υπάρχει φυτεμένο κοντά στο αλώνι γι” αυτό το σκοπό. Οι ξένοι που τύχαινε να περάσουν, έπρεπε να ευχηθούν μόνο: «Ώρα καλή, χίλια μόδια», ή «Χίλια μόδια, και το αγώι χώρια», κι ο αλωνιστής απαντούσε: «Να “σαι καλά, Φχαριστούμε».

Επίσης, σύμφωνα με τα έθιμα του αλωνισμού δεν κάνει να έρθει στο αλώνι γυναίκα με ρόκα γνέθοντας γιατί «είναι ξωτικιά και διώχνει τον άνεμο και δεν μπορούν να ανεμίσουν (λιχνίσουν)». Πολλά από τα έθιμα αυτά προέρχονται μάλιστα από τα αρχαιοελληνικά Θαλύσια, προς τιμήν της Δήμητρας. Με το λίχνισμα, όμως, συνδέεται και ο προφήτης Ηλίας που διαφεντεύει τους ανέμους, γι’ αυτό άλλωστε ο Ιούλιος ονομάζεται και Αηλιάτης ή Αηλιάς.

Την τελευταία ημέρα και αφού άφηναν τα βόδια, πρόσεχαν που θα ξυθεί, το μεγαλύτερο στα χρόνια βόδι. Εάν ξυνόταν στο κεφάλι, ο χειμώνας θα ήταν «πρώιμος», στη μέση «βαρυχειμωνιά στο μέσο του χειμώνα» και αν στην ουρά, ο χειμώνας θα ήταν «όψιμος».

Στις 20 του Ιούλη προς τιμή του Προφήτη Ηλία, με κύρια επιδίωξη τις ευμενείς καιρικές συνθήκες, για τη γεωργία & την κτηνοτροφία στη διάρκεια του χρόνου, οι γεωργοί άναβαν φωτιές.

Τέλος δεν ξεχνάμε να αναφερθούμε στα πανηγύρια του μήνα! Πέρα από τις δικές του γιορτές-πανηγύρια (των Αγ. Αναργύρων, της Αγ. Κυριακής, του Προφήτη Ηλία, της Αγ. Παρασκευής & του Αγ. Παντελεήμονα), έχει και πολλές γιορτές-πανηγύρια του χειμώνα, που έχουν μεταφερθεί προκειμένου να επιτρέψει η καλοκαιρία τη διεξαγωγή τους & βέβαια τη μεγαλύτερη προσέλευση κόσμου.

Παροιμίες για τον μήνα!

  • Αλωνάρη με τ” αλώνια και με τα χρυσά πεπόνια.
  • Από τ” Άη-Λιος ο καιρός γυρίζει αλλιώς.
  • Γαμπρός αλωναριάτικος, κακό χειμώνα βγάνει.
  • Έτσι το “χει το λινάρι να ανθεί τον Αλωνάρη.
  • Η καλή αμυγδαλιά ανθίζει το Γενάρη και βαστάει τ” αμύγδαλα όλο τον Αλωνάρη.
  • Κάλλιο λόγια στο χωράφι , παρά ντράβαλα (φασαρίες) στ” αλώνι.
  • Κάτσε κότα το Γενάρη και παπί τον Αλωνάρη.
  • Κότα πίτα το Γενάρη, κόκορα τον Αλωνάρη.
  • Κότα, χήνα το Γενάρη και παπί τον Αλωνάρη.
  • Μικρό- μικρό τ” αλώνι μου, και να “ναι μοναχικό μου.
  • Ο άη- Λιας κόβει σταφύλια και η αγία Μαρίνα σύκα.
  • Ο Θεριστής θερίζει, ο Αλωνάρης αλωνίζει κι ο Αύγουστος ξεχωρίζει.
  • Που μοχθεί το χειμώνα χαίρεται τον Αλωνάρη.
  • Της Αγιάς Μαρίνας ρούγα και του Άη Λια σταφύλι και του Αγιού Παντελεήμονα γιομάτο το κοφίνι.
  • Το τραγούδι του Θεριστή, η χαρά του Αλωνιστή.
  • Τον Αλωνάρη δούλευε καλό χειμώνα να έχεις.

Του Μουσείο Αγροτικής Ιστορίας και Λαϊκής Τέχνης

Με μια επίσκεψη στο Λαογραφικό Μουσείο του χωριού μας, σίγουρα θα καταφέρετε να καλύψετε ένα μεγάλος μέρος, σχετικά με τη λαογραφία του Ιούλη και κυρίως με τις αγροτικές εργασίες του μήνα, αφού θα βρείτε μια μεγάλη συλλογή από τα εργαλεία και τον γεωργικό εξοπλισμό της εποχής. 

Σας περιμένουμε :)

Επικοινωνήστε μαζί μας στο 2810-821050 ή γράψτε μας στο info@arolithos.com

Επίσημο site: www.arolithos.com

Πηγές:  iefimerida.gr, www.wikipedia.gr ,komianos.wordpress.com, www.sansimera.gr

Πηγές εικόνων: goo.gl/VJvRLL , amfictyon.blogspot.com

Καλωσόρισες Ιούνη, καλώς μας ήρθες καλοκαίρι!

Ο πρώτος μήνας του καλοκαιριού είναι εδώ! Ήρθε ο Ιούνιος, με τον λαμπρό ήλιο, τα πρώτα μπάνια και την ανεμελιά του καλοκαιριού :)

ιουνης

Η προέλευση του ονόματος!

Ο Ιούνης είναι αφιερωμένος στην Ήρα. Η ονομασία του προέρχεται απ” τη λατινική λέξη Junius: Juno= Ήρα: Ηραίος, προς τιμήν της Ήρας. Βέβαια υπάρχει μία ακόμα άποψη, λιγότερο διαδεδομένη, πως το όνομα του οφείλεται στον πρώτο ύπατο της Ρώμης Λεύκιο Ιούνιο Βρούτο. Είναι ο τέταρτος μήνας του αρχαίου ρωμαϊκού ημερολογίου με 29 ημέρες και ήμερα είναι ο 6ος μήνας του χρόνου με 30 ημέρες!

Ιούνιος

Ιούνιος

 Οι ονομασίες και οι αγροτικές εργασίες του μήνα!

Στις 21 Ιουνίου έχουμε το  θερινό ηλιοστάσιο και η μέρα αυτή θεωρείται ως είναι η επίσημη έναρξη του καλοκαιριού! 

Είναι ο μήνας του θερισμού και πολλών άλλων γεωργικών εργασιών. Έχει πολλές ονομασίες, από τις οποίες η πιο διαδεδομένη είναι «Θεριστής» που προέρχεται από τον θερισμό των σιτηρών. Ακόμα, λέγεται Άι – Γιαννίτης (γιατί στις 24 γιορτάζουμε τη γέννηση του Ιωάννη του Προδρόμου). Επίσης Πρωτόλης ή Πρωτογιούλης, δηλ. πρώτος μήνας και αρχή του καλοκαιριού,  Λιοτρόπης, Κερασάρης  & Κερασινός, γιατί τότε ωριμάζουν τα κεράσια.

Αυτός ο μήνας είναι και μήνας πολλών και διαφορετικών αγροτικών εργασιών! Οι γεωργοί θερίζουν σιτάρια, κριθάρια, όσπρια, σανά. Ποτίζουν και σκαλίζουν τα χωράφια. 

Αυτή την εποχή, φυτεύονται σπανάκια, φασόλια και κουνουπίδια και μαζεύονται ντομάτες, μελιτζάνες, πιπεριές. Επίσης γίνεται ο απογαλακτισμός των ζώων, που είναι 3 μηνών και το πρώιμο ζευγάρωμα προβάτων. 

Τα έθιμα και οι παραδόσεις του μήνα!

Τα έθιμα και γι αυτό τον μήνα είναι πολλά και οι λαογραφία του τόπου μας πλούσια, όπως συνήθως. Ας δούμε κάποια έθιμα απ όλη την Ελλάδα και φυσικά το πιο γνωστό, αυτό του Κλήδονα, που εδώ στην Κρήτη, ακόμα καλά κρατεί! 

Στη Θεσσαλονίκη το πρώτο δεμάτι σταχυών που δένουν, το στήνουν όρθιο και το προσκυνούν, ενώ ο νοικοκύρης ρίχνει νομίσματα.  Στη Σκύρο σαν αποθερίσουν, αφήνουν δύο λημάρια αποθέρι στο χωράφι, για χαρά του χωραφιού και για να φάνε τα πουλιά και τα αγρίμια. Στο Μανιάκι Πυλίας αφήνουν ένα κομμάτι αθέριστο και λένε ότι είναι τα γένια του νοικοκύρη, τον οποίο σηκώνουν στα χέρια ψηλά & τον αφήνουν να πατήσει στη γη, μόνο αν τάξει στους θεριστές κρασί και κότα. Στην Κάρπαθο χαράσσουν με το δρεπάνι ένα κύκλο, που περιλαμβάνει τα τελευταία στάχυα. Στον κύκλο μπαίνει η νεαρότερη θερίστρια, σταυροκοπιέται και πετάει επάνω το δρεπάνι της φωνάζοντας: «Και του χρόνου, καλαλωνεμένα, καλοφαωμένα, καλοπρουκισμένα!»

Όμως το πιο γνωστό έθιμο και αυτό που ακόμα αναβιώνει σε μέρη της Ελλάδας και φυσικά στην Κρήτη, είναι αυτό του Κλήδονα!

Το προσωνύμιο «Κλήδονας» προέρχεται από την αρχαία ελληνική λέξη «κλήδων» που σημαίνει προγνωστικός ήχος και χρησιμοποιούνταν για να περιγράψει τον συνδυασμό των τυχαίων και ασυνάρτητων λέξεων κατά τη διάρκεια μαντικής τελετής.

Ουσιαστικά ο «Kλήδονας» σχετίζεται με μια λαϊκή μαντική διαδικασία, η οποία λέγεται ότι αποκαλύπτει στις άγαμες κοπέλες την ταυτότητα του μελλοντικού τους συζύγου.

Σύμφωνα με το έθιμο, την παραμονή του Αϊ-Γιαννιού, οι ανύπαντρες κοπέλες μαζεύονται σε ένα από τα σπίτια του χωριού και μία από αυτές πηγαίνει στο πηγάδι να φέρει το «αμίλητο νερό» και στη διαδρομή μέχρι το σπίτι δεν πρέπει να μιλήσει σε κανέναν.

Στο σπίτι το νερό μπαίνει σε πήλινο δοχείο, στο οποίο η κάθε κοπέλα ρίχνει ένα προσωπικό της αντικείμενο, τα λεγόμενα ριζικάρια και στη συνέχεια σκεπάζουν το δοχείο με κόκκινο ύφασμα και το δένουν ενώ παράλληλα προσεύχονται στον Αϊ Γιάννη και τοποθετούν το δοχείο σε ανοιχτό χώρο, όπου μένει όλη νύχτα. Την ίδια εκείνη νύχτα λέγεται ότι τα κορίτσια θα δουν στα όνειρά τους το μελλοντικό τους σύζυγο.

Παράλληλα, την παραμονή της γιορτής του Αϊ Γιάννη Ιωάννη, αναβιώνει και το γνωστό έθιμο με τις φωτιές: Στη πλατεία του χωριού στήνεται μια μεγάλη φωτιά πάνω από την οποία πηδάνε όλοι οι κάτοικοι του χωριού. Σύμφωνα με την παράδοση, η φωτιά, επιφέρει την κάθαρση και οι άνθρωποι απαλλάσσονται από το κακό.

Το έθιμα με τις φωτιές

Το έθιμα με τις φωτιές

Παροιμίες για τον μήνα!

«Αρχές του θεριστή, του δρεπανιού μας η γιορτή».
«Ο Μάης θέλει το νερό κι ο θεριστής (=Ιούνιος) το ξύδι».
«Από το θέρος ως τις ελιές δεν απολείπουν οι δουλειές».
«Γενάρη πίνουν το κρασί, το Θεριστή το ξίδι»
«Θέρος, τρύγος, πόλεμος …και στο αλώνισμα χαρές!»
«Μάρτης έβρεχε, Θεριστής τραγούδαγε».
«Μη σε γελάσει ο βάτραχος και το χελιδονάκι, αν δε λαλήσει ο τζίτζικας, δεν είν» καλοκαιράκι».
«Πρωτόλη (Ιούνιε), Δευτερόλη (Ιούλιε) μου, φτωχολογιάς ελπίδα».
«Το τραγούδι του Θεριστή, η χαρά του Αλωνιστή».
«Τον Ιούνιο αφήνουν το δρεπάνι και σπέρνουν το ρεπάνι».

Το καλοκαίρι λοιπόν κατέφθασε και η όρεξη μας για βόλτες και μπάνιο μεγαλώνει! Βρείτε στο χωριό μας, μια υπέροχη πισίνα για πολλές βουτιές, αλλά και ένα όμορφο περιβάλλον, για λίγη δροσιά και χαλάρωση απ την καθημερινότητα!

Σας περιμένουμε! :)

Επικοινωνήστε μαζί μας στο 2810-821050 ή γράψτε μας στο info@arolithos.com

Επίσημο site: www.arolithos.com

 

Πηγές:  iefimerida.gr, www.wikipedia.gr , www.newsbomb.gr

Πηγές εικόνων:

http://peritexnisologos.blogspot.gr/2015/06/24.html,

https://cyclades24.gr/2016/06/klidonas-eukseinos-pontos/

https://www.talcmag.gr/paidi/klidonas-2/

 

 

Ιανουάριος: Με τα φώτα του ο Γενάρης όλης της χρονιάς μπροστάρης!

Ο Ιανουάριος πήρε το όνομά του από τον Ιανό, θεό κάθε αρχής στη ρωμαϊκή μυθολογία. Ωστόσο, δεν ήταν ανέκαθεν ο πρώτος μήνας του έτους για τους Ρωμαίους. Στα πρώτα χρόνια της ιστορίας τους, πρώτος μήνας ήταν ο Μάρτιος, και  Πρωτοχρονιά ήταν τότε η πρώτη Μαρτίου.

Γενάρης

Γενάρης

Στον Ιανουάριο ο λαός μας έχει δώσει διάφορες ονομασίες, όπως το Γενάρης επειδή τότε γεννούν τα γιδοπρόβατα, και Μεσοχείμωνας επειδή είναι ο μεσαίος από τους μήνες του χειμώνα. Ονομάζεται και Γατόμηνας επειδή στη διάρκειά του ζευγαρώνουν οι γάτες, και Μεγάλος μήνας ή Τρανός μήνας ή Μεγαλομηνάς γιατί είναι ο πρώτος μήνας του έτους και σε αντιδιαστολή με τον Φεβρουάριο, που είναι «κουτσός» (Κουτσοφλέβαρος).

Οι αλκυονίδες ημέρες τού έχουν δώσει και την ονομασία «γελαστός», αλλά είναι επίσης γνωστός και ως «κλαδευτής»: «Γενάρη μήνα κλάδευε, φεγγάρι μη γυρεύεις.

Ωστόσο στο μυαλό των περισσοτέρων ο Γενάρης είναι ο μήνας των γιορτών, των οικογενειακών τραπεζιών, ο μήνας των μικρών παιδιών που περιμένουν ανυπόμονα τα κάλαντα, αλλά και τον Άγιο Βασίλη!

Είναι και ο μήνας των εθίμων, αφού σε ολόκληρη την Ελλάδα αλλά και συγκεκριμένα στην Κρήτη τα έθιμα δίνουν και παίρνουν. Ας δούμε  κάποια από αυτά παρακάτω.

Το έθιμο της Κρεμμύδας στην Κρήτη

Ασκελετούρα

Η κρεμμύδα ή ασκελετούρα είναι συνηθισμένο φυτό στην Κρήτη. Φυτρώνει άγριο και μοιάζει με μεγάλο κρεμμύδι. Ακόμα και να το βγάλεις απ” τη γη και να το κρεμάσεις, δεν παύει να βγάζει νέα φύλλα και άνθη. Ο λαός πιστεύει ότι αυτή τη μεγάλη ζωτική του δύναμη μπορεί να τη μεταδώσει σε έμψυχα και άψυχα, γι” αυτό την πρωτοχρονιά παίρνουν την ασκελετούρα στα σπίτια τους. Πρόκειται για αρχαίο έθιμο καλοτυχίας.

Η πέτρα στο σπίτι

Κάθε πρωί Πρωτοχρονιάς, χαράματα και μόλις κτυπούσε η «πρώτη καμπάνα», όλοι μικροί – μεγάλοι , σηκώνονταν, έκαναν τρείς φορές το σταυρό τους, και χωρίς να μιλήσουν, έβαζαν τα γιορτινά τους, έβγαιναν έξω από το σπίτι, έπαιρναν από μια πέτρα ο καθένας τους, όσο μεγαλύτερη μπορούσε, και την έφερναν μέσα στο σπίτι. Μετά από αυτό, ο καθένας, καθόταν στην πέτρα που μόλις είχε φέρει , και έλεγαν τη φράση : «Κλού -Κλού στα ορνίθια μας , καλοχρονιά στα σπίτια μας , όσο βάρος έχει η πέτρα τούτη, τόσο χρυσάφι και ασήμι να μπει στα σπίτια μας». Έπειτα σηκώνονταν ο καθένας έκανε το σταυρό του 3 φορές, καλημέριζαν τους υπολοίπους, και τα παιδιά έπρεπε να φιλήσουν το χέρι των γονιών τους, και μετά πήγαιναν στην Εκκλησία για τη λειτουργία. Στην επιστροφή από την Εκκλησία , έμπαινε ο πρώτος στο σπίτι ο πρωτότοκος, και μετά οι υπόλοιποι. Οι πέτρες έμεναν μέσα στο σπίτι, στο ίδιο μέρος που είχαν τοποθετηθεί, επί οκτώ μέρες. Την όγδοη μέρα έπιανε ο καθένας την πέτρα του , και αφού έκανε το σταυρό του 3 φορές , την πήγαινε πάλι έξω από το σπίτι. Αυτό το έθιμο γινόταν απαραίτητα κάθε Πρωτοχρονιά, κι έφερνε στο σπίτι , «γούρι», ευτυχία, αγάπη, γαλήνη και ειρήνη.

Το ρόδι

Ρόγδι

Ρόγδι

Το ρόδι είναι σύμβολο αφθονίας, γονιμότητας και καλής τύχης. Συνήθως κρεμούσαν στο κάθε σπίτι, από το φθινόπωρο, ένα ρόδι. Μετά τη Μεγάλη Λειτουργία της Πρωτοχρονιάς το πετούσαν με δύναμη στο κατώφλι για να σπάσει σε χίλια κομμάτια κι έλεγαν: «Χρόνια Πολλά! Ευτυχισμένος ο καινούριος χρόνος!»

Καλή χέρα στην Κρήτη

Μερικές δεκαετίες παλιότερα, η «καλή χέρα» ήταν το μόνο δώρο που έπαιρναν τα παιδιά την Πρωτοχρονιά και σε πολλές περιπτώσεις ήταν απλά ένα κέρασμα.  Αργότερα, συνηθιζόταν να δίνεται ένα μικρό χρηματικό ποσό σαν δώρο σε παιδιά που επισκέπτονταν κάποιο συγγενικό σπίτι την Πρωτοχρονιά.

Φυσικά, πέρα από τα έθιμα, πλούσια είναι και λαϊκή παράδοση μας ως προς τις παροιμίες για αυτό το μήνα:

Παροιμίες για τον Γενάρη

Αρχιμηνιά κι αρχιχρονιά με σύγκρυα και παγωνιά.

Γενάρη μήνα κλάδευε, φεγγάρι μην εξετάζεις

Κάλλιο κρύο το Γενάρη παρά ήλιος που δε ζεσταίνει.

Κότα, πίτα το Γενάρη και κολιό (ή παπί) τον Αλωνάρη.

Με τα Φώτα του ο Γενάρης, όλης της χρονιάς μπροστάρης.

Ο Γενάρης κι αν γεννάται, του καλοκαιριού θυμάται.

Ο Γενάρης κι ο Φλεβάρης είναι ο ξεπροβιδάρης.

Ο Γενάρης τα γεννά, ο Φλεβάρης τα ψοφά κι ο παντέρμος ο Μαρτάκης, τ’ αποσώνει στον ταμπάκη.

Ο καλός ο νοικοκύρης, το Γενάρη χαίρεται.

Όποιος σπέρνει το Γενάρη, τρώει την ανεμοζάλη.

Πάπια, χήνα το Γενάρη, πετεινό τον Αλωνάρη.

Τις δεκαεφτά του Γεναριού είναι κυρά τ’ Άγι’ Αντωνιού.

Η λαϊκή μας παράδοση πραγματικά κρύβει ένα τεράστιο πλούτο, ένα αληθινό θησαυρό. Εμείς στον Αρόλιθο προσπαθούμε συνεχώς να αναδείξουμε αυτό τον πλούτο και θα συνεχίσουμε να το κάνουμε για άλλη μια χρονιά!

Ευχόμαστε ο νέος χρόνος να είναι γεμάτος καλές στιγμές, υγεία και αγάπη σε όλο τον κόσμο! Καλή χρονιά!

χριστουγεννιατικη καρτα 2018

Πρωτοχρονιάτικα κάλαντα Κρήτης https://www.youtube.com/watch?v=XkyeRKGacfs

Πηγές: goo.gl/YKtyZC

goo.gl/8gGmJj

goo.gl/T4SS3Q

Πορτρέτο Μήνα: goo.gl/CvQceX 

Τα κρητικά μαχαίρια!

Τα μαχαίρια της Κρήτης είναι ξακουστά ακόμα και εκτός Ελλάδας. Ξεχωρίζουν μεταξύ άλλων και γιατί αποτελούν δώρο καρδιάς για τους Κρητικούς. Απόδειξη αυτού είναι πως χαράζουν μαντινάδες πάνω σε πολλά από αυτά.

kli02_kynygytiko_x_26cm_my_crete_cretan_knives_arolithos_cretan_esho

Η ΣΑΪΤΑ

Το τυπικό Κρητικό μαχαίρι με τη μορφή την οποία διατήρησε μέχρι την εποχή μας, γεννήθηκε κατά τα τέλη του 18ου αιώνα κι έχει σχήμα που θυμίζει «σαΐτα». Το χαρακτηριστικό του σχήμα υιοθετήθηκε μ’ ενθουσιασμό από τους Κρητικούς και αντιστάθηκε στο πέρασμα του χρόνου. Φωτιά, αμόνι, ατσάλι, σφυρί, πένσες με μακρύς βραχίονες και η δεξιοτεχνία του μαχαιροποιού είναι τα απαραίτητα στοιχεία για την κατασκευή του Κρητικού μαχαιριού. Η ατσάλινη λεπίδα του είναι γεροδεμένη κι έχει μία μόνο κόψη, ενώ η αντίθετη προς την κόψη πλευρά, η «ράχη» του μαχαιριού, είναι επίπεδη, ισχυροποιημένη προς τη βάση της και λεπταίνει σταδιακά όσο πλησιάζει προς την άκρη για να καταλήξει σε μία οξύτατη αιχμή.

Το σχήμα της λεπίδας είναι ευθύ, η πλευρά της κόψης λίγο πριν το τέλος της λεπίδας γίνεται έντονα κυρτή και καταλήγει στην αιχμή, η οποία έχει μια ελαφριά κλίση προς τα επάνω. Το μήκος της λεπίδας ποικίλει. Κατά τα μέσα του 19ου αιώνα οι Κρητικοί μαχαιροποιοί κατασκεύαζαν υπερμεγέθη μαχαίρια, το μήκος των οποίων έφτανε μέχρι και τα 0,80 εκ. του μέτρου. Οι τεράστιες αυτές μαχαίρες μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν και ως σπάθες. Η κατασκευαστική ιδιομορφία της αιχμής του Κρητικού μαχαιριού, έχει ως αποτέλεσμα να του προσδίνει μεγάλη διατρητική ικανότητα.

Τα μέρη του μαχαιριού είναι:

Περτσίνια ή πύροι ή καρφιά

Καδένα

Φούντα ή φλουράκια ή κρεμαστήρια ή κρόσια ή ξόμπλια. Η λέξη ξόμπλια πρέπει να είναι παλαιότερη όλων και δηλώνει και την ύπαρξη εκτός από τα νομίσματα και άλλου διακοσμητικού αποτρεπτικού αντικειμένου, όπως κοράλλια κ.λπ.

Mασιά ή μασά, που αποτελείται από: πεταλίδα, πετράδι και τσιμπίδα.

Κερκέλι: η θηλιά πάνω στο φουκάρι από όπου κρεμιούνται τα ξόμπλια.

Φουκάρι ή θηκάρι ή θήκη

Ζέκια ή ζέχια

Περμανέδες ή καμψέδες ή χαψέδες ή καψέδες

Λεπίδα ή λάμα

Τα κρητικά μαχαίρια ήταν διάσημα γιατί ήταν «σκαφιδωτά». Με τον όρο αυτό πρέπει να εννοούσαν αρχικά διακοσμητικό αυλάκι σαν λούκι που φτιαχνόταν στη μέση και κατά μήκος της ράχης της λεπίδας και έδινε την εντύπωση «σκάφης». Αργότερα άρχισε να σημαίνει το σχήμα Τ που δημιουργούσε το φάρδεμα της ράχης της λεπίδας.

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ

Τον 19ο αιώνα ο μαχαιράς κατασκεύαζε ο ίδιος το ατσάλι, την πρώτη ύλη για τη λεπίδα. Σήμερα η πρώτη ύλη είναι μακριά κωνική λάμα από ατσάλι αέρος που αγοράζεται έτοιμη από το εμπόριο. Η διαδικασία ξεκινάει με το κόψιμο του κομματιού στο μήκος που θέλουμε, τη διαμόρφωσή του με ψαλίδι ή σβουράκι περίπου στο σχήμα της λεπίδας, το πύρωμα και τη σφυρηλάτηση του κομματιού, την τελειοποίηση στον τροχό και το γυάλισμα της ράχης. Φτιάχνεται η υποδοχή για τη μασιά στη λάμα, τρυπιέται για να περαστούν αργότερα τα περτσίνια και σκαλίζεται η ράχη με τα χαρακτηριστικά παραδοσιακά σχέδια.

Στη συνέχεια ακολουθεί το «βάψιμο» της λεπίδας με πύρωμα μέχρι να γίνει το χρώμα βαθύ πορτοκαλί (περίπου στους 1500 βαθμούς Κελσίου), αφήνεται να κρυώσει επειδή είναι ατσάλι αέρος, ενώ άλλα ατσάλια θέλουν βούτηγμα στο νερό ή το λάδι, τροχίζεται για να γίνει η κόψη, τρίβεται με γυαλόχαρτο να λειανθεί και αλείφεται ολόκληρο με καθαρό κερί. Με αιχμηρό εργαλείο χαράζεται το σχέδιο πάνω στην κερωμένη επιφάνεια, ρίχνεται οξύ πάνω στα χαραγμένα σχέδια και έτσι «τρώγονται» από το οξύ μόνο τα χαραγμένα σημεία και έτσι δημιουργούνται τα σχέδια. Μετά πλένεται καλά η λεπίδα και είναι έτοιμη για την προσαρμογή της στο μαχαίρι.

ΤΟ ΑΥΘΕΝΤΙΚΟ ΚΡΗΤΙΚΟ ΜΑΧΑΙΡΙ

Το αυθεντικό κρητικό μαχαίρι πρέπει να έχει τουλάχιστον δύο, ή και όλα, από τα παρακάτω χαρακτηριστικά, τα οποία όμως μπορούν να υπάρχουν μεμονωμένα και σε άλλα βαλκανικά-τουρκικά όπλα:

Λαβή της οποίας σχεδόν πάντα τα «μανίνια» της σχηματίζουν V με συγκεκριμένες αναλογίες. Παλαιότερα το άνοιγμα του V ήταν μικρότερο, ενώ στα νεότερα μαχαίρια έχει γίνει πολύ πιο έντονο. Υπάρχουν και μερικά μαχαίρια, κυρίως από την αρχή της Τουρκοκρατίας, με κυλινδρική λαβή

Παραστάσεις με συγκεκριμένα σύμβολα και διακοσμητικά θέματα στη λάμα και στην ασημένια θήκη.

Το σχήμα του «τσεμπερλικιού», δηλαδή της μεταλλικής ταινίας που καλύπτει το διάστημα ανάμεσα στα δύο κόκαλα της λαβής, το οποίο φαρδαίνει ελαφρά καθώς ξεκινάει από τη ρίζα της λεπίδας πηγαίνοντας προς την τρύπα της μασιάς, και το είδος της διακόσμησης πάνω του.

Τη χρησιμοποίηση πάντα διπλών καρφιών (πύρων, περτσινιών) συνήθως 3 σειρών, ή και περισσότερων, ανάλογα με το μέγεθος του μαχαιριού, για τη στερέωση των μανικιών στη λαβή.

Το στόμιο της θήκης, που είναι πάντα κυλινδρικό, και που όταν είναι ξύλινη προστατεύεται από μεταλλικό δακτυλίδι.

Τα θηκάρια, τα οποία, από τον 19ο αι. και μετά, όταν είναι ασημένια, έχουν πάντοτε στο τελείωμα την κεφαλή του φιδιού-δράκου. Πολύ συχνά η κεφαλή του φιδιού είναι προσαρτημένη και στο τέλος του ξύλινου φουκαριού, συχνότερα στα παλαιότερα μαχαίρια.

Το σχήμα της λεπίδας, με το ανασήκωμα της αιχμής σε σχήμα «τσαρουχιού», το φάρδεμα της ράχης της λεπίδας ώστε να σχηματίζεται «Τ» και τη διακόσμηση της ράχης με καλέμι, με συγκεκριμένα φυσικά ή γεωμετρικά σχέδια.

Την ύπαρξη τσιμπίδας, «μασιάς» που βρισκόταν χωμένη σε μια εσοχή στο πίσω μέρος του μαχαιριού, ανάμεσα στο V που σχηματίζουν τα δυο μανίκια, που χρησιμοποιούσαν για να ανάψουν με καρβουνάκια τον αργιλέ είναι μια κρητική επινόηση, που δεν συναντάται σε κανένα άλλο μαχαίρι.

«Περμανέδες» ή «καμψέδες» που μοιάζουν με 2 κοχύλια ή δύο «χούφτες» και που υπάρχουν στις δυο μεριές της λάμας, στην αρχή της, αμέσως μετά τη λαβή. Και αυτό είναι γνώρισμα που υπάρχει μόνο σε κρητικά μαχαίρια και πρέπει να είναι απομεινάρι διακόσμησης που υπήρχε σε βενετσιάνικα σπαθιά.

Τέλος τα θηκάρια των ασημένιων μαχαιριών είναι σκαλιστά, καλεμιστά ή με τη «φουσκωτή» τεχνική, με έντονο και βαθύ σκάλισμα σε βαρύ φύλλο ασημιού και όχι εγχάρακτα σε λεπτό φύλλο.

Τα τελευταία χρόνια το κρητικό μαχαίρι δείχνει να ξαναγεννιέται. Σήμερα μετά από πολλά χρόνια μπορεί να φτιαχτεί ένα πλήρες κρητικό μαχαίρι με λεπίδα και θήκη (δερμάτινη ή ασημένια) που να είναι εφάμιλλη των παλιών.

Οι μαντινάδες που χαράζουν επάνω στις λάμες οι Κρητικοί, είναι ένδειξη φιλίας και έτσι διαιωνίζεται το πνεύμα φιλοξενίας και φιλίας που διέπει το νησί.

Βρείτε υπέροχα κρητικά μαχαίρια στο www.cretaneshop.gr και επιλέξτε αυτό που σας ταιριάζει!

kli07_krikri_x_33.5cm_my_crete_cretan_knives_arolithos_cretan_esho kli07_kritikos_x_32cm_my_crete_cretan_knives_arolithos_cretan_esho

Οκτώβριος, ο Βροχάρης!

Από τη λατινική λέξη octo, που σημαίνει οχτώ, πήρε ο Οκτώβρης τ” όνομά του, γιατί  πραγματικά στο παλιό-ρωμαϊκό ημερολόγιο, που άρχιζε από το μήνα Μάρτη, κρατούσε την όγδοη θέση.

Ήταν αφιερωμένος στον Άρη και τον παρίσταναν με μορφή κυνηγού, που έχει λαγό στα πόδια του, πουλιά πάνω απ` το κεφάλι του και ένα είδος κάδου κοντά του. Ο μήνας «των χειμαδιών» και ο γυρισμός των παραδοσιακών μαστόρων στις οικογενειακές εστίες για να ξεκινήσουν οι εργασίες για  το όργωμα και τη σπορά σιτηρών, κριθαριού & βρώμης.

Αν και η προετοιμασία του σπόρου, στη σπορά,  αρχίζει με τη γιορτή του Τιμίου Σταυρού στις 14 του Σεπτέμβρη, ο Οκτώβρης θεωρείται ο «πατέρας» αυτής της σημαντικής δουλειάς.

«Οκτώβρης και δεν έσπειρες, οκτώ σωρούς δεν έκαμες»

«Όπου σπέρνει τον Οκτώβρη, κάνει οκτώ σωρούς στ αλώνι»

Η θρησκευτική λατρεία επίσης, έπαιξε καθοριστικό ρόλο σε κάποιες ονομασίες του μήνα αυτού. Άϊ – Δημήτρης ονομάζεται από τη σπουδαιότερη γιορτή του μήνα, και άϊ – δημητριάτικα τα χρυσάνθεμα και τα κυκλάμινα που ανθίζουν τότε. Ωστόσο μία ακόμα σπουδαία εθνική εορτή είναι και αυτή της 28ης του Οκτώβρη, όπου μνημονεύεται η άρνηση της Ελλάδας στις ιταλικές αξιώσεις και κατά συνέπεια η  είσοδος της χώρας στον Β’ παγκόσμιο πόλεμο.

Στην αρχαία Ελλάδα  τώρα, ο Οκτώβριος ισοδυναμούσε με το δεύτερο δεκαπενθήμερο του μήνα Βοηδρομιώνα και το πρώτο δεκαπενθήμερο του μήνα Πυανοψιώνα. Η περίοδος αυτή ήταν πλούσια σε γιορτές (Προηρόσια, Πυανόψια, Θησεία, Θεσμοφόρια), καθώς οι Αθηναίοι φρόντιζαν να εξασφαλίζουν τη θεϊκή προστασία για τον κύκλο των γεωργικών εργασιών, που μόλις άρχιζε. Για το ίδιο λόγο οι Ρωμαίοι θυσίαζαν ένα άλογο στο Πεδίο του Άρεως για να πάνε καλά τα σπαρτά. Τον Οκτώβριο διεξάγονταν κατά το μεγαλύτερο μέρος τους τα περίφημα Ελευσίνια Μυστήρια, σε Αθήνα και Ελευσίνα.

Για τους κτηνοτρόφους τώρα, ο μήνας αυτός είναι γνωστός για τα «χειμαδιά», τα οποία αποτελούν, μία παράδοση. Ουσιαστικά το μήνα αυτό οι άνθρωποι έφευγαν από τα βουνά και κατέβαιναν στα πεδινά (η επιστροφή στο σπίτι), με σκοπό να βρουν ευνοϊκότερες συνθήκες για τα ζώα τους.

Τέλος ο Οκτώβρης είναι ο μήνας που αρχίζουν και τα ρακοκάζανα! Τα «καζανέματα», όπως λέγονται, γίνονται σε ειδικά διαμορφωμένους χώρους όπου περίοπτη θέση κατέχει φυσικά το καζάνι.

το ρακοκάζανο

το ρακοκάζανο

Με μια επίσκεψη στο χωριό μας, θα έχετε την ευκαιρία να δείτε από κοντά το παραδοσιακό αλώνι, όπως επίσης και το καζάνι της ρακής.

Το λαογραφικό μουσείο μας, περιέχει πλούσιο υλικό για μελέτη, διαθέσιμο σε οποιονδήποτε ενδιαφέρεται, καθώς και αντικείμενα του γεωργού που σχετίζονται με το όργωμα και τη σπορά.

Καλό μήνα και καλό φθινόπωρο σε όλους!

Καλωσόρισες Βροχάρη ,

με τις μπόρες τις πολλές ,

τα χωράφια να ποτίσεις
για ν’ αρχίσουν οι σπορές .

Μπρουμάρη σ’ ονομάζουν
κι η ομίχλη έχει απλωθεί
και Παχνιστή σε λένε
κι οι κήποι στολιστήκαν
με κάτασπρο χαλί ,
με πάχνη όπως τη λένε, την αυγή !

Σποριάρη σ’ ονομάζουν

και Σπάρτο και Σποριά
κι όλοι οι γεωργοί με κέφι και χαρά
σπόρους στη γη θα ρίξουν
και όλοι να καρπίσουν .Αϊ – Δημήτρη σε καλούν
κι Αϊ – Δημητριάτη ακόμα
τον Αϊ – Δημήτρη γιορτάζουν
οι χριστιανοί αντάμα.

 

Παροιμίες για τον Οκτώβρη

Όποιος μήνας έχει ρο, δεν θέλει στο κρασί νερό.

Οκτώβρης και δεν έσπειρες, σιτάρι λίγο θα ‘χεις.

Αν βρέξει ο Οκτώβρης και χορτάσει η γη, πουλησ’ το σιτάρι σου και αγόρασε βόδια.

Αν δεν χορτάσει ο Οκτώβρης τη γη, πουλησ’ τα βόδια σου κι αγόρασε σιτάρι.

Οκτώβρης και δεν έσπειρες, οκτώ σπυριά θα κάνεις.

Οκτώβρης βροχερός, Οκτώβρης καρπερός.

Οκτώβρης – Οκτωβράκης το μικρό καλοκαιράκι.

Ο καλός ο νοικοκύρης, ο λαγός και το περδίκι, όταν βρέχει χαίρονται.

Το Σεπτέμβρη τα σταφύλια, τον Οκτώβρη τα κουδούνια.

Πηγή: http://users.sch.gr/vaxtsavanis/oktobrios.html

Εικόνες: http://manosbee.blogspot.gr/2009/10/blog-post_8133.html, http://41dimotikoher.blogspot.gr/2016/10/blog-post.html,

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

 

Αρόλιθος-Τομέας εκπαιδευτικών προγραμμάτων

Αρόλιθος-Τομέας εκπαιδευτικών προγραμμάτων

Το Μουσείο Αγροτικής Ιστορίας & Λαϊκής Τέχνης στην προσπάθειά του να διατηρήσει ζωντανά τα έθιμα των προγόνων μας και να εμφυσήσει στα μικρά παιδιά την αγάπη για τη παράδοση της Κρήτης,  πρωτοστατεί στον χώρο της βιωματικής δραστηριότητας και καλεί τους μαθητές και τους δασκάλους τους να ζήσουν εμπειρίες πρωτόγνωρες και συνάμα συναρπαστικές!

Κοινοί στόχοι όλων των δράσεων 

  • Συνδυασμός μόρφωσης και ψυχαγωγίας μέσω της βιωματικής μεθόδου
  • Ανάπτυξη των αισθήσεων και διεύρυνση της φαντασίας και της πνευματικότητας
  • Ευαισθητοποίηση για την αξία της λαϊκής παράδοσης και των ποικίλων εκφράσεών της
  • Ευαισθητοποίηση για την αξία των παλαιών αντικειμένων και της ανάγκης διατήρησής τους.
  • Μετάδοση της εικόνας της εποχής με τρόπο βιωματικό, διασκεδαστικό και κατά συνέπεια αβίαστο
  • Σύγκριση του τρόπου ζωής στο χθες και στο σήμερα
  • Προσέγγιση των μουσείων με θετική διάθεση
  • Ανάπτυξη της ομαδικότητας και της συνεργασίας
  • Ανάπτυξη του γνωστικού επιπέδου
  • Απόκτηση δεξιοτήτων με χειρονακτικές κατασκευές ή χρήση εργαλείων

Κάθε εκπαιδευτικό πρόγραμμα έχει και τους ιδιαίτερους στόχους του οι οποίοι παρουσιάζονται αναλυτικά παρακάτω στη  σύντομη παρουσίαση για κάθε ένα από αυτά.  Χρήσιμες πληροφορίες που θα σας βοηθήσουν να αποφασίσετε ποιο είναι το πιο ιδανικό θέμα για εσάς και τους μαθητές σας.

Ετήσια Εκπαιδευτικά Προγράμματα

1. «Μουσαφίρηδες στο σπίτι της γιαγιάς» -ΤΟ ΚΡΗΤΙΚΟ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΟ

Traditional Houses, Old crete, Past times in Crete , Country side of Crete

 «Το σπίτι της γιαγιάς έχει πάντα μια ιδιαίτερη αξία για τα παιδιά.  Είναι γεμάτο αγάπη, ζεστασιά, μυρωδιές, εικόνες και αντικείμενα που μοιάζουν με πολύτιμο θησαυρό.  Περιμένουν το άγγιγμα της για να γίνουν χρήσιμα.  Τα παιδιά έρχονται ως μουσαφίρηδες στο σπίτι της.  Η γιαγιά  φρόντισε να φυλάξει τα αντικείμενα για να μπορέσουν τα παιδιά να τα βρουν και να φανταστούν μια μέρα της ζωής της στα χρόνια τα παλιά….». 

Το πρόγραμμα παρουσιάζει το παραδοσιακό σπίτι και χρηστικά αντικείμενα της καθημερινής ζωής της γιαγιάς. Είναι μια εισαγωγή σε θέματα λαογραφίας και κυρίως στο κρητικό νοικοκυριό. Ιδανικό για μια πρώτη επαφή με τη παράδοση, εστιάζοντας στο σπίτι και τις αναμνήσεις της γιαγιάς.

ΧΩΡΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Αίθουσα παραδοσιακού σπιτιού στο Μουσείο.

ΣΤΟΧΟΙ

  • Ισχύουν όλοι οι κοινοί στόχοι όπως παρουσιάζονται παραπάνω
  • Γνωριμία με το παλιό νοικοκυριό
  • Γνωριμία με τις καθημερινές ασχολίες της γιαγιάς

ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΑΡΙΘΜΟΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ

Προνήπιο, Νήπιο, Α΄, Β΄ Δημοτικού με προσαρμογή σε μεγαλύτερες ηλικίες.

Αριθμός ανά ομάδα έως 30 παιδιά.

ΔΙΑΡΚΕΙΑ
90 λεπτά

Μουσαφίρηδες

Οι μουσαφίρηδες στο σπίτι της γιαγιάς

δείτε παρακάτω ένα απόσπασμα απ τη δραστηριότητα Οι μουσαφίρηδες στο σπίτι της γιαγιάς

2.1 «Μικρο-μαστορέματα» ΤΑ ΑΝΤΡΙΚΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ

«Μικρο-μαστορέματα»

«Μικρο-μαστορέματα»

«Ο γεωργός ήταν,  το κυριότερο επάγγελμα των ανθρώπων της υπαίθρου.  Οι άνθρωποι, με την αύξηση των αναγκών τους, ανακάλυψαν πάρεργα επαγγέλματα.  Ο καλαθάς, ο σιδεράς, ο κεραμοποιός  και άλλοι πολλοί μαστόροι παρήγαγαν χειροποίητα αντικείμενα που συνήθιζαν να τα ανταλλάσσουν μεταξύ τους στις καθημερινές τους συναλλαγές»

ΘΕΜΑ

Τα παλιά αντρικά επαγγέλματα μέσα από την εξέλιξη μιας ιστορίας με αγοραπωλησίες. Αναπαραστάσεις, παιχνίδια ρόλων, επαφή με τα αντικείμενα των μαστόρων.

ΧΩΡΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ
Αίθουσα των επαγγελμάτων στο Μουσείο και το παιδικό εργαστήρι

ΣΤΟΧΟΙ

  • Ισχύουν όλοι οι κοινοί στόχοι όπως παρουσιάζονται παραπάνω
  • Γνωριμία με τους μάστορες της παλιάς της εποχής, τα υλικά, τα εργαλεία και τα αντικείμενα που κατασκεύαζαν
  • Προσέγγιση και κατανόηση της καθημερινής ζωής και των συναλλαγών της εποχής, μέσω βιωματικής και παιγνιώδους μάθησης

ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΑΙΔΙΩΝ

Προνήπιο, Νήπιο, Α΄, Β΄ Δημοτικού.

Αριθμός ανά ομάδα έως 30 παιδιά.

ΔΙΑΡΚΕΙΑ

90 λεπτά

2. «Ο Προπάππους μου ο Μάστορας» -ΤΑ ΑΝΤΡΙΚΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ

ΑΡΟΛΙΘΟΣ ΜΟΥΣΕΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΠΑΠΠΟΥΣ 2017 (11)

«Ο γεωργός ήταν,  το κυριότερο επάγγελμα των ανθρώπων της υπαίθρου.  Οι άνθρωποι, με την αύξηση των αναγκών τους, ανακάλυψαν πάρεργα επαγγέλματα.  Ο καλαθάς, ο σιδεράς, ο φανοποιός και άλλοι πολλοί μάστορες παρήγαγαν χειροποίητα αντικείμενα που συνήθιζαν να τα ανταλλάσσουν μεταξύ τους στις καθημερινές τους συναλλαγές’’ .

ΘΕΜΑ

Τα παλιά αντρικά επαγγέλματα μέσα από την εξέλιξη μιας ιστορίας με αγοραπωλησίες. Αναπαραστάσεις, παιχνίδια ρόλων, επαφή με τα αντικείμενα των μαστόρων.

ΧΩΡΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ
Αίθουσα των επαγγελμάτων στο Μουσείο

ΣΤΟΧΟΙ

  • Ισχύουν όλοι οι κοινοί στόχοι όπως παρουσιάζονται παραπάνω
  • Γνωριμία με τους μάστορες της παλιάς της εποχής, τα υλικά, τα εργαλεία και τα αντικείμενα που κατασκεύαζαν
  • Προσέγγιση και κατανόηση της καθημερινής ζωής και των συναλλαγών της εποχής, μέσω βιωματικής και παιγνιώδους μάθησης

ΧΩΡΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ
Αίθουσα των επαγγελμάτων στο Μουσείο

ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΑΙΔΙΩΝ
Γ΄- Δ΄ Δημοτικού με προσαρμογή μεγαλύτερες ηλικίες.

Αριθμός ανά ομάδα έως 30 παιδιά.

ΔΙΑΡΚΕΙΑ

90 λεπτά

Ο προπάππους μου ο μάστορας

Ο προπάππους μου ο μάστορας

δείτε παρακάτω ένα απόσπασμα απ τη δραστηριότητα  Ο προπάππους μου ο μάστορας 

3. «Ο Σαλβαράς και η Σαρτζάτη» -ΟΙ ΚΡΗΤΙΚΕΣ ΦΟΡΕΣΙΕΣ

Αρόλιθος Μουσείο ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ Προγράμματα (22) ‘’Το ρούχο είναι συνδεδεμένο με τη ζωή του ανθρώπου.  Καθορίζει το χαρακτήρα του,  τη κοινωνική του θέση και τη ψυχολογική του διάθεση.  Η κρητική φορεσιά, γυναικεία και αντρική, εκφράζει τη λεβεντιά του κρητικού και βροντοφωνάζει τη περηφάνια του.  Πλουμισμένη με ποικιλία χρωμάτων και σχεδίων, αποτελεί πρότυπο παράδειγμα παραδοσιακής φορεσιάς’’. 

ΘΕΜΑ

Παρουσίαση των δύο από τις πιο γνωστές παραδοσιακές φορεσιές της Κρήτης. Αναφορά στη βασική πρώτη ύλη, το μαλλί και η παραγωγή νήματος.

ΧΩΡΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Ο χώρος εφαρμογής του προγράμματος είναι η αίθουσα του παραδοσιακού σπιτιού μέσα στο Μουσείο.

ΣΤΟΧΟΙ

  • Ισχύουν όλοι οι κοινοί στόχοι όπως παρουσιάζονται παραπάνω
  • Γνωριμία με τις Κρητικές παραδοσιακές στολές, τα υλικά για την κατασκευή τους και το τρόπο της επεξεργασίας τους
  • Προσέγγιση και κατανόηση της διαδικασίας με ενεργή συμμετοχή, μιμητικά παιχνίδια, με στοιχεία θεατρικού παιχνιδιού, κινησιολογία και  εμψύχωση

ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΑΙΔΙΩΝ

Γ΄- Δ΄ Δημοτικού με προσαρμογή σε μικρότερες και μεγαλύτερες ηλικίες.

Ο αριθμός ανά ομάδα έως 30 παιδιά.

ΔΙΑΡΚΕΙΑ
90 λεπτά

Ο Σαλβαράς και η Σαρτζάτη

Ο Σαλβαράς και η Σαρτζάτη

4. «Από το σήμερα στο χθες» -ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΑΠΟ ΤΗ ΖΩΗ ΤΟΥ ΧΘΕΣ

ΑΠΣΣΧ αρόλιθος μουσείο εκπαιδευτικά προγράμματα (33)

«Πόσες ιστορίες έχουμε ακούσει για τις καθημερινές ασχολίες του παππού και της γιαγιάς!. Για τα προϊόντα που καλλιεργούσαν, τα χειροποίητα εργαλεία τους, τον απλό τρόπο της ζωής τους.  Για τις έγνοιες, τις σχέσεις τους με τους συγχωριανούς τους, τα ήθη και τα έθιμά τους. Και φυσικά το χορός, το τραγούδι.  Ένα μαγικό ταξίδι στο χρόνο….’’

ΘΕΜΑ

Οι καθημερινές ασχολίες στο σπίτι (για τα κορίτσια), στο χωράφι και στο μιτάτο (για τα αγόρια). Κοινωνικά στοιχεία της ζωής στο χωριό. Πλούσιο βιωματικό πρόγραμμα.  Μια ξεχωριστή εκπαιδευτική εμπειρία.

ΧΩΡΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Αγροτικό παραδοσιακό σπίτι, υπαίθριοι εξωτερικοί χώροι εφόσον οι καιρικές συνθήκες το επιτρέπουν.  Διαφορετικά το πρόγραμμα αναπροσαρμόζεται σε εσωτερικούς χώρους.

ΣΤΟΧΟΙ

  • Ισχύουν όλοι οι κοινοί στόχοι όπως παρουσιάζονται παραπάνω
  • Αναβίωση της καθημερινής ζωής των παππούδων
  • Γνωριμία με τα αντικείμενα και τα εργαλεία ενός κρητικού σπιτιού και η χρήση τους
  • Ανάπτυξη προφορικού λόγου με χρήση διαλόγων
  • Ενίσχυση της ομαδικότητας και συνεργασίας για τον καταμερισμό της εργασίας

ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΑΙΔΙΩΝ

Α΄- Δ΄ Δημοτικού με προσαρμογή για μικρότερες ή και μεγαλύτερες ηλικίες.

Αριθμός ανά ομάδα έως 30 παιδιά.

ΔΙΑΡΚΕΙΑ
90 λεπτά

Από το σήμερα στο χθες

Από το σήμερα στο χθες

5. «Απού΄ χει καθείς στο λογισμό ντου, τα θωρεί και στ΄ όνειρό ντου»  Ο ΚΡΗΤΙΚΟΣ ΓΑΜΟΣ & ΑΠΟΚΡΙΕΣ

κρητικός ΓΑΜΟΣ ΔΣ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ Αρόλιθος Μουσείο Εκπαιδευτικά προγράμματα (25)«Μικιός ο κύκλος στο χωριό, γνωρίζουνταν οι νέοι από τα γεννοφάσκια ντους και ήρχιζε να πνέει αύρα τσ’ αγάπης δροσερή μέσα στα σωθικά τους και εφούσκωνε τα στήθια ντους από τα σχολικά ντους».

Δύο οικογένειες του χωριού συνδέονται μεταξύ τους μετά από μια “τυχαία” συνάντηση.  Σε κάποιους η μοίρα επιφυλάσσει εκπλήξεις…… Μεταδίδονται στοιχεία της κοινωνικής ζωής, των ηθών και των εθίμων με αφορμή ένα χαρούμενο γεγονός.

ΘΕΜΑ

Ήθη και έθιμα του κρητικού γάμου.  Οι σχέσεις των κοινωνικών τάξεων της εποχής (αγρότης-προύχοντας).

ΧΩΡΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Τα δύο παλιά σπίτια το αγροτικό και το πλούσιο σπίτι.   Δραστηριότητες σε  υπαίθριους χώρους εφόσον το επιτρέπουν οι καιρικές συνθήκες. 

ΣΤΟΧΟΙ

  • Ισχύουν όλοι οι κοινοί στόχοι όπως παρουσιάζονται παραπάνω
  • Βιωματική προσέγγιση της κοινωνικής ζωής των προγόνων μας και γνωριμία με τα έθιμα του γάμου
  • Ευαισθητοποίηση για την διατήρησή της άυλης κληρονομιάς όπως πνευματικά αγαθά, ήθη και έθιμα
  • Ανάπτυξη προφορικού λόγου ομαδικότητας και καλλιέργεια της ευθύνης για το ρόλο και τις υποχρεώσεις που αναλαμβάνουμε

ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΑΙΔΙΩΝ
Γ΄- Στ΄ Δημοτικού με προσαρμογές σε μικρότερες ηλικίες.

Αριθμός ανά ομάδα έως 30 παιδιά.

ΔΙΑΡΚΕΙΑ

90 λεπτά

ο κρητικός γάμος

ο κρητικός γάμος

6. «Ένα Μουσείο σαν μια παλιά φωτογραφία…» -ΘΕΑΤΡΙΚΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ενα μουσειο-αρολιθος

«Μουσείο!!! Ο ναός των Μουσών.  Τα Μουσεία φυλάσσουν  τη καλλιτεχνική έκφραση των ανθρώπων, τα αντικείμενα της καθημερινότητάς τους και το πολιτισμικό τους έργο. Ο φωτογράφος απαθανατίζει ανθρώπους, αντικείμενα, τοπία αλλά και στιγμές του χρόνου.  Τι κρύβεται πίσω από τη κάθε φωτογραφία?. Τι υπήρχε πριν, τι μετά?  Ποια η ιστορία που  έχει να μας διηγηθεί?»

ΘΕΜΑ

Η προσέγγιση της έκθεσης του Μουσείου με τρόπο ενδιαφέρον, δημιουργικό, θεατρικό, καλλιτεχνικό.

ΧΩΡΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Ο χώρος εφαρμογής του εκπαιδευτικού προγράμματος είναι το εσωτερικό του μουσείου σε όλους τους χώρους του.

ΣΤΟΧΟΙ

  • Ισχύουν όλοι οι κοινοί στόχοι όπως παρουσιάζονται παραπάνω
  • Προσέγγιση του Μουσείου ως ένα χώρο προσιτό και φιλόξενο
  • Εξοικίωση με τους λαογραφικούς θησαυρούς
  • Ανάπτυξη παρατηρητικότητας, δημιουργικότητας, αυτοσχεδιασμού, θεατρικότητας και προφορικού λόγου
  • Καλλιέργεια φαντασίας, καλλιτεχνικής έκφρασης και ομαδικότητας

ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΑΙΔΙΩΝ
Γ΄- Δ΄- Ε΄- ΣΤ΄ Δημοτικού με προσαρμογή σε μικρότερες ηλικίες.

Αριθμός ανά ομάδα έως 30 παιδιά.

ΔΙΑΡΚΕΙΑ

90 λεπτά

Ένα μουσείο σαν μια παλιά φωτογραφία

Ένα μουσείο σαν μια παλιά φωτογραφία

7. «Ψωμί και ελιά» - ΔΙΑΤΡΟΦΗ

ΑΡΟΛΙΘΟΣ ΜΟΥΣΕΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΨΩΜΙ Κ ΕΛΙΑ (41)

«Όλα είναι φάδι τσι κοιλιάς και το ψωμί στημόνι»

«Να λείπανε τα λάδια μου να δω τσι μαγεριές σου»

«Ο άνθρωπος καλλιεργούσε τα σιτηρά για να ζυμώσει το ψωμί και καλλιεργούσε την ελιά για να μπορέσει να αποκτήσει τον πολύτιμο θησαυρό της, το λάδι.  Και τα δύο προϊόντα αποτελούν το θεμέλιο λίθο της κρητικής διατροφής». 

ΘΕΜΑ

Η Κρητική διατροφή. Δύο κύρια συστατικά της διατροφής μας το ψωμί και το λάδι.

Παραγωγή του σιταρένιου ψωμιού και γνωριμία με την διαδικασία παραγωγής του λαδιού.

Η παρουσίαση του εξελίσσεται σε τρία στάδια:

Α) Ζύμωμα σιταρένιου ψωμιού και το ψήσιμό του

Β)  Σκάλισμα, φύτεμα σιταριού και ελαιοσυλλογή

Γ) Παρακολούθηση video της διαδικασίας συγκομιδής του ελαιοκάρπου και της παραγωγής του λαδιού με αναφορά σε μεθόδους του παρελθόντος και του παρόντος

 Η παρουσίαση του εξελίσσεται σε τρία στάδια:

Α) το ζύμωμα σιταρένιου ψωμιού και το ψήσιμό του,

Β)  τη γνωριμία με αντικείμενα από την έκθεση του Μουσείου που αφορούν τη διατροφή,

Γ) τη παρακολούθηση μέσω προβολής slides της διαδικασίας συγκομιδής του ελαιοκάρπου και της παραγωγής του λαδιού με αναφορά σε μεθόδους του παρελθόντος και του παρόντος.

Το πρόγραμμα απαιτεί τη δράση των παιδιών και για το λόγο αυτό θα πρέπει να φορούν πρακτικά, άνετα ρούχα και παπούτσια. 

ΧΩΡΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Οι αίθουσες και οι χώροι εφαρμογής ποικίλουν και προσαρμόζονται. Το πρόγραμμα μπορεί να υλοποιηθεί με 2-3 παράλληλες ομάδες οι οποίες συμμετέχουν στις ίδιες δραστηριότητες αλλά με διαφορετική ροή.

1) Τα παραδοσιακά σπίτια εκτός του Μουσείου – Ζύμωμα Ψωμιού
2) Ο κήπος του Μουσείου-Σκάλισμα Φύτεμα
3) Αίθουσα πολλαπλών χρήσεων για παρουσίαση των βίντεο
4) Εναλλακτικά χρησιμοποιούνται όλες οι αίθουσες του Μουσείου για τα αντικείμενα εκείνα που σχετίζονται με τη διατροφή

Το ψωμί ψήνεται σε ηλεκτρικό φούρνο και παραδίδεται στο τέλος πριν την αναχώρηση με γευσιγνωσία τυριού,  ελιάς και ελαιόλαδου.  Για τους ανοικτούς υπαίθριους χώρους καθοριστικός παράγοντας είναι οι καιρικές συνθήκες.

ΣΤΟΧΟΙ

  • Ισχύουν όλοι οι κοινοί στόχοι όπως παρουσιάζονται παραπάνω
  • Ανάδειξη της αξίας της ποιοτικής διατροφής
  • Εξοικείωση με το φυσικό περιβάλλον και ευαισθητοποίηση για την προστασία του
  • Γνωριμία με την διαδικασία καλλιέργειας σιταριού, ελαιοσυλλογής και παραγωγής ψωμιού
  • Γνωριμία με τα αντικείμενα που σχετίζονται με τη διατροφή, τα υλικά κατασκευής και τη  χρησιμότητά τους

ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΑΙΔΙΩΝ

Γ΄- Στ΄ Δημοτικού με προσαρμογή σε μικρότερες ηλικίες.

Αριθμός ανά ομάδα έως 30 παιδιά.

ΔΙΑΡΚΕΙΑ

90 λεπτά.

ΠΡΟΣΟΧΗ !!! Μετά τη λήξη των 90 λεπτών περιμένουμε επιπλέον μια ώρα να ψηθεί το ψωμί και να το παραλάβουμε.

Ψωμί και Ελιά

Ψωμί και Ελιά

δείτε  εδώ ένα απόσπασμα από τη δραστηριότητα Ψωμί και Ελιά

8. «Μικρό-μαγειρέματα» - ΔΙΑΤΡΟΦΗ

???????????????????????????????

«Μια νεαρή κρητικοπούλα, έρχεται στο χωριό όπου μεγάλωσε, για να συναντήσει την θεία της που ζει στο παλιό σπίτι του παππού και της γιαγιάς της. Συνεπαρμένες από τις αναμνήσεις, θεία και ανιψιά, παρασύρουν τους μικρούς επισκέπτες του χωριού, σε ένα γευστικό ταξίδι στον κόσμο της παραδοσιακής κουζίνας….. »

ΘΕΜΑ

Η πολύτιμη κρητική διατροφή, τα αγνά προϊόντα και οι παραδοσιακές συνταγές!

Παραγωγή παραδοσιακών συνταγών και γευσιγνωσία!

Η παρουσίαση εξελίσσεται σε τέσσερα στάδια:

Α) Παραγωγή ντολμάδων στο παραδοσιακό σπίτι

Β) Συλλογή βοτάνων και καρπών από τον κήπο του Μουσείου

Γ) Προετοιμασία της κρητικής κριθαροκουλούρας- ντάκου-κουκουβάγια

Δ) Παραγωγή σαρικόπιτας

Γευσιγνωσία όσων παράγουμε και επιπλέον μαυρομάτικα φασόλια, λαχανικά, ελιές.

ΧΩΡΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Ο χώρος εφαρμογής του προγράμματος είναι το παλιό αγροτικό σπίτι.

ΣΤΟΧΟΙ

  • Ισχύουν όλοι οι κοινοί στόχοι όπως παρουσιάζονται παραπάνω
  • Γνωριμία με τα προϊόντα της κρητικής διατροφής και υλοποίηση παραδοσιακών συνταγών
  • Ανάδειξη της τοπικής κουζίνας και της αξίας της ποιοτικής διατροφής με βιωματική μέθοδο
  • Την εξοικείωση με το φυσικό περιβάλλον και την κατανόηση των σχέσεων αλληλεξάρτησης που αναπτύσσονται σ’ αυτό

ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΑΙΔΙΩΝ

Α΄- Δ΄ Δημοτικού με προσαρμογή σε μικρότερες ή και μεγαλύτερες ηλικίες.

Αριθμός ανά ομάδα έως 30 παιδιά.

ΔΙΑΡΚΕΙΑ

90 λεπτά

Μικρό-μαγειρέματα

Μικρό-μαγειρέματα

9. «Ψηφοθετώντας» - Η ΤΕΧΝΗ ΤΩΝ ΜΩΣΑΪΚΩΝ

arolithos museum αρόλιθος μουσείο εκπαιδευτικά προγράμματα ψηφιδωτό (48)

«Ψηφιδωτό είναι το διακοσμητικό έργο που γίνεται με ψηφίδες, κομμάτια πέτρας, γυαλιού, ή ότι άλλο εμπνέει τον καλλιτέχνη, πάνω σε ένα υπόστρωμα.   Οι ψηφίδες οφείλουν το όνομά τους στην ψήφο, στο μικρό κομμάτι πέτρας ή κεραμικού με το οποίο ψήφιζαν στην αρχαιότητα. Πανάρχαια τέχνη διακόσμησης που πρωτοεμφανίστηκε στην Ελλάδα».

ΘΕΜΑ

Από τις παλαιότερες και δυσκολότερες τέχνες που διαχρονικά και παγκοσμίως, από την αρχαιότητα μέχρι τις μέρες μας, έχει να παρουσιάσει ανεπανάληπτα αριστουργήματα. Η τέχνη του ψηφιδωτού κατατάσσεται στις μνημειακές τέχνες και απαιτεί ιδιαίτερη γνώση και σπουδή για τη πρώτη ύλη της, τη ψηφίδα.  Πως αυτή τοποθετείται αλλά και ποια είναι η σχέση της με το φως.  Το ψηφιδωτό ονομάζεται και μωσαϊκό, διότι διακοσμούσε χώρους που ήταν αφιερωμένοι στις Μούσες, τις θεότητες, προστάτιδες των τεχνών.

ΒΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ

Η ψηφοθέτης, Νίκη Λυρώνη, καλωσορίζει τα παιδιά στο εργαστήριό της και τα ενημερώνει για την ιστορική εξέλιξη της τέχνης του ψηφιδωτού.  Παρουσιάζει έργα δικά της και το πώς μικρά διακοσμητικά αντικείμενα μπορούν να στολιστούν με τις ψηφίδες και να αποτελέσουν ένα μικρό έργο τέχνης.

Δημιουργεί στο πάγκο της έργο ψηφιδωτού δείχνοντας βήμα-βήμα τη διαδικασία.

Μεταφερόμαστε στο παιδικό εργαστήριο του Μουσείου όπου το κάθε παιδί γίνεται ένας μικρός ψηφοθέτης για να φτιάξει το δικό του δείγμα ψηφιδωτού.  Τα υλικά διατίθενται από την ίδια τη καλλιτέχνιδα και είναι προετοιμασμένα εξ αρχής για τη γρηγορότερη και αποτελεσματικότερη εξέλιξη του εργαστηρίου.

ΧΩΡΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Το εργαστήριο Ψηφιδωτού για το θεωρητικό μέρος και το παιδικό εργαστήρι για το πρακτικό.

ΣΤΟΧΟΙ

  • Ισχύουν όλοι οι κοινοί στόχοι όπως παρουσιάζονται παραπάνω
  • Ανάδειξη της ιστορικής εξέλιξης της τέχνης του ψηφιδωτού
  • Γνωριμία με τα υλικά και τις τεχνικές
  • Ανάπτυξη φαντασίας και δημιουργικότητας με χρήση υλικών

ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΑΡΙΘΜΟΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ

Γ΄- Στ΄  Δημοτικού

Αριθμός ανά ομάδα έως 30 παιδιά.

ΔΙΑΡΚΕΙΑ

90 λεπτά

δείτε εδώ ένα απόσπασμα από τη δραστηριότητα Ψηφοθετώντας

Ψηφοθετώντας

Ψηφοθετώντας

10. «Αχ αυτός ο αργαλειός σου…» - Η ΥΦΑΝΤΙΚΗ ΤΕΧΝΗ

???????????????????????????????

«Η πανάρχαια τέχνη της υφαντικής αποτελεί μια από τις σημαντικότερες λαϊκές εκφράσεις.  Με τα νήματα δημιουργούμε αντικείμενα καθημερινής χρήσης αλλά και έργα με παραστάσεις εμπνευσμένες από το φυσικό περιβάλλον και τη καθημερινή ζωή. Ένα παιχνίδι με κλωστές, χρώματα, σχήματα και δημιουργική φαντασία.»

ΘΕΜΑ

Θεωρητική προσέγγιση για τα νήματα (μαλλί, βαμβάκι, λινάρι, μετάξι) και πρακτική εφαρμογή της υφαντικής σε πραγματικούς αργαλειούς.  Αναφορά στη βαφή και στα μοτίβα. Η υφαντική τέχνη ως ύψιστο είδος λαϊκής τέχνης, καλλιτεχνικής έκφρασης, δεξιότητας, φαντασίας και δημιουργικότητας.

ΧΩΡΟΣ – ΤΡΟΠΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

1. Το μουσείο, (αίθουσα σπιτιού) ή εναλλακτικά η αίθουσα συναντήσεων για τη παρουσίαση των νημάτων.
2. Η αίθουσα των υφαντήριων για τη πρακτική στους αργαλειούς.

Η κάθε ομάδα διασπάται σε 2 υποομάδες όταν ο αριθμός των παιδιών είναι από 20 και πάνω. Επομένως ο μέγιστος αριθμός υποομάδας είναι 20 μαθητές. Στις παράλληλες ομάδες, τα παιδιά συμμετέχουν στις ίδιες δράσεις με διαφορετική ροή.

ΣΤΟΧΟΙ

  • Ισχύουν όλοι οι κοινοί στόχοι όπως παρουσιάζονται παραπάνω
  • Γνωριμία με την διαδικασία παραγωγής των νημάτων και την τέχνη της υφαντικής
  • Ευαισθητοποίηση στην αξία των λαϊκών τεχνών και της ανάγκης διατήρησής τους
  • Ανάδειξη των παραδοσιακών υφαντών, της χρήσης τους,  τα μοτίβα και το συμβολισμό τους.
  • Εξοικείωση με τον αργαλειό και τη διαδικασία της ύφανσης

ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΑΙΔΙΩΝ

Γ΄- Στ΄ Δημοτικού με προσαρμογή σε μικρότερες ηλικίες.

Η κάθε υποομάδα δημιουργείται με μέγιστο αριθμό 20 παιδιά.

ΔΙΑΡΚΕΙΑ

90 λεπτά

Αχ αυτός ο αργαλείος σου...

Αχ αυτός ο αργαλειός σου…

11. «Τα παιχνίδια της αυλής» -ΤΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΤΟΥ ΧΘΕΣ

Αρόλιθος Μουσείο Εκπαιδευτικά Προγράμματα Τα παιχνίδια (30)

«….εκείνο που θυμάμαι από τα παιδικά μου χρόνια είναι που παίζαμε ανέμελα έξω στις αυλές μας, όλα τα παιδιά μαζί!, Τι χαρά!, Τι φαντασία! Τι όμορφες αυθόρμητες στιγμές…..». Ας ανακαλύψουμε μαζί την αξία των παλιών παιχνιδιών, παίζοντας στις αυλές του χωριού μας.

ΘΕΜΑ

Ξεχασμένα παιχνίδια της αυλής.

ΧΩΡΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Εξωτερικοί και εσωτερικοί χώροι.  Αν ο καιρός δεν το επιτρέπει, υλοποιείται σε εσωτερικούς χώρους.

ΣΤΟΧΟΙ

  • Ισχύουν όλοι οι κοινοί στόχοι όπως παρουσιάζονται παραπάνω
  • Γνωριμία με τα παλιά παιχνίδια
  • Ανάπτυξη της φαντασίας, της ευρηματικότητας, της συνεργασίας και της δημιουργικότητας μέσα από το παιχνίδι
  • Σύγκριση του τρόπου ψυχαγωγίας στο χθες με το σήμερα

ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΑΡΙΘΜΟΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ

Α΄- Δ΄ Δημοτικού με προσαρμογή σε μικρότερες και μεγαλύτερες ηλικίες.

Ο αριθμός ανά ομάδα έως 30 παιδιά.

ΔΙΑΡΚΕΙΑ

90 λεπτά

Τα παιχνίδια της αυλής

Τα παιχνίδια της αυλής

12. «Μικροί Σαπωνοποιοί»  Η ΤΕΧΝΗ ΤΟΥ ΣΑΠΟΥΝΙΟΥ   !!ΝΕΟ!!

σαπωνοποιοι

«Το ταξίδι στον κόσμο του σαπουνιού ξεκινά! Στο δρόμο μας θα συναντήσουμε φετσολαδάδες και νοικοκυράδες που ανακυκλώνουν χωρίς να ξέρουν τι είναι ανακύκλωση, αρχαίους πολιτισμούς της μεσογείου, ξεχασμένες συνταγές σαπουνιών, σαπουναριά, σαπουνοποιούς και ποιητές…»

ΘΕΜΑ

Το σαπούνι έρχεται από το βάθος της ιστορίας να καθαρίσει, να ευωδιάσει τα ρούχα ,τα υφάσματα, το χώρο, το σώμα μας. Γνωρίζουμε το ταξίδι του σαπουνιού από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα, συγκεντρώνουμε λάδια από τις νοικοκυρές του χωριού για να δημιουργήσουμε σαπούνι που θα αρωματίσουμε με φυσικά υλικά και θα το συσκευάσουμε.

ΧΩΡΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Αίθουσα πολλαπλών χρήσεων για το θεωρητικό μέρος και το παιδικό εργαστήρι για το πρακτικό.

ΣΤΟΧΟΙ

  • Ισχύουν όλοι οι κοινοί στόχοι όπως παρουσιάζονται παραπάνω
  • Γνωριμία με την ιστορία του σαπουνιού
  • Κατανόηση της τεχνικής για την παραγωγή σαπουνιών και τα φυσικά υλικά
  • Προσέγγιση της διαδικασίας παραγωγής με ενεργή συμμετοχή
  • Ανάπτυξη της δημιουργικότητας και της φαντασίας, συσκευάζοντας σαπούνια

ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΑΡΙΘΜΟΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ

Γ΄- Στ΄  Δημοτικού με προσαρμογή σε μικρότερες ηλικίες.

Αριθμός ανά ομάδα έως 30 παιδιά.

ΔΙΑΡΚΕΙΑ

90 λεπτά

13.  «Ένα παραμύθι θα σας πω»

Στιγμιότυπο από τη δραστηριότητα

Στιγμιότυπο από τη δραστηριότητα

ΘΕΜΑ

“Ένα  μαγικό  ταξίδι στους ονειρεμένους κόσμους των παραμυθιών!

Παραστασιακή αφήγηση μιας ιστορίας εμπνευσμένης από λαϊκά παραδοσιακά παραμύθια, που  επιδιώκει τον αλληλοσεβασμό, την  συνύπαρξη, την ισορροπία με τον εαυτό μας και στις σχέσεις μας με τους άλλους.”

ΧΩΡΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ 

Το παλιό αγροτικό σπίτι

ΣΤΟΧΟΙ

  • Ισχύουν όλοι οι κοινοί στόχοι όπως παρουσιάζονται παραπάνω
  • Ενεργοποίηση και ανάπτυξη της φαντασίας με τρόπο συμμετοχικό στην ιστορία
  • Αναγνώριση και σωστή διαχείριση συναισθημάτων, μέσα από την εξέλιξη της ιστορίας
  • Κατανόηση των εννοιών δικαίωμα, υποχρέωση, αλληλοσεβασμός, ισορροπία

ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΑΙΔΙΩΝ

Προνήπιο, Νήπιο, Α΄, Β, Δημοτικού

Αριθμός ανά ομάδα έως 30 παιδιά

ΔΙΑΡΚΕΙΑ

90 λεπτά

14. «Σαρακοστιανά μικρομαγειρέματα»

ΑΡΟΛΙΘΟΣ-ΜΟΥΣΕΙΟ-ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ-ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ-ΜΙΚΡΟΜΑΓΕΙΡΕΜΑΤΑ

«Μια νεαρή κρητικοπούλα, έρχεται στο χωριό όπου μεγάλωσε, για να συναντήσει την θεία της που ζει στο παλιό σπίτι του παππού και της γιαγιάς της. Συνεπαρμένες από τις αναμνήσεις, θεία και ανιψιά, παρασύρουν τους μικρούς επισκέπτες του χωριού, σε ένα γευστικό ταξίδι στον κόσμο της παραδοσιακής κουζίνας….. »

ΘΕΜΑ

Η πολύτιμη κρητική διατροφή, τα αγνά προϊόντα και οι παραδοσιακές συνταγές!

Παραγωγή παραδοσιακών συνταγών και γευσιγνωσία!

Η παρουσίαση εξελίσσεται στα παρακάτω στάδια:

Α) Παραγωγή ντολμάδων

Β) Συλλογή βοτάνων και καρπών από τον κήπο του Μουσείου

Γ) Παραγωγή λαγάνας

Δ) Παραγωγή ταραμά

Ε) Παραγωγή τηγανόπιτας

Γευσιγνωσία όσων παράγουμε και επιπλέον μαυρομάτικα φασόλια, λαχανικά, ελιές

ΧΩΡΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Το παλιό αγροτικό σπίτι

ΣΤΟΧΟΙ

  • Ισχύουν όλοι οι κοινοί στόχοι όπως παρουσιάζονται παραπάνω
  • Γνωριμία με τα προϊόντα της κρητικής διατροφής και υλοποίηση παραδοσιακών συνταγών
  • Ανάδειξη της τοπικής κουζίνας και της αξίας της ποιοτικής διατροφής με βιωματική μέθοδο
  • Την εξοικείωση με το φυσικό περιβάλλον και την κατανόηση των σχέσεων αλληλεξάρτησης που αναπτύσσονται σ’ αυτό

ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΑΙΔΙΩΝ

Α΄-Δ΄ Δημοτικού με προσαρμογή σε μικρότερες ή και μεγαλύτερες ηλικίες.

Αριθμός ανά ομάδα έως 30 παιδιά.

ΔΙΑΡΚΕΙΑ

90 Λεπτά

15. «Τα δώρα της γης»  Εποχιακοί καρποί και βότανα        !!ΝΕΟ!!

Δώρα γης

«Μαζί θα ανακαλύψουμε τα μυστικά και τις ομορφιές της κρητικής γης. Θα γίνουμε γεωργοί, θα σπείρουμε, θα μαζέψουμε και θα γευτούμε εποχιακούς καρπούς και βότανα της γης»

ΘΕΜΑ

Οι εποχιακοί καρποί και τα βότανα της κρητικής γης και η σημασία τους στη διατροφή μας.

ΧΩΡΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Το παλιό σπίτι και ο κήπος του Μουσείου.

ΣΤΟΧΟΙ

  • Ισχύουν όλοι οι κοινοί στόχοι όπως παρουσιάζονται παραπάνω
  • Γνωριμία με τους καρπούς και τα βότανα της Κρητικής γης σε φυσικό περιβάλλον
  • Ανάδειξη των προϊόντων που παράγουμε από τους καρπούς και κατανόηση της αξίας των καρπών της γης στην διατροφή

ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΑΡΙΘΜΟΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ
Προνήπιο, Νήπιο, Α΄, Β΄ Δημοτικού με προσαρμογή σε μεγαλύτερες ηλικίες.

Ο αριθμός ανά ομάδα έως 30 παιδιά.

ΔΙΑΡΚΕΙΑ

90 Λεπτά

16.  «Άνοιξη, η γιορτή της φύσης»

Ανοιξη η γιορτη της φύσης

“Την Άνοιξη, η φύση ολάνθιστη και καταπράσινη γιορτάζει τον ερχομό των χελιδονιών. Οι κήποι με την ευωδιά και τα χρώματά τους, καλούν τις μέλισσες και τις πεταλούδες να φτερουγίσουν πάνω από τα λουλούδια και τις πρασινάδες. Τα δέντρα πλημμυρίζουν από ανθάκια και στα κλαδιά τους κελαηδούν χαρούμενα πουλιά.”

ΘΕΜΑ

Η Άνοιξη σηματοδοτεί την ανάσταση της φύσης. Φεύγει ο Χειμώνας που τα πάντα παγώνει, και αρχίζει ο νέος κύκλος της ζωής. Παρατηρούμε, αφουγκραζόμαστε, μυρίζουμε το ανοιξιάτικο ξύπνημα της φύσης. Τραγουδάμε για την Άνοιξη και τον ερχομό των χελιδονιών.

ΧΩΡΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Εξωτερικοί χώροι, σοκάκια, αυλές και αγρός.

ΣΤΟΧΟΙ

  • Ισχύουν όλοι οι κοινοί στόχοι όπως παρουσιάζονται παραπάνω
  • Γνωριμία με τα έθιμα και τα τραγούδια της Άνοιξης
  • Εξοικείωση με το φυσικό περιβάλλον και κατανόηση των σχέσεων αλληλεξάρτησης που αναπτύσσονται σ’ αυτό μέσω βιωματικής και παιγνιώδους μάθησης
  • Ενίσχυση της παρατηρητικότητας μέσω άμεσης επαφής με την φύση και τον αγρό

ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΑΙΔΙΩΝ

Προνήπιο, Νήπιο, Α΄, Β΄ Δημοτικού.

Ο αριθμός ανά ομάδα έως 30 παιδιά.

ΔΙΑΡΚΕΙΑ

90 Λεπτά

Εποχιακά Θεατρικά Θεματικά Δρώμενα

1.   «Το φίλτρο του χρόνου» -ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ-ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑ

αρόλιθος Μουσείο Εκπαιδευτικά προγράμματα το φίλτρο του χρόνου (35)

«Πλησιάζουν Χριστούγεννα και πρέπει να προετοιμαστούμε! Μια βόλτα στην αγορά του χωριού και θα συγκεντρώσουμε όλα τα χρειαζούμενα για τις γιορτές!»

Μια απρόσμενη συνάντηση, ένα πολύτιμο δώρο αλλά και μια οδηγία που το συνοδεύει, θα μας προκαλέσει ένα δίλημμα ηθικό το οποίο θα καθορίσει τη στάση μας στη ζωή… 

ΘΕΜΑ

Το δρώμενο είναι εμπνευσμένο από τα συμβολικά έθιμα των Χριστουγέννων, όπως ο στολισμός του σπιτιού, η χρήση καρπών και φυτών, η ασκελετούρα, τα ρόγδια, η αναφορά στη διατροφή της εποχής, λουκάνικα, απάκια, η χρήση χαρακτηριστικών αντικειμένων όπως το κόσκινο και το χαβάνι, αλλά και η παραγωγή γλυκισμάτων όπως το χριστόψωμο.  Χαρακτηριστική επίσης είναι η χρήση της κρητικής διαλέκτου.

ΧΩΡΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Οι εσωτερικοί και εξωτερικοί χώροι του Μουσείου.

Το φίλτρο του χρόνου

Το φίλτρο του χρόνου

ΣΤΟΧΟΙ

  • Ισχύουν όλοι οι κοινοί στόχοι όπως παρουσιάζονται παραπάνω
  • Προσέγγιση του Μουσείου με διαφορετικό τρόπο. Γίνεται πιο προσιτό και μετατρέπεται σε  ένα ζωντανό οργανισμό μετάδοσης των παραδόσεων
  • Γνωριμία με τα έθιμα των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς μέσω βιωματικής και παιγνιώδους μάθησης
  • Ανάπτυξη της θεατρικότητας, της κριτικής σκέψης και της ομαδικότητας, με στοιχεία θεατρικού παιχνιδιού, την κινησιολογία και την εμψύχωση

ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΑΙΔΙΩΝ

Προνήπιο, Νήπιο, Α΄, Β΄ Δημοτικού με προσαρμογή σε μεγαλύτερες ηλικίες.

Ο αριθμός ανά ομάδα έως 30 παιδιά.

ΔΙΑΡΚΕΙΑ

90 λεπτά

2.   «Χαρούμενες στιγμές στο εργαστήρι του παιχνιδοποιού» -ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ-ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑ

αρόλιθος εκπαιδευτικά προγράμματα μουσείο παιχνιδοποιός (12)

«Στο εργαστήρι του παιχνιδοποιού, μπάλες, μαριονέτες, αυτοκινητάκια και ένα παπί, και ένας καλικάντζαρος που κάνει σκανταλιές! Αν όμως βρει παρέα, μήπως τα κάλαντα μας πει?»

ΘΕΜΑ

Ένα πειραχτήρι, ο καλικάντζαρος Πραφρού τρυπώνει στο εργαστήρι του παιχνιδοποιού και τα κάνει άνω κάτω.  Η εγγονή του παιχνιδοποιού λατρεύει αυτό το χώρο που ο παππούς της δημιουργεί και δεν θα αφήσει κανένα να κάνει σκανταλιές.

ΧΩΡΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Ο χώρος εφαρμογής είναι η αίθουσα πολλαπλών χρήσεων.

ΣΤΟΧΟΙ

  • Ισχύουν όλοι οι κοινοί στόχοι όπως παρουσιάζονται παραπάνω
  • Ενίσχυση της φαντασίας και ένταξης στο πνεύμα των Χριστουγέννων μέσα από την θεατρική δράση
  • Ανάπτυξη της θεατρικότητας, της κριτικής σκέψης και της ομαδικότητας, με στοιχεία θεατρικού παιχνιδιού, την κινησιολογία και την εμψύχωση

ΗΛΙΚΙΑ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ

Προνήπιο, Νήπιο, Α΄, Β΄ Δημοτικού με προσαρμογή σε μεγαλύτερες ηλικίες.

Ο αριθμός ανά ομάδα έως 30 παιδιά.

ΔΙΑΡΚΕΙΑ

90 λεπτά

Χαρούμενες στιγμές στο εργαστήρι του παιχνιδοποιού

Χαρούμενες στιγμές στο εργαστήρι του παιχνιδοποιού

3. «Αφού δεν εγάτεχες γιάντα δεν ερώτανες» -ΑΠΟΚΡΙΕΣ

ΑΡΟΛΙΘΟΣ ΜΟΥΣΕΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΦΟΥ ΔΕΝ ΕΓΑΤΕΧΕΣ 06022017 (62)

«Έρχονται απόκριες στο χωριό και όλοι ετοιμάζονται να γιορτάσουν.  Εκπλήξεις, πειράγματα και πολύ γέλιο.   Δυο ξαδέρφες που δεν σταματάνε να πειράζει η μια την άλλη προκαλούν ανατροπές.»

ΘΕΜΑ

Η μεγάλη γιορτή της αποκριάς στην Κρήτη. Τα έθιμα, η απλότητα στον τρόπο που γιορτάζονταν η αποκριά, η ψυχαγωγία για μικρούς και μεγάλους,  οι μεταμφιέσεις, η επικοινωνία με τους συνανθρώπους μας και οι συνήθειες της εποχής.

ΧΩΡΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Ο χώρος εφαρμογής είναι η αίθουσα συναντήσεων καθώς και η πλατεία του Μουσείου.

ΣΤΟΧΟΙ

  • Ισχύουν όλοι οι κοινοί στόχοι όπως παρουσιάζονται παραπάνω
  • Ψυχαγωγία, διασκέδαση, γέλιο, χαρά
  • Ανάπτυξη της δημιουργικότητας, της φαντασίας και της ευρηματικότητας
  • Γνωριμία με τα έθιμα της αποκριάς μέσα από την αναπαράσταση και την ενεργή συμμετοχή

ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΑΙΔΙΩΝ

Γ΄, Δ΄ Δημοτικού με προσαρμογή σε μικρότερες και μεγαλύτερες ηλικίες.

Ο αριθμός ανά ομάδα έως 30 παιδιά.

ΔΙΑΡΚΕΙΑ

90 λεπτά

Αφού δεν εγάτεχες γιάντα δεν ερώτανες

Αφού δεν εγάτεχες γιάντα δεν ερώτανες

4. «Με ένα ρόδο φίλο κάνεις και για ένα ρόδο τόνε χάνεις» ΠΑΣΧΑΛΙΝΑ ΕΘΙΜΑ (πριν το Πάσχα) ή ΚΛΗΔΩΝΑΣ (μετά το Πάσχα)

αρόλιθος εκπαιδευτικά προγράμματα Μουσείο ΜΕ ΕΝΑ ΡΟΔΟ (41)

«Η ψυχή του ανθρώπου είναι σαν τη γη, ότι σπείρεις θα θερίσεις. Σιτάρι θα σπείρεις; Σιτάρι θα θερίσεις. Κριθάρι θα σπείρεις; Κριθάρι θα θερίσεις. Έτσι είναι και η ψυχή του ανθρώπου, ότι βάλεις μέσα της αυτό και θα έχεις. Κακία θα βάλεις; Κακία θα έχεις. Καλοσύνη θα βάλεις; Καλοσύνη θα έχεις.»

ΘΕΜΑ

Τα σοφά λόγια του γεωργού είναι σαν βάλσαμο στις ψυχές της Ρηνιώς και της Στασώς οι οποίες από μικρά παιδιά έχουν μεγάλο μίσος μεταξύ τους. Μια  παρεξήγηση ανάμεσα στις γιαγιάδες τους και οι πεποιθήσεις που κληρονόμησαν ήθελαν τη σχέση τους να είναι εχθρική.  Ώσπου μια μέρα ένα γράμμα και ένα όνειρο θα αλλάξουν τη ζωή τους………

Η προσέγγιση της παράδοσης μέσω της θεατρικής πράξης συμβάλλει στη μετάδοση των ηθών και των εθίμων, της τοπικής διαλέκτου και των παραδόσεων στους μικρούς αλλά και τους μεγάλους μας φίλους.

Πριν το Πάσχα το δρώμενο παρουσιάζει τα έθιμα του Πάσχα και μετά το Πάσχα τα έθιμα του Κλήδωνα.

ΧΩΡΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Παραδοσιακά σπίτια, αίθουσα πολλαπλών χρήσεων, εξωτερικός περιβάλλοντας χώρος.

Με ένα ρόδο φίλο κάνεις και για ένα ρόδο τόνε χάνεις

Με ένα ρόδο φίλο κάνεις και για ένα ρόδο τόνε χάνεις

ΣΤΟΧΟΙ

  • Ισχύουν όλοι οι κοινοί στόχοι όπως παρουσιάζονται παραπάνω
  • Γνωριμία με τα έθιμα του Πάσχα (πριν το Πάσχα) και τα έθιμα του Κλήδωνα (μετά το Πάσχα)
  • Προσέγγιση της παράδοσης μέσω της θεατρικής πράξης
  • Αναγνώριση και σωστή διαχείριση συναισθημάτων, μέσα από την εξέλιξη του δρώμενου

ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΑΙΔΙΩΝ

Α΄- Δ΄ Δημοτικού με προσαρμογή σε μικρότερες και μεγαλύτερες ηλικίες.

Ο αριθμός ανά ομάδα έως 30 παιδιά.

ΔΙΑΡΚΕΙΑ

90 Λεπτά

ΛΗΞΗ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

«Χαρούμενα Κρητικόπουλα» Πολύπτυχη Εκπαιδευτική Δραστηριότητα

ΧΑΡΟΥΜΕΝΑ ΚΡΗΤΙΚΟΠΟΥΛΑ 05062013 046

Κρήτη μου όμορφο νησί

Κρήτη του παραδείσου

Κρατάς δεξιά μιαν ήπειρο

Αριστερά μιαν άλλη

Τους παίζεις τη βροντόλυρα

Για να χορέψουν πάλι

ΘΕΜΑ

Η διοργάνωση γιορτής για το κλείσιμο της σχολικής χρονιάς αφορά στην εφαρμογή ενός τετράπτυχου προγράμματος δράσης των παιδιών και των γονέων μαζί. Τα παιδιά και οι γονείς χωρίζονται σε επιμέρους ομάδες των 15-20 ατόμων.

Οι τέσσερις πτυχές του προγράμματος είναι:

Α) Ζύμωμα ψωμιού από γονείς και παιδιά (το ψωμί παραδίδεται στο τέλος της γιορτής)

Β) Πηλοπλαστική

Γ) Σκάλισμα της γης και φύτεμα σπόρων

Δ) Χορός και τραγούδι

Με την ολοκλήρωση του προγράμματος ακολουθεί πανηγυρικό κλείσιμο με τα παιδιά και τους γονείς, να συμμετέχουν σε Κρητικό χορό και να γεύονται λουκουμάδες.

ΧΩΡΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Εσωτερικοί και εξωτερικοί χώροι του Μουσείου.

ΣΤΟΧΟΙ

  • Ισχύουν όλοι οι κοινοί στόχοι όπως παρουσιάζονται παραπάνω
  • Ενίσχυση της σχέσης γονέας-παιδί
  • Προσέγγιση της παράδοσης με ποικίλες δράσεις
  • Ψυχαγωγία και μάθηση με τρόπο βιωματικό

ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΑΙΔΙΩΝ

Προνήπιο, Νήπιο, Α΄, Β΄ Δημοτικού με προσαρμογή σε μεγαλύτερες ηλικίες.

Ο αριθμός ανά ομάδα έως 30 παιδιά.

ΔΙΑΡΚΕΙΑ

180 λεπτά (διάρκεια ανά επιμέρους δραστηριότητα 30 λεπτά)

Χαρούμενα Κρητικόπουλα

Χαρούμενα Κρητικόπουλα

Το μουσείο στο σχολείο       !!ΝΕΟ!!

«Αντικείμενα που ταξιδεύουν»

Προνήπιο, Νήπιο, Α΄, Β΄ Δημοτικού

«Το Μουσείο Αγροτικής Ιστορίας & Λαϊκής Τέχνης ταξιδεύει στα σχολεία. Το ταξίδι αυτό δίνει την ευκαιρία στους μαθητές να γνωρίσουν το μουσείο και τα αντικείμενα του, με μεθόδους ψυχαγωγικού χαρακτήρα»

Στόχος μας είναι να συμβάλλουμε στο να εξοικειωθούν τα παιδιά με την έννοια «μουσείο», να προσεγγίζουν τα μουσεία με θετική διάθεση, ενισχύοντας το δεσμό «σχολείο-μουσείο».

Με τρόπο ευχάριστο και δημιουργικό, τα παιδιά αναπτύσσουν την αγάπη τους για την λαϊκή παράδοση της Κρήτης, γνωρίζουν τις λαϊκές τέχνες, τα αντικείμενα και τη χρήση τους, την αξία και την διατήρηση της άυλης κληρονομιάς, ήθη και έθιμα του τόπου μας.

Στιγμιότυπο από τη δραστηριότητα

Στιγμιότυπο από τη δραστηριότητα

H παρουσίαση περιλαμβάνει μια επιλογή από αντικείμενα που προέρχονται από τις τρεις κεντρικές αίθουσες του μουσείου:

Α) Το παλιό σπίτι και τα καθημερινά αντικείμενα της γιαγιάς

Β) Τα παλιά επαγγέλματα και οι ασχολίες του παππού

Γ) Οι λαϊκές τέχνες όπως υφαντά, κεντητά, πλεκτά

Τα παιδιά με τη βοήθεια παιχνιδιών, αφήγησης, αναπαραστάσεων, ρόλους, ανακαλύπτουν τη χρησιμότητα των αντικειμένων και γίνονται βοηθοί της παρουσίασης.

Στιγμιότυπο από τη δραστηριότητα

Στιγμιότυπο από τη δραστηριότητα

Το πρόγραμμα απευθύνεται σε προ-προ νήπια έως και Β Δημοτικού. Πραγματοποιείται σε χώρο που θα μας υποδείξει ο εκπαιδευτικός (σχολική τάξη, αίθουσα πολλαπλών χρήσεων κτλ).  Απαιτείται χρόνος προετοιμασίας (30 λεπτά) και χρόνος μαζέματος (30λεπτά).

Ο χρόνος υλοποίησης του είναι 60 λεπτά ή μια διδακτική ώρα τουλάχιστον, ανεξάρτητα από το χρόνο προετοιμασίας και μαζέματος των υλικών.

Η οργάνωση της επίσκεψης (κόστος ανά παιδί, απόσταση σχολείου, αριθμός παιδιών ανά παρουσίαση) είναι ευέλικτη και εξαρτάται ανά περίπτωση.  Σε γενικά πλαίσια η συμμετοχή ανά παρουσίαση εξαρτάται από την απόσταση του σχολείου από το Ηράκλειο.  Για τα σχολεία σε απόσταση μεγαλύτερης των 10 χλμ από τη πόλη το κόστος υπολογίζονται μεταφορικά έξοδα.  Ο αριθμός των παιδιών ανά παρουσίαση καλό είναι να μην ξεπερνά τα 30 παιδιά. 

ΠΑΜΕ ΔΙΗΜΕΡΟ ;;       !!ΝΕΟ!!

 

Πάμε διήμερο;

Πάμε διήμερο;

 

Μια αγροτο-πολιτιστική εμπειρία με διαμονή διατροφή και δραστηριότητες

  Πρόταση 1    

ΘΕΜΑ

Η ζωή στο χωριό. Ασχολίες, τρόπος ζωής, διατροφή, ήθη έθιμα.

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

Ψυχαγωγικά παιχνίδια

Κυνήγι κρυμμένου θησαυρού

Χειροτεχνία Κατασκευές

Τραγούδια Χορός (παραδοσιακός)

Κηπουρική

Εικαστικά

Παραδοσιακά παιχνίδια

Θεατρικό παιχνίδι

Μουσικοκινητική Αγωγή

Εκπαιδευτικά Προγράμματα

Θεατρικά δρώμενα

Ψυχοκινητικές δράσεις

 

ΧΩΡΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Αρόλιθος Παραδοσιακό Κρητικό Χωριό

ΣΤΟΧΟΙ

  • Συνδυασμός μόρφωσης και ψυχαγωγίας μέσω της βιωματικής μεθόδου
  • Ανάπτυξη των αισθήσεων και διεύρυνση της φαντασίας και της πνευματικότητας
  • Ευαισθητοποίηση για την αξία της λαϊκής παράδοσης και των ποικίλων εκφράσεών της
  • Ευαισθητοποίηση για την αξία των παλαιών αντικειμένων και της ανάγκης διατήρησής τους.
  • Μετάδοση της εικόνας της εποχής με τρόπο βιωματικό, διασκεδαστικό και κατά συνέπεια αβίαστο
  • Σύγκριση του τρόπου ζωής στο χθες και στο σήμερα
  • Προσέγγιση των μουσείων με θετική διάθεση
  • Ανάπτυξη της ομαδικότητας και της συνεργασίας
  • Ανάπτυξη του γνωστικού επιπέδου
  • Απόκτηση δεξιοτήτων με χειρονακτικές κατασκευές ή χρήση εργαλείων
  • Εξοικείωση με το φυσικό περιβάλλον, καλλιέργεια της οικολογικής συνείδησης και κατανόηση των σχέσεων αλληλεξάρτησης που αναπτύσσονται σ’ αυτό μέσω βιωματικής και παιγνιώδους μάθησης

ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΑΙΔΙΩΝ

Για παιδιά ηλικίας Δ΄ έως Στ΄ Δημοτικού.  50 το μέγιστο

ΔΙΑΡΚΕΙΑ 

Άφιξη Σάββατο απόγευμα ώρα 15:00 έως Κυριακή ώρα 15:00 (1 διαμονή)

ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

1 Βραδινό, 1 Πρωινό, 1 μεσημεριανό γεύμα

Πρόταση 2   

ΘΕΜΑ

Η ζωή στο χωριό. Ασχολίες, τρόπος ζωής, διατροφή, ήθη έθιμα

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

Ψυχαγωγικά παιχνίδια

Κυνήγι κρυμμένου θησαυρού

Χειροτεχνία Κατασκευές

Τραγούδια Χορός (παραδοσιακός)

 Κηπουρική

Εικαστικά

Παραδοσιακά παιχνίδια

Θεατρικό παιχνίδι

Μουσικοκινητική Αγωγή

Εκπαιδευτικά Προγράμματα

Θεατρικά δρώμενα

Ψυχοκινητικές δράσεις

 

ΧΩΡΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Αρόλιθος Παραδοσιακό Κρητικό Χωριό

ΣΤΟΧΟΙ

  • Συνδυασμός μόρφωσης και ψυχαγωγίας μέσω της βιωματικής μεθόδου
  • Ανάπτυξη των αισθήσεων και διεύρυνση της φαντασίας και της πνευματικότητας
  • Ευαισθητοποίηση για την αξία της λαϊκής παράδοσης και των ποικίλων εκφράσεών της
  • Ευαισθητοποίηση για την αξία των παλαιών αντικειμένων και της ανάγκης διατήρησής τους.
  • Μετάδοση της εικόνας της εποχής με τρόπο βιωματικό, διασκεδαστικό και κατά συνέπεια αβίαστο
  • Σύγκριση του τρόπου ζωής στο χθες και στο σήμερα
  • Προσέγγιση των μουσείων με θετική διάθεση
  • Ανάπτυξη της ομαδικότητας και της συνεργασίας
  • Ανάπτυξη του γνωστικού επιπέδου
  • Απόκτηση δεξιοτήτων με χειρονακτικές κατασκευές ή χρήση εργαλείων
  • Εξοικείωση με το φυσικό περιβάλλον, καλλιέργεια της οικολογικής συνείδησης και κατανόηση των σχέσεων αλληλεξάρτησης που αναπτύσσονται σ’ αυτό μέσω βιωματικής και παιγνιώδους μάθηση

ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΑΙΔΙΩΝ

Για παιδιά ηλικίας Δ΄ έως Στ΄ Δημοτικού 50 το μέγιστο

ΔΙΑΡΚΕΙΑ

Άφιξη Παρασκευή απόγευμα ώρα 18:00 έως Κυριακή ώρα 15:00 (2 διαμονές)

ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

2 Βραδινά, 2 Πρωινά, 2 μεσημεριανά γεύματα 

ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΑ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ

Από Νοέμβριο μέχρι Απρίλιο στις 12:30 το μεσημέρι για όλη την οικογένεια!

Κυριακή 03/11

Τα δώρα της γης

Κυριακή 10/11

Τα δώρα της γης

Κυριακή 17/11

Τα δώρα της γης

Κυριακή 24/11

Τα δώρα της γης

Κυριακή 01/12

Χριστουγεννιάτικες Περιπέτειες

Κυριακή 08/12

Χριστουγεννιάτικες Περιπέτειες

Κυριακή 15/12

Χριστουγεννιάτικες Περιπέτειες

Κυριακή 22/12

Χριστουγεννιάτικες Περιπέτειες

Κυριακή 19/01

Χειμώνας

Κυριακή 26/01

Χειμώνας

Κυριακή 02/02

Χειμώνας

Κυριακή 09/02

Χειμώνας

Κυριακή 16/02

Απόκριες

Κυριακή 23/02

Απόκριες

Κυριακή 01/03

Απόκριες

Κυριακή 08/03

Άνοιξη

Κυριακή 15/03

Άνοιξη

Κυριακή 22/03

Άνοιξη

Κυριακή 29/03

Πασχαλινό

Κυριακή 05/04

Πασχαλινό

Κυριακή 12/04

Πασχαλινό

ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΤΙΣ ΔΙΑΚΟΠΕΣ

ChistmasHolidayCamp

ChistmasHolidayCamp

Christmas 

Δευτέρα & Τρίτη 23/12 & 24/12 Παρασκευή 27/12 (3 ημέρες)

Δευτέρα &Τρίτη 30/12 &31/12 Παρασκευή 02/01 (3 ημέρες)

ΘΕΜΑ

Η ζωή στο χωριό. Ασχολίες, τρόπος ζωής, διατροφή, ήθη έθιμα

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

Ψυχαγωγικά παιχνίδια

Κυνήγι κρυμμένου θησαυρού

Χειροτεχνία Κατασκευές

Τραγούδια Χορός (παραδοσιακός)

 Κηπουρική

Εικαστικά

Παραδοσιακά παιχνίδια

Θεατρικό παιχνίδι

Μουσικοκινητική Αγωγή

Εκπαιδευτικά Προγράμματα

Θεατρικά δρώμενα

Ψυχοκινητικές δράσεις

 

ΧΩΡΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Αρόλιθος Παραδοσιακό Κρητικό Χωριό

ΣΤΟΧΟΙ

  • Συνδυασμός μόρφωσης και ψυχαγωγίας μέσω της βιωματικής μεθόδου
  • Ανάπτυξη των αισθήσεων και διεύρυνση της φαντασίας και της πνευματικότητας
  • Ευαισθητοποίηση για την αξία της λαϊκής παράδοσης και των ποικίλων εκφράσεών της
  • Ευαισθητοποίηση για την αξία των παλαιών αντικειμένων και της ανάγκης διατήρησής τους.
  • Μετάδοση της εικόνας της εποχής με τρόπο βιωματικό, διασκεδαστικό και κατά συνέπεια αβίαστο
  • Σύγκριση του τρόπου ζωής στο χθες και στο σήμερα
  • Προσέγγιση των μουσείων με θετική διάθεση
  • Ανάπτυξη της ομαδικότητας και της συνεργασίας
  • Ανάπτυξη του γνωστικού επιπέδου
  • Απόκτηση δεξιοτήτων με χειρονακτικές κατασκευές ή χρήση εργαλείων
  • Εξοικείωση με το φυσικό περιβάλλον, καλλιέργεια της οικολογικής συνείδησης και κατανόηση των σχέσεων αλληλεξάρτησης που αναπτύσσονται σ’ αυτό μέσω βιωματικής και παιγνιώδους μάθησης

ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΑΙΔΙΩΝ

Για παιδιά ηλικίας Νηπίου έως Στ΄ Δημοτικού 50 το μέγιστο

Easter Camp

Δευτέρα-Παρασκευή (5 ημέρες)

13/04-17/04   &   20/04-24/04

ΘΕΜΑ

Η ζωή στο χωριό. Ασχολίες, τρόπος ζωής, διατροφή, ήθη έθιμα

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

Ψυχαγωγικά παιχνίδια

Κυνήγι κρυμμένου θησαυρού

Χειροτεχνία Κατασκευές

Τραγούδια Χορός (παραδοσιακός)

 Κηπουρική

Εικαστικά

Παραδοσιακά παιχνίδια

Θεατρικό παιχνίδι

Μουσικοκινητική Αγωγή

Εκπαιδευτικά Προγράμματα

Θεατρικά δρώμενα

Ψυχοκινητικές δράσεις

 

ΧΩΡΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Αρόλιθος Παραδοσιακό Κρητικό Χωριό

ΣΤΟΧΟΙ

  • Συνδυασμός μόρφωσης και ψυχαγωγίας μέσω της βιωματικής μεθόδου
  • Ανάπτυξη των αισθήσεων και διεύρυνση της φαντασίας και της πνευματικότητας
  • Ευαισθητοποίηση για την αξία της λαϊκής παράδοσης και των ποικίλων εκφράσεών της
  • Ευαισθητοποίηση για την αξία των παλαιών αντικειμένων και της ανάγκης διατήρησής τους.
  • Μετάδοση της εικόνας της εποχής με τρόπο βιωματικό, διασκεδαστικό και κατά συνέπεια αβίαστο
  • Σύγκριση του τρόπου ζωής στο χθες και στο σήμερα
  • Προσέγγιση των μουσείων με θετική διάθεση
  • Ανάπτυξη της ομαδικότητας και της συνεργασίας
  • Ανάπτυξη του γνωστικού επιπέδου
  • Απόκτηση δεξιοτήτων με χειρονακτικές κατασκευές ή χρήση εργαλείων
  • Εξοικείωση με το φυσικό περιβάλλον, καλλιέργεια της οικολογικής συνείδησης και κατανόηση των σχέσεων αλληλεξάρτησης που αναπτύσσονται σ’ αυτό μέσω βιωματικής και παιγνιώδους μάθησης

ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΑΙΔΙΩΝ

Για παιδιά ηλικίας Νηπίου έως Στ΄ Δημοτικού 50 το μέγιστο

Summer

Δευτέρα-Παρασκευή 

15/06-19/06     22/06-26/06     29/06-03/07

06/07-10/07     13/07-17/07    20/07-24/07   27/07-31/07

03/08-07/08    10/08-14/08    17/08-21/08   24/08-28/08    31/08-04/09          

ΘΕΜΑ

Η ζωή στο χωριό. Ασχολίες, τρόπος ζωής, διατροφή, ήθη έθιμα

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

Ψυχαγωγικά παιχνίδια

Κυνήγι κρυμμένου θησαυρού

Χειροτεχνία Κατασκευές

Τραγούδια

          Κηπουρική

Εικαστικά

Ζωγραφική

Θεατρικό παιχνίδι

Θεατρικά δρώμενα

Μουσικοκινητική Αγωγή

Ψυχοκινητικές δράσεις

Χορός (παραδοσιακός)

Yoga για παιδιά

Δημιουργική Γραφή

Αγώνες δεξιοτήτων

Παραδοσιακά παιχνίδια

Εκπαιδευτικά Προγράμματα

Ανακύκλωση Υλικών

Θέματα Διατροφής

Κολύμβηση

 

ΧΩΡΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Αρόλιθος Παραδοσιακό Κρητικό Χωριό

ΣΤΟΧΟΙ

  • Συνδυασμός μόρφωσης και ψυχαγωγίας μέσω της βιωματικής μεθόδου
  • Ανάπτυξη των αισθήσεων και διεύρυνση της φαντασίας και της πνευματικότητας
  • Ευαισθητοποίηση για την αξία της λαϊκής παράδοσης και των ποικίλων εκφράσεών της
  • Ευαισθητοποίηση για την αξία των παλαιών αντικειμένων και της ανάγκης διατήρησής τους.
  • Μετάδοση της εικόνας της εποχής με τρόπο βιωματικό, διασκεδαστικό και κατά συνέπεια αβίαστο
  • Σύγκριση του τρόπου ζωής στο χθες και στο σήμερα
  • Προσέγγιση των μουσείων με θετική διάθεση
  • Ανάπτυξη της ομαδικότητας και της συνεργασίας
  • Ανάπτυξη του γνωστικού επιπέδου
  • Απόκτηση δεξιοτήτων με χειρονακτικές κατασκευές ή χρήση εργαλείων
  • Εξοικείωση με το φυσικό περιβάλλον, καλλιέργεια της οικολογικής συνείδησης και κατανόηση των σχέσεων αλληλεξάρτησης που αναπτύσσονται σ’ αυτό μέσω βιωματικής και παιγνιώδους μάθησης

ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΑΙΔΙΩΝ

Για παιδιά ηλικίας Νηπίου έως Στ΄ Δημοτικού 50 το μέγιστο

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΕΙΣ-ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΕΙΣ

Σεμινάρια μουσειοπαιδαγωγικής

Σεμινάριο στον Αρόλιθο

Σεμινάριο στον Αρόλιθο

Το Μουσείο

Η Μουσειοπαιδαγωγική

Ο Μουσειοπαιδαγωγός

Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα στο Μουσείο

Οι προτάσεις σας αποτελούν για εμάς μια νέα ευκαιρία για δημιουργικότητα!Είμαστε στη διάθεσή σας να συζητήσουμε, να πλαισιώσουμε και να υλοποιήσουμε θέματα που σας ενδιαφέρουν προσαρμοσμένα στις ανάγκες των μαθητών σας!

Μπορείτε να επικοινωνείτε μαζί μας στο τηλέφωνο 2810 821050 και στο museum@arolithos.com.

ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

  • Για τη διευκόλυνση της γνωριμίας μας, τα παιδιά, είναι απαραίτητο να φορούν αυτοκόλλητες ετικέτες με το μικρό τους όνομα, γραμμένο με μεγάλα γράμματα.
  • Παρακαλούμε, ενημερώστε τα παιδιά ώστε να φορούν πρακτικά, άνετα ρούχα και παπούτσια.
  • Τονίστε στα παιδιά ότι πρέπει να ακολουθούν τον ερμηνευτή,-τρια κατά τη διάρκεια του εκπαιδευτικού προγράμματος.
  • Βοηθήστε τον ερμηνευτή,-τρια, ώστε τα παιδιά  να μην εμποδίζουν την ομαλή εξέλιξη του προγράμματος ή τη διακίνηση άλλων επισκεπτών του Μουσείου.
  • Μην ξεχάσετε !!!! να επικοινωνήστε ξανά με το Μουσείο 2 ημέρες πριν, για να επιβεβαιώσετε τη συμμετοχή σας. 
  • Θα ήταν πολύ χρήσιμο επίσης για εσάς αν θα μπορούσατε να επισκεφθείτε το Μουσείο πριν το εκπαιδευτικό σας πρόγραμμα προκειμένου να γνωριστούμε και να συζητήσουμε πάνω σε θέματα των εκπαιδευτικών προγραμμάτων.
  • Στο Μουσείο, λειτουργεί δανειστική βιβλιοθήκη την οποία μπορείτε να συμβουλεύεστε σε περίπτωση που χρειάζεστε κάποιο υλικό.

ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΣΑΣ ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ

  • Παρακαλούμε συζητήστε με τους μαθητές σας για το Μουσείο Αγροτικής Ιστορίας και Λαϊκής Τέχνης.
  • Τι είναι ένα Λαογραφικό Μουσείο και σε τι αποσκοπεί;
  • Γιατί ονομάζεται έτσι το Μουσείο που θα επισκεφθούν, τι εκθέματα φαντάζονται ότι θα δουν.
  • Σε περίπτωση που έχετε περιθώριο χρόνου είναι καλό να προσπαθήσετε να εμπλουτίσετε τις διδακτικές σας ώρες με ένα κύκλο θεμάτων γύρω από την λαϊκή παράδοση της Κρήτης έτσι ώστε τα παιδιά να γνωρίσουν σταδιακά τον πλούσιο λαογραφικό μας πολιτισμό.
  • Οργανώστε μια μουσειακή γωνιά σχετικά με την κρητική λαϊκή παράδοση, με βιβλία, αντικείμενα καθημερινής χρήσης, φωτογραφίες με παραδοσιακές κατοικίες, αργαλειό, διάφορα είδη υφαντών, λύχνο, φανάρι ή λάμπα, σταμνί, καλάθι.

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΣΑΣ ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ

  • Συζητήστε με τα παιδιά την εμπειρία της επίσκεψής σας στο Μουσείο.  Χρησιμοποιήστε τα φυλλάδια που σας έχουν δοθεί για τα παιδιά για να κάνετε τις εργασίες.
  • Εμπλουτίστε τη διακόσμηση της τάξης σας με τα έργα που έφτιαξαν

Τα παιδιά στο Μουσείο και άλλα (πήλινα, κολλάζ, χαρτοκοπτική, μικρά υφαντά,) και φωτογραφίες από την επίσκεψή σας στο Μουσείο.

  • Επισκεφθείτε άλλα Μουσεία με παραδοσιακό κρητικό σπίτι ή παραδοσιακούς οικισμούς.
  • Επισκεφθείτε παραδοσιακά εργαστήρια κατασκευής αντικειμένων οικιακής χρήσης και το εργαστήρι μιας υφάντρας ή μια σύγχρονη βιοτεχνία κατασκευής υφαντών.
  • Ενθαρρύνετε τα παιδιά να έρχονται σε επαφή με την κρητική παράδοση με επισκέψεις και σε άλλα Μουσεία, με τη μελέτη λαογραφικών στοιχείων, την επαφή με την κρητική μουσική.
  • Τονίστε στα παιδιά τη σπουδαιότητα της διατήρησης, της φροντίδας και της μελέτης των θησαυρών της λαογραφικής μας παράδοσης.
  • Προσπαθήστε να εφαρμόσετε θεατρικό παιχνίδι ως μέσο διδασκαλίας προκειμένου τα παιδιά να βιώνουν τη κάθε κατάσταση θεατρικά και να αναπτύσσουν την αισθητική τους αγωγή μέσα από το παιχνίδι και την δράση.
  • Η παρουσία σας κατά τη διάρκεια του προγράμματος είναι απαραίτητη για να μπορεί να συζητηθεί στην τάξη η εμπειρία των μαθητών και για να αξιολογήσετε το εκπαιδευτικό πρόγραμμα.

Η συμπλήρωση του ερωτηματολογίου (αξιολόγηση) είναι ένας τρόπος να μαθαίνουμε από εσάς τις εντυπώσεις σας και να μελετάμε τις προτάσεις σας.  Με βάση τις παρατηρήσεις και τις υποδείξεις σας προσπαθούμε να βελτιώνουμε τα εκπαιδευτικά μας προγράμματα προκειμένου να φτάνουμε στα επίπεδα που επιθυμείτε.

ΑΡΟΛΙΘΟΣ

ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟ ΚΡΗΤΙΚΟ ΧΩΡΙΟ

11ο χλμ Παλαιάς Εθνικής Οδού Ηρακλείου-Ρεθύμνου

Σερβιλί Τυλίσσου

Τ.Κ. 71500

2810 821050 εσωτερικό 239

museum@arolithos.com

arolithos.com/blog

arolithosmuseum

 

 

Σύντεκνος και φιλιότσος ή αλλιώς νονός και βαφτιστήρι!

Είναι γλυκό θέμα το σημερινό…γλυκό όπως το πρώτο του κλάμα, όπως το πρώτο του χαμόγελο, όπως η ζωή μετά τη γέννηση του..

Μια ζωή που όλοι εύχονται να είναι καλότυχη, γεμάτη χαρές και με πολλά χαμόγελα!

Και όλες αυτές τις ευχές δεν της ακούς πουθενά περισσότερα από την ημέρα της βάπτισης του! Ημέρα ιερή για σένα, για το παιδί, για τον νονό αλλά και για το σύνολο της κοινωνίας, αφού συγκεκριμένα στην κρητική κοινωνία η βάπτιση ήταν και παραμένει, ένα απ τα σπουδαιότερα οικογενειακά γεγονότα!

Ανατρέχοντας στην Κρήτη του παρελθόντος θα συναντήσουμε πολύ ενδιαφέροντα έθιμα για το συγκεκριμένο μυστήριο…ακολουθήστε μας για άλλη μια φορά στη μαγεία της παράδοσης και της λαογραφίας!

Παλιά, λοιπόν, το νεογέννητο παιδί έπρεπε να το βαπτίζουν πολύ γρήγορα, κάποιες φορές και την ίδια ημέρα της γέννησης του. Αυτό συνέβαινε διότι υπήρχε μεγάλος φόβος για ασθένειες που θα μπορούσαν να οδηγήσουν το παιδί ακόμα και στον θάνατο. Συγκεκριμένα αν το παιδί «έφευγε» αβάπτιστο, κατά τη λαϊκή παράδοση, θα γινόταν «τελώνι», δηλαδή ένα πονηρό πνεύμα που ξαναέρχεται στην ζωή, κυρίως για να ενοχλεί και να πειράζει τους ανθρώπους. Αν, λοιπόν έπρεπε να προβούν σε άμεση βάπτιση, τότε ο «σύντεκνος», δηλαδή ο νονός του παιδιού μπορούσε να ήταν, κάθε τυχαίος άνθρωπος που βρισκόταν εκεί την στιγμή εκείνη. Σε αυτή την περίπτωση το όνομα του παιδιού συνήθως ήταν Στυλιανός, ή Στερεός για να στεριώσει.

Αν όμως όλα πήγαιναν καλά, τότε το παιδί θα βαπτιζόταν, ακολουθώντας κανονικά τις διαδικασίες της εποχής.

Πρώτα απ όλα έπρεπε να βρεθεί ο σύντεκνος ή σάντολος του παιδιού. Κάποιες φορές τον ήξεραν και πριν γεννηθεί το παιδί αφού συνήθως ο πατέρας «έπιανε χέρι» μαζί του, δηλαδή έδινε λόγο με έναν καλό του φίλο, να του βαπτίσει το παιδί. Ένας λόγος απαραβίαστος και με πολύ μεγάλη αξία, αφού πια ήταν υποχρέωση του σύντεκνου να βαπτίσει το παιδί του, αλλά και δική του, να μην δώσει κάπου αλλού αυτή την τιμή.

Σύντεκνε πάντα άξιος κι όλο χαρές κοντά σου

τύχη κι υγεία να κλουθούν την οικογένεια σου

Ως προς το όνομα, τα πρώτα παιδιά έπαιρναν τα ονόματα των παππούδων απ τη μεριά του πατέρα και τα επόμενα απ της μητέρας. Κάποιες φορές αν ένα συγγενικό πρόσωπο είχε χαθεί στον πόλεμο ή είχε πεθάνει σε μικρή ηλικία έδιναν το δικό του όνομα στο παιδί.

Στην τελετή τώρα, τα πρώτα χρόνια, δεν βρίσκονταν οι γονείς του παιδιού, παρά μόνο ο σύντεκνος. Αυτός είχε φροντίσει για τα ρούχα του/της «φιλιότσου/τσας» δηλαδή του βαφτιστηριού, όπως επίσης το μυρόπανο, το λιβάνι, και κυρίως το λάδι που θα λαδώσει το παιδί.

το "κρέμασμα"

το «κρέμασμα»

 

Υπήρχε επίσης και το «κρέμασμα», ένα μεγάλο άσπρο μαντήλι, που το έδεναν σταυρωτά και εκεί μέσα τοποθετούσαν το μωρό μετά την κατάδυση του στην κολυμπήθρα.

 

 

Από εκείνη τη στιγμή και για τα επόμενα δώδεκα χρόνια ο νονός θα πρέπει να φροντίζει για δώρα σε γιορτές και γενέθλια!

το "λαμπρόψωμο"

το «λαμπρόψωμο»

 

Επίσης για λαμπάδα και την παραδοσιακή «κουκουναρά» ή λαμπρόψωμο, δηλαδή το τσουρέκι με το αυγό, το Πάσχα.

 

 

Ο σύντεκνος μετά το μυστήριο έπαιρνε το παιδί και το παρέδιδε στους γονείς του, οι οποίοι περίμεναν στην πόρτα του σπιτιού. Η μητέρα του φιλούσε το χέρι και μπροστά του έκανε τρεις μετάνοιες. Ο σύντεκνος τους ευχόταν να τους ζήσει και εκείνοι του πρόσφεραν να πιει κρασί από το ίδιο ποτήρι που ήπιαν και εκείνοι, για να στεριώσει η συντεκνιά τους.

Έπειτα ακολουθούσε ένα μεγάλο γλέντι. Ο πατέρας είχε φροντίσει για το κρέας, το τυρί, το φρέσκο ψωμί, καθώς και το κρασί και τη ρακί που θα πρόσφεραν στους καλεσμένους. Η λύρα και το λαγούτο δεν θα μπορούσαν βέβαια να λείπουν απ το γλέντι, που θα κρατούσε όλη την υπόλοιπη μέρα.

Την μέρα που θα χαραχτεί στη μνήμη της οικογένειας, που η φιλία των σύντεκνων θα μεγαλώσει, η αγάπη των συγγενών θα δυναμώσει και οι παραδόσεις και τα έθιμα θα χουν την τιμητική τους!

Αν αναζητάτε ένα μέρος που ξεχειλίζει από παράδοση, που το παλιό δένει αρμονικά με το σύγχρονο, που η ομορφιά του τοπίου δικαιώνει και τον πιο απαιτητικό, τότε δεν έχετε, παρά μόνο να μας βρείτε και να συζητήσουμε τα πάντα για το δικό σας χαρμόσυνο γεγονός!

 

                           Να ζήσει ο νεοφώτιστος και να γενεί μεγάλος

                         και να χει χάρες διαλεχτές να μην τις έχει άλλος

 

Επικοινωνία: 2810-821050 ή στείλτε email στο info@arolithos.com

Επίσημο site: www.arolithos.com

να σας ζησει