Αρχείο ετικέτας Ήθη Έθιμα

«Τον Αύγουστο τον χαίρεται ο… πού ’χει να τρυγήσει». Καλώς ήρθες Σεπτέμβρη!

Ο Σεπτέμβριος, έχει πολλές ονομασίες, όπως «Σταυριάτης» ή «Σταυρίτης» λόγω της μεγάλης γιορτής της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού στις 14 του μήνα, μα πιο γνωστός είναι ως «Τρυγομηνάς» ή «Τρυγητής»! Ο Σεπτέμβριος είναι επίσης και ο μήνας της επιστροφής των μαθητών στα σχολεία για μια νέα χρονιά!

Ανατρέχοντας όμως στην πλούσια λαογραφία μας, θα δούμε πως η πρώτη μέρα του μήνα, δηλαδή η  «Πρωτοτρυγιτιά», θεωρείται επίσης και η πρώτη μέρα του εκκλησιαστικού έτους.

Έτσι η νοικοκυρά πολύ πρωί θα πάει στη βρύση μ” ένα κανάτι να το γεμίσει νερό και θα επιστρέψει σπίτι. Στην είσοδο του σπιτιού θα βάλει κάτω ένα ρόδι το οποίο και θα πατήσει. Με αυτό δηλώνεται το άνοιγμα της  καλοτυχίας με την πρώτη του νέου έτους.

Εστιάζοντας  στον μήνα αυτό, ως «Τρυγητή» ξεκινάμε με τη συγκομιδή των σταφυλιών και έπειτα ακολουθεί το «πάτημα» τους, ώστε να βγει ο μούστος. Τα παλιότερα χρόνια, αυτή η διαδικασία ήταν αρκετά δύσκολη για τον γεωργό, αφού μετά το κόψιμο των σταφυλιών, έπρεπε αυτά να μεταφερθούν μέσα σε μεγάλα καλάθια στα πατητήρια, εκεί με τα πόδια να γίνει η παραγωγή του μούστου και τέλος ο μούστος να μπει σε βαρέλια για να γίνει κρασί.

9BA6589E7BCF799DEBCD57F9A867FD5A ΤΡΥΓΟΣ 2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Τον Τρυγητή τ” αμπελουργού πάνε χαλάλι οι κόποι…

 

Ο τρύγος κατά την αρχαιότητα, ήταν το γεγονός στο οποίο οφείλονταν πολλές γιορτές προς τιμή του θεού Διονύσου σε ολόκληρη την Ελλάδα.

Επίσης γι αυτό το μήνα υπάρχουν  και αρκετές δεισιδαιμονίες.

Οι έγκυες γυναίκες, την πρώτη του μήνα, έπρεπε να απέχουν από κάθε εργασία, για να μην γεννηθεί το παιδί τους με το σημάδι του αγίου (Συμεών/ σημαδεύω).

Ακόμα, σε κάποια μέρη της Ελλάδας οι κάτοικοι, το πρωί της 1ης Σεπτεμβρίου, ράντιζαν ο καθένας με αγιασμό το σπίτι του, τα αμπέλια του και τα δίχτυα του, για να ευλογηθούν και να δώσουν πολλά σταφύλια και πολλά ψάρια αντίστοιχα.

Είναι ξεκάθαρο λοιπόν πόσο μεγάλη σημασία έδιναν στο συγκεκριμένο μήνα και πόσο σημαντικός ήταν για την ζωής τους. Αυτό το βλέπουμε και από πολλές  παροιμίες και ποιήματα που αναφέρονται στον Σεπτέμβριο και στον τρύγο!

 

Το τραγούδι του τρυγητού

 Το λέει ο πετροκότσυφας στο δροσερό τ” αυλάκι,

το λεν στα πλάια οι πέρδικες, στην ποταμιά τ” αηδόνια,

το λεν στ” αμπέλια οι λυγερές, το λεν με χίλια γέλια,

το λέει κ” η Γκόλφω η όμορφη, το λέει με το τραγούδι

-Αμπέλι μου, πλατύφυλλο και καλοκλαδεμένο,

δέσε σταφύλια κόκκινα, να μπω να σε τρυγήσω,

να κάμω αθάνατο κρασί, μοσκοβολιά γιομάτο.

Μες στα κατώγια τα βαθιά σαν μόσχο να το κρύψω,

να το φυλάξω ολάκαιρες χρονιές, ακέριους μήνες,

ώσπου να ρθεί μιαν άνοιξη, νάρθει ένα καλοκαίρι,

να γύρει από τη μακρινή την ξενιτιά ο καλός μου.

Να κατεβώ μες στην αυλή, να πιάκω τ” αλογό του,

να τον φιλήσω αγκαλιαστά στα μάτια και στο στόμα,

να τον κεράσω, αμπέλι μου, τ” αθάνατο κρασί σου,

της ξενιτιάς τα βάσανα να παν, να τα ξεχάσει.

του Κώστα  Κρυστάλλη

 

ΠΑΡΟΙΜΙΕΣ:

«Τον Σεπτέμβρη τα σταφύλια, τον Οκτώβρη τα κουδούνια».

«Αν βρέξει ο τρυγητής, χαρά στον τυροκόμο».

 «Του Σεπτέμβρη οι βροχές, πολλά καλά μας φέρνουν».

«Ο…πού ’χει αμπέλια ας τρυγά και ο…πού ’χει δρόμο, ας τρέχει».

 Ευχές  απ όλους εμάς στο Αρόλιθο για έναν υπέροχο και δημιουργικό μήνα!

Σύντεκνος και φιλιότσος ή αλλιώς νονός και βαφτιστήρι!

Είναι γλυκό θέμα το σημερινό…γλυκό όπως το πρώτο του κλάμα, όπως το πρώτο του χαμόγελο, όπως η ζωή μετά τη γέννηση του..

Μια ζωή που όλοι εύχονται να είναι καλότυχη, γεμάτη χαρές και με πολλά χαμόγελα!

Και όλες αυτές τις ευχές δεν της ακούς πουθενά περισσότερα από την ημέρα της βάπτισης του! Ημέρα ιερή για σένα, για το παιδί, για τον νονό αλλά και για το σύνολο της κοινωνίας, αφού συγκεκριμένα στην κρητική κοινωνία η βάπτιση ήταν και παραμένει, ένα απ τα σπουδαιότερα οικογενειακά γεγονότα!

Ανατρέχοντας στην Κρήτη του παρελθόντος θα συναντήσουμε πολύ ενδιαφέροντα έθιμα για το συγκεκριμένο μυστήριο…ακολουθήστε μας για άλλη μια φορά στη μαγεία της παράδοσης και της λαογραφίας!

Παλιά, λοιπόν, το νεογέννητο παιδί έπρεπε να το βαπτίζουν πολύ γρήγορα, κάποιες φορές και την ίδια ημέρα της γέννησης του. Αυτό συνέβαινε διότι υπήρχε μεγάλος φόβος για ασθένειες που θα μπορούσαν να οδηγήσουν το παιδί ακόμα και στον θάνατο. Συγκεκριμένα αν το παιδί «έφευγε» αβάπτιστο, κατά τη λαϊκή παράδοση, θα γινόταν «τελώνι», δηλαδή ένα πονηρό πνεύμα που ξαναέρχεται στην ζωή, κυρίως για να ενοχλεί και να πειράζει τους ανθρώπους. Αν, λοιπόν έπρεπε να προβούν σε άμεση βάπτιση, τότε ο «σύντεκνος», δηλαδή ο νονός του παιδιού μπορούσε να ήταν, κάθε τυχαίος άνθρωπος που βρισκόταν εκεί την στιγμή εκείνη. Σε αυτή την περίπτωση το όνομα του παιδιού συνήθως ήταν Στυλιανός, ή Στερεός για να στεριώσει.

Αν όμως όλα πήγαιναν καλά, τότε το παιδί θα βαπτιζόταν, ακολουθώντας κανονικά τις διαδικασίες της εποχής.

Πρώτα απ όλα έπρεπε να βρεθεί ο σύντεκνος ή σάντολος του παιδιού. Κάποιες φορές τον ήξεραν και πριν γεννηθεί το παιδί αφού συνήθως ο πατέρας «έπιανε χέρι» μαζί του, δηλαδή έδινε λόγο με έναν καλό του φίλο, να του βαπτίσει το παιδί. Ένας λόγος απαραβίαστος και με πολύ μεγάλη αξία, αφού πια ήταν υποχρέωση του σύντεκνου να βαπτίσει το παιδί του, αλλά και δική του, να μην δώσει κάπου αλλού αυτή την τιμή.

Σύντεκνε πάντα άξιος κι όλο χαρές κοντά σου

τύχη κι υγεία να κλουθούν την οικογένεια σου

Ως προς το όνομα, τα πρώτα παιδιά έπαιρναν τα ονόματα των παππούδων απ τη μεριά του πατέρα και τα επόμενα απ της μητέρας. Κάποιες φορές αν ένα συγγενικό πρόσωπο είχε χαθεί στον πόλεμο ή είχε πεθάνει σε μικρή ηλικία έδιναν το δικό του όνομα στο παιδί.

Στην τελετή τώρα, τα πρώτα χρόνια, δεν βρίσκονταν οι γονείς του παιδιού, παρά μόνο ο σύντεκνος. Αυτός είχε φροντίσει για τα ρούχα του/της «φιλιότσου/τσας» δηλαδή του βαφτιστηριού, όπως επίσης το μυρόπανο, το λιβάνι, και κυρίως το λάδι που θα λαδώσει το παιδί.

το "κρέμασμα"

το «κρέμασμα»

 

Υπήρχε επίσης και το «κρέμασμα», ένα μεγάλο άσπρο μαντήλι, που το έδεναν σταυρωτά και εκεί μέσα τοποθετούσαν το μωρό μετά την κατάδυση του στην κολυμπήθρα.

 

 

Από εκείνη τη στιγμή και για τα επόμενα δώδεκα χρόνια ο νονός θα πρέπει να φροντίζει για δώρα σε γιορτές και γενέθλια!

το "λαμπρόψωμο"

το «λαμπρόψωμο»

 

Επίσης για λαμπάδα και την παραδοσιακή «κουκουναρά» ή λαμπρόψωμο, δηλαδή το τσουρέκι με το αυγό, το Πάσχα.

 

 

Ο σύντεκνος μετά το μυστήριο έπαιρνε το παιδί και το παρέδιδε στους γονείς του, οι οποίοι περίμεναν στην πόρτα του σπιτιού. Η μητέρα του φιλούσε το χέρι και μπροστά του έκανε τρεις μετάνοιες. Ο σύντεκνος τους ευχόταν να τους ζήσει και εκείνοι του πρόσφεραν να πιει κρασί από το ίδιο ποτήρι που ήπιαν και εκείνοι, για να στεριώσει η συντεκνιά τους.

Έπειτα ακολουθούσε ένα μεγάλο γλέντι. Ο πατέρας είχε φροντίσει για το κρέας, το τυρί, το φρέσκο ψωμί, καθώς και το κρασί και τη ρακί που θα πρόσφεραν στους καλεσμένους. Η λύρα και το λαγούτο δεν θα μπορούσαν βέβαια να λείπουν απ το γλέντι, που θα κρατούσε όλη την υπόλοιπη μέρα.

Την μέρα που θα χαραχτεί στη μνήμη της οικογένειας, που η φιλία των σύντεκνων θα μεγαλώσει, η αγάπη των συγγενών θα δυναμώσει και οι παραδόσεις και τα έθιμα θα χουν την τιμητική τους!

Αν αναζητάτε ένα μέρος που ξεχειλίζει από παράδοση, που το παλιό δένει αρμονικά με το σύγχρονο, που η ομορφιά του τοπίου δικαιώνει και τον πιο απαιτητικό, τότε δεν έχετε, παρά μόνο να μας βρείτε και να συζητήσουμε τα πάντα για το δικό σας χαρμόσυνο γεγονός!

 

                           Να ζήσει ο νεοφώτιστος και να γενεί μεγάλος

                         και να χει χάρες διαλεχτές να μην τις έχει άλλος

 

Επικοινωνία: 2810-821050 ή στείλτε email στο info@arolithos.com

Επίσημο site: www.arolithos.com

να σας ζησει

Πρώτη νύχτα γάμου! Μια σημαντική βραδιά που πρέπει να την απολαύσετε!

Από τη στιγμή που ένα ζευγάρι αποφασίσει να δεσμευτεί με όρκους αγάπης ενώπιον θεού ή δημάρχου, αρχίζει να μπαίνει σε μια διαδικασία νοητής αλλά και πρακτικής προετοιμασίας.  Αναρωτιέται για τους καλεσμένους, για τα νυφικά και γαμπριάτικα ρούχα, τη δεξίωση, το μενού κτλ. κτλ.  Μαζί με τις ερωτήσεις που κατακεραυνώνουν το μυαλό αρχίζει και το άγχος να προλάβουν το χρόνο.  Σε σύντομο χρονικό διάστημα όλα θα πρέπει να προβλεφθούν έτσι ώστε όλοι να είναι ευχαριστημένοι, νεόνυμφοι, γονείς, καλεσμένοι.

 Ανάμεσα στα τόσα θέματα που έχει κάποιος να οργανώσει είναι και η πρώτη νύκτα γάμου ή το πρώτο ξημέρωμα αμέσως μετά τη δεξίωση, αν θέλουμε να ακριβολογήσουμε.  Ίσως η πιο ιδιαίτερη και μια από τις πιο σημαντικές στιγμές για ένα νεόνυμφο ζευγάρι που μόλις πριν από λίγες ώρες διασκέδαζε με φίλους και συγγενείς σε κάποιο χώρο δεξιώσεων.  Είναι η στιγμή που μετά από τόση κούραση το ζευγάρι θα μείνει μόνο του για να απολαύσει τη συνέχεια….

Εδώ λοιπόν τίθεται το ερώτημα. Σε ποιο χώρο θα μπορούσε να είναι αυτή η πρώτη νύχτα γάμου? Η πιο συνηθισμένη απάντηση σε αυτή την ερώτηση είναι σε μια σουίτα ενός πολυτελούς ξενοδοχείου με τα spa, τα μασάζ, τη σάουνα και ότι άλλο χαλαρωτικό μπορεί να προσφέρει ένα ξενοδοχείο τέτοιας κατηγορίας.

Το γαμοπήλαφο

Το παραδοσιακό «γαμοπίλαφο»

Ωστόσο, ένα ζευγάρι που έχει επιλέξει ένα παραδοσιακό χώρο για τη δεξίωση του γάμου, έχει φροντίσει έτσι ώστε οι καλεσμένοι του να απολαύσουν γεύσεις της κρητικής κουζίνας και έχει προσθέσει στα μουσικά ακούσματα της βραδιάς και τη παραδοσιακή μουσική.

Πως θα μπορούσε άραγε να έχει στην λίστα επιλογών του ένα ξενοδοχείο πολυτελείας?Η βραδιά θα έκλεινε κάπως «ανορθόδοξα».

Arolithos village hotel, traditional hotel, rural tourism, cretan night,

Αρόλιθος, Παραδοσιακό Κρητικό Χωριό

Αν λοιπόν οι επιλογές, εξ’ αρχής, σχετίζονται με τη διατήρηση ηθών και εθίμων του τόπου καταγωγής τότε δεν μένει παρά και η τελευταία πινελιά στο καμβά της βραδιάς να είναι ανάλογου χαρακτήρα. Η επιλογή κατά συνέπεια θα πρέπει να αφορά τη διαμονή των νεόνυμφων σε ένα συγκρότημα παραδοσιακής μορφής όπου θα δημιουργηθούν οι κατάλληλες συνθήκες ώστε οι στιγμές που θα ακολουθήσουν να είναι το ίδιο μαγικές και ξεχωριστές.

Ξεροτήγανα

Ξεροτήγανα, παραδοσιακό κρητικό γλυκό

 Σε αυτό θα βοηθήσει πολύ η διακόσμηση του δωματίου και η φαντασία μας.  Ο χώρος  απαραιτήτως θα πρέπει διακοσμηθεί με λουλούδια που να μοσχομυρίζουν (γαρύφαλλα, τριαντάφυλλα, κρινάκια). Παράλληλα μπουκέτα με ποικιλία αρωματικών φυτών από τα βουνά του νησιού μπορούν να μεταδώσουν μεθυστικά αρώματα. Απαραίτητα επίσης είναι και τα τοπικά φρούτα εποχής και τα αντίστοιχα γλυκά από φρούτα ή το μελοκάρυδο.

Ο στολισμός του κρεβατιού με λευκά σκεπάσματα και σεντόνια, κολλαριστά και φρεσκοσιδερωμένα, αφράτα μαξιλάρια με κεντητές ή κοφτές μαξιλαροθήκες θα δώσουν ένα χαρακτήρα αγνότητας και υπόσχεσης για μια νέα ζωή που θα καταγραφεί από κοινού σαν σε λευκό χαρτί….

Τοπικό έθιμο γάμου

Τοπικό έθιμο γάμου

Τηρώντας τα έθιμα, σε έναν από τους τοίχους του δωματίου μπορεί να είναι το  «μπάστο», ένα λευκό χειράμι όπου πάνω του σχεδιάζεται από κλαδιά βάτου μια καρδιά και μέσα στη καρδιά καρφιτσώνονται τριαντάφυλλα σχηματίζοντας τα αρχικά των ονομάτων των νεόνυμφων. Η κρητική παράδοση διαθέτει άπειρες επιλογές από μουσικά κομμάτια με τραγούδι ή χωρίς που θα μπορούσαν να συμβάλλουν στη δημιουργία ατμόσφαιρας στο χώρο.

Η θέα απ το μπαλκόνι της ταβέρνας

Η θέα απ το μπαλκόνι της ταβέρνας

Την επόμενη μέρα το πρωί οι νεόνυμφοι μπορούν να απολαύσουν το πρωινό τους, απολαμβάνοντας την απεριόριστη θέα και τα αρώματα της κρητικής εξοχής. Αρώματα που σε προσκαλούν να ζήσεις την παράδοση απ τα βάθη της και να νιώσεις και συ πως είσαι δικός της μέρος…

Η πρόσκληση είναι ανοιχτή για σας και μη διστάσετε να επικοινωνήσετε μαζί μας για οτιδήποτε..

Επικοινωνία: 2810821050 ή στείλτε email στο info@arolithos.com
Επίσημο site: www.arolithos.com

 

Το «Πάσχα του καλοκαιριού» στο Ρέθυμνο

Μια λαμπρή γιορτή του καλοκαιριού-Ένα αξιοσημείωτο έθιμο!

Πανηγύρια, χοροί, γλέντια και επίσημη αργία σε ολόκληρη την Ελλάδα,για τον εορτασμό «της Παναγίας», όπως συνηθίζουμε να λέμε!Και παρόλο που μιλάμε για την «Κοίμηση της Θεοτόκου» δεν είναι ένα πένθιμο γεγονός για τον λαό, διότι η Παναγία «μετέστη προς την ζωήν».

Σήμερα όμως, θα ταξιδέψουμε στο Ρέθυμνο και στο Μπαλί Μυλοποτάμου. Εκεί θα συναντήσουμε την «Παναγιά την Χαρακιανή», που θεωρείται ιερό προσκύνημα του Μυλοποτάμου και μέχρι σήμερα είναι ένα από τα μεγαλύτερα προσκυνήματα της Κρήτης.

Πλήθος κόσμου κάθε δεκαπέντε του Αυγούστου συγκεντρώνεται για να προσκυνήσει και να συμμετέχει με ευλάβεια στις ιερές ακολουθίες.
Μεγάλη αξία όμως έχει το πιο χαρακτηριστικό έθιμο που λάμβανε χώρα στη συγκεκριμένη εκκλησία και ήταν αυτό των «Δεκαπενταριστών».
Σύμφωνα λοιπόν, με το έθιμο των «Δεκαπενταριστών», πιστοί από ολόκληρη την Κρήτη, συγκεντρώνονταν στο μοναστήρι της Παναγίας το διάστημα 01 με 15 Αυγούστου (εξού και το όνομα), για να «Δεκαπενταρίσουν», δηλαδή να ζήσουν αυτές τις μέρες της ζωής τους κάνοντας νηστεία και ασκητική ζωή προς τιμήν της Παναγίας.

Μάζευαν χαρούπια απ” τα δέντρα του χώρου, δημιουργούσαν αυτοσχέδιες καλύβες και κάνοντας νηστεία συμμετείχαν σε όλες τις λειτουργίες που τελούνταν!Με αυτό τον τρόπο οι «Δεκαπενταριστές» είχαν την ευκαιρία να έρθουν σε επαφή με τη φύση, με τον εαυτό τους και με την απλότητα, αφού αρκούνταν σε πολύ λίγα και αναγκαία.

οι καλύβες των "Δεκαπενταριστών"

οι καλύβες των «Δεκαπενταριστών»

 

Η Παναγιά η Χαρακιανή

Η Παναγιά η Χαρακιανή

 

 

 

 

 

 

 

Η εκκλησία της Παναγίας,στο Μπαλί

Η εκκλησία της Παναγίας,στο Μπαλί

 

 

 

«Ω!Παναγιά Χαρακιανή, απόψε στ όνειρό μου,
κάμε να βρω το δρόμο μου, να γύρω στο χωριό μου»

 

 

 

 

 

 

Στις μέρες μας, ίσως το έθιμο αυτό τείνει να εκλείψει, παρόλα αυτά ανήμερα του Δεκαπενταυγούστου, πλήθος κόσμου, πιστοί απ όλα τα μέρη της Κρήτης, οδοιπορούν χιλιόμετρα προκειμένου να προσκυνήσουν τη θαυματουργή εικόνα της Παναγίας της Χαρακιανής.

Αν ταξιδεύετε από το Ηράκλειο προς τα Χανιά, δίπλα στον εθνικό δρόμο, πριν το Μπαλί, θα συναντήσετε αυτή τη μικρή εκκλησούλα που αξίζει τον κόπο να την επισκεφτείτε, με πολύ προσοχή πάντα στο δρόμο!

Την ίδια ημέρα, αυτής της μεγάλης γιορτής, αλλά και ολόκληρο το διάστημα της νηστείας, στην παραδοσιακή ταβέρνα του χωριού μας, μπορείτε να βρείτε νηστίσιμα πιάτα όπως καλαμαράκια, χταπόδι, ποικιλία από όσπρια, ντολμαδάκια, σαλάτες, φρέσκο ψωμί και πολλά ακόμα, όλα χειροποίητα  και πάντα φτιαγμένα με πολύ μεράκι.

Για περισσότερες πληροφορίες ή κρατήσεις καλέστε μας στο 2810 821050 ή στείλτε email στο reservations@arolithos.com

Επίσημο site: www.arolithos.com