Αρχείο ετικέτας Κρήτη

Επισκέψεις από προγράμματα Erasmus στον Αρόλιθο!

Ο Αρόλιθος και το Μουσείο Αγροτικής Ιστορίας και Λαϊκής Τέχνης!

μουσειο2

Είναι χαρά και τιμή μας ο Αρόλιθος, το παραδοσιακό κρητικό χωριό , να έχει καταξιωθεί, ως τον πληρέστερο και ένα απ τους παλαιότερους προορισμούς της Κρήτης, για την εισαγωγή και την ένταξη, μικρών και μεγάλων στη λαογραφία και την κρητική παράδοση. Σε συνεργασία με  την ομάδα του Μουσείου Αγροτικής Ιστορίας και Λαϊκής Τέχνης, έχουν σχεδιαστεί κατάλληλες βιωματικές δραστηριότητες που προσφέρουν στον επισκέπτη, μια ολοκληρωμένη εικόνα της Κρήτης του χθες.

Η αναγνώριση

Ως απόρροια των παραπάνω ακολουθεί και η αναγνώριση! Ομάδες μαθητών, είτε μικρότερων, είτε μεγαλύτερων, απ όλο τον κόσμο, αλλά και καθηγητές από σχολεία της Ευρώπης επιλέγουν το χωριό μας για την επίσκεψη τους. Δάσκαλοι και καθηγητές των προγραμμάτων Erasmus, έχοντας την ανάγκη για την επαφή  των παιδιών τους με τη λαογραφία, την αρχιτεκτονική αλλά και την τοπική κουζίνα της Κρήτης, μιλούν μαζί μας και σχεδιάζουμε παρέα το καταλληλότερο πρόγραμμα για τις δικές ανάγκες τους!

Η επαφή με το φυσικό περιβάλλον του χωριού σε συνδυασμό με βιωματικές δραστηριότητες, ταξιδεύουν τους μαθητές, σε μια άλλη εποχή, προσφέροντας τους γνώσεις και εμπειρίες, που μένουν αξέχαστες!

Άλλωστε η επιβράβευση για μας είναι τα χαρούμενα πρόσωπα των παιδιών και των καθηγητών, όταν φεύγοντας, μας ανακοινώνουν: «When we come back to Crete, we will bring our families, to your paradise»!

αρολιθος

αρολιθος2

Μιλήστε μαζί μας!

Σας παρουσιάζουμε παρακάτω, κάποιες απ τις προτάσεις μας για δραστηριότητες στο χωριό μας, παροτρύνοντας σας πάντα, να επικοινωνήσετε μαζί μας, για να σχεδιάσουμε και να προσαρμόσουμε την επίσκεψη σας, ανάλογα με την ηλικία, τον αριθμό και τις ανάγκες των μαθητών σας.

Με τη συνοδεία και τη βοήθεια του έμπειρου προσωπικού μας διεξάγονται οι παρακάτω δραστηριότητες:

 1) Η κρητική κουζίνα

Οι επισκέπτες μας ετοιμάζουν πιάτα της τοπικής κουζίνας όπως γεμιστά και ντολμαδάκια, τζατζίκι, ντάκο και σαρικόπιτες. Με τη λήξη των μαθημάτων τους παραδίδουμε τις αντίστοιχες συνταγές και μπορούν να δοκιμάσουν αυτό που έφτιαξαν.

2) Ζύμωμα ψωμιού

Οι επισκέπτες ζυμώνουν το δικό τους ψωμί, που έπειτα ψήνεται και παραδίδεται ζεστό, μαζί με τυρί και ελιές. Το πρόγραμμα αυτό περιλαμβάνει επίσης, οπτικοακουστική ενημέρωση για το λάδι και το ψωμί, καθώς και επίσκεψη στο Μουσείο με ξενάγηση σε επιλεγμένα αντικείμενα διατροφής.

3) Κομπολόι

Μετά από αναφορά στην ιστορία του κομπολογιού μέσω οπτικοακουστικής προβολής, οι επισκέπτες μας μπορούν να κατασκευάσουν το δικό τους κομπολόι και να το κρατήσουν σαν αναμνηστικό.

4) Η τέχνη του Ψηφιδωτού

Η ψηφιδογράφος Νίκη Λυρώνη, ενημερώνει τους επισκέπτες για την αρχαία τέχνη του ψηφιδωτού και εν συνεχεία, με υλικά απ τη φύση, οι ίδιοι κατασκευάζουν, ένα μικρό δείγμα ψηφιδωτού.

5) Η υφαντική τέχνη

Μία από τις σημαντικότερες και αρχαιότερες τέχνες. Οι επισκέπτες με τη καθοδήγηση της υφάντριας δοκιμάζουν μόνοι τους να κατασκευάσουν ύφασμα στον αργαλειό. Με τη ολοκλήρωση της διαδικασίας, παραλαμβάνουν το δικό τους αναμνηστικό υφασματάκι.

6) Διδασκαλία παραδοσιακών ελληνικών χορών.

Ο χοροδιδάσκαλος μαθαίνει στους επισκέπτες τα πρώτα βήματα, στους δημοφιλέστερους κρητικούς και ελληνικούς χορούς. Ενθύμιο: cd με χορούς.

7) Η τέχνη του «Ξομπλιαστού»

Εξειδικευμένες τεχνίτριες, οι ξομπλιάστρες, κάνουν επίδειξη παραγωγής της κρητικής κουλούρας του γάμου και στη συνέχεια οι ίδιοι οι επισκέπτες επιχειρούν την ίδια διαδικασία. Στο τέλος της διαδικασίας λαμβάνουν ως αναμνηστικό μια μινιατούρα ξομπλιαστής κουλούρας.

7) Τα βότανα της Κρήτης

Σε αυτή τη δραστηριότητα αρχικά γίνεται μια θεωρητική ενημέρωση και παρουσίαση των βασικότερων βοτάνων της Κρήτης. Με την ολοκλήρωση της θεωρητικής προσέγγισης δοκιμάζουμε τσάι του βουνού. Ως ενθύμιο λαμβάνουν ένα πουγκάκι /σακουλάκι με βότανο.

Υπάρχει φυσικά και η δυνατότητα του συνδυασμού των δραστηριοτήτων μεταξύ τους, όπως επίσης και η προετοιμασία ενός μεσημεριανού ή δείπνου, με κρητικές παραδοσιακές συνταγές.

Για την ψυχαγωγία των μαθητών, αλλά και των εκπαιδευτικών, μπορούν να διοργανωθούν, μουσικοχορευτικές παραστάσεις, με χορούς απ όλη την Ελλάδα.

Επικοινωνήστε μαζί μας στο 2810 821050 και στο info@arolithos.com και μεις θα κάνουμε το καλύτερο, για μια ολοκληρωμένη επίσκεψη στο χωριό μας!

www.arolithos.com

Δενδρολίβανο ή Αρισμαρί

Το φυτό!

Το δενδρολίβανο είναι φυτό θαμνώδες και πολυετές, φρυγανώδες και αειθαλές που αυξάνεται σε ύψος 1 ως 2 μέτρα. Τα κλαδιά του είναι όρθια ξυλώδη στη βάση και τρυφερά στις κορυφές. 

Δενδρολίβανο

Φυτό- Δενδρολίβανο

Τα φύλλα του είναι παχιά δερματώδη και έχουν χρώμα γκρίζο-πράσινο στο επάνω μέρος τους και χνοώδη λευκά στο κάτω. Είναι πυκνά, άμισχα, γραμμωτά και σκληρά, ενώ μοιάζουν σαν βελόνες έλατου. Τα άνθη του βγαίνουν στις μασχάλες των φύλλων και είναι σε ανοιχτό γαλάζιο χρώμα και σπάνια λευκό. Περιέχει τανίνη και αιθέριο έλαιο. Στους κάλυκες τους βρίσκονται πολλά από τα πτητικά αιθέρια έλαια του.

Τα φύλλα του φυτού

Τα φύλλα του φυτού

Στην Ελλάδα υπάρχει αυτοφυές σε ορεινές περιοχές, συνήθως στην Πελοπόννησο, την Εύβοια, την Κρήτη και τα νησιά. Το βρίσκουμε σε όλη την Ελλάδα σαν καλλιεργούμενο στους κήπους και σε πάρκα. Αντέχει στο κρύο αλλά του αρέσει το φως και ο ήλιος. Πολλαπλασιάζεται εύκολα με μοσχεύματα σε όλων των ειδών τα εδάφη και το καλοκαίρι χρειάζεται συχνό πότισμα. Ανθίζει άνοιξη – καλοκαίρι.

Οι χρήσεις του!

Συλλέγουμε τα φύλλα του και τις ανθισμένες κορφές του την άνοιξη και τα ξηραίνουμε σε σκιερό μέρος. Τα μέρη που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή αιθέριου ελαίου είναι τα φύλλα μαζί με τους μίσχους αλλά και τα άνθη. Το έλαιο του δενδρολίβανου, που αποστάζεται από τα άνθη, είναι ανώτερο από το έλαιο που λαμβάνεται μόνο από τα στελέχη και τα φύλλα. Σχεδόν όλα τα αιθέρια έλαια του εμπορίου προέρχονται από απόσταξη των στελεχών και των φύλλων του φυτού πριν την άνθηση, οπότε είναι έντονη και η μυρωδιά της καμφοράς.

Έλαιο Δενδρολίβανου

Έλαιο Δενδρολίβανου

Τα φύλλα του χρησιμοποιούνται στην φαρμακοποιία, την αρωματοποιία, την σαπωνοποιία, την κηπουρική, την ζαχαροπλαστική και την μαγειρική. Το δεντρολίβανο είναι ένα από τα φυτά που χρησιμοποιεί η εκκλησία μας στους αγιασμούς!

Συνταγή με δενδρολίβανο!

Ψάρι με δεντρολίβανο

Υλικά

• 1kg ψάρια

• Ελαιόλαδο

• Αλεύρι

• Αλάτι

• Κρεμμύδι ξερό

• Σκόρδο

• Δεντρολίβανο

• Ξύδι

Εκτέλεση

Αλευρώνουμε και τηγανίζουμε τα ψάρια. Σουρώνουμε το λάδι και τσιγαρίζουμε μέσα σε αυτό κρεμμυδάκι, σκόρδο, δεντρολίβανο. Προσθέτουμε ένα ποτηράκι νερό, λίγο ξύδι και μια κουταλίτσα αλεύρι και αφήνουμε να βράσουν για περίπου 15 λεπτά μέχρι να μελώσει!

Καλή σας απόλαυση!

Προμηθευτείτε και σεις τα υπέροχα βότανα της Κρήτης μόνο απ το cretaneshop.gr

Και για οποιαδήποτε πληροφορία καλέστε μας στο 2810-821050 ή γράψτε μας στο eshop@arolithos.com

Αύγουστε, καλέ μου μήνα, να ’σουν τρεις φορές το χρόνο!

Είμαστε στη μέση του Καλοκαιριού! Σε ένα μήνα που οι περισσότεροι κανονίζουν τις διακοπές τους ή είναι ήδη σε κάποια παραλία και απολαμβάνουν τον ήλιο τo πρωί, αλλά και τα Αυγουστιάτικα φεγγάρια το βράδυ! :)

Αξίζει να αναφερθούμε σε αυτόν το μήνα, απ όλες τις πλευρές του!

Η προέλευση του ονόματος!

Αύγουστος-Τσαρούχης

Αύγουστος-Τσαρούχης

Από την τιμητική προσφώνηση στον αυτοκράτορα Οκταβιανό Αύγουστο,  που ανήλθε στα υψηλά αξιώματα και σημείωσε μεγάλες επιτυχίες σε πολιτικό και στρατιωτικό επίπεδο, ο μήνας αυτός ονομάστηκε σε Αουγκούστους (=σεβαστός)(8 π.Χ)

Το 4 π.Χ. ο Οκταβιανός προσέθεσε αυθαίρετα μία επιπλέον ημέρα στον Αύγουστο, που ως τότε είχε τριάντα ημέρες, την οποία απέσπασε από τον Φεβρουάριο, ώστε να μην υστερεί σε διάρκεια από τον Ιούλιο, που ήταν αφιερωμένος στον Ιούλιο Καίσαρα.

Οι ονομασίες και οι αγροτικές εργασίες του μήνα!

Είναι ο πλουσιότερος μήνας που όλα τα έχει ο αγρότης σε αφθονία! Την σταφίδα και τα σύκα γι αυτό και τα ονόματα Σταφιδολόγος και Συκολόγος αλλά και τα καρύδια, τα λαχανικά, τα φρούτα, όλο σε αφθονία και το σπιτικό γεμάτο καλούδια!

Ο Αύγουστος επίσης λέγεται και Δριμάρης (δρίμες = οι έξι πρώτες μέρες του Αυγούστου που κατά τη λαϊκή δοξασία είναι δυσοίωνες), Πενταφάς (λόγω της αφθονίας των καρπών), Καλός Μήνας και Παχομύγης (γιατί είναι παχιές οι μύγες).

Αυτόν τον μήνα όλος ο Ελληνικός κόσμος τον έχει καθιερώσει σαν μήνα διακοπών και αναπαύσεως. Οι δημοτικές αρχές εκτός των τοπικών εορταστικών και εθνικών εκδηλώσεων, συνηθίζουν να κάνουν τις Αυγουστιάτικες καθιερωμένες καλοκαιρινές εκδηλώσεις. Για τον λόγο αυτό τον ονομάζουν ” Πολιτιστικό Αύγουστο”.

Έθιμα προλήψεις και θρησκεία!

Μια απ τις κυριότερες εορτές του μήνα αυτού είναι στις 6  Αυγούστου «Η Μεταμόρφωση του Σωτήρος» . Παλιότερα, λόγω της θρησκευτικής αξίας, της γιορτής αυτής, σε εκκλησίες και μοναστήρια του «Σωτήρος», πλήθος ανθρώπων, από τις γύρω περιοχές, ακολουθώντας μονοπάτια έρχονταν να προσκυνήσουν την χάρη της και να λειτουργηθούν. Κατασκήνωναν στους γύρω χώρους, οι οποίοι πραγματικά γέμιζαν από ζώα, σκηνές και ολόκληρες οικογένειες ευλαβικών.

Ένα πανάρχαιο έθιμο την ημέρα αυτή, είναι τα πρώτα σταφύλια της αμπέλου να τοποθετούνται με ευλάβεια στα εκκλησάκια. Το έθιμο αυτό αρχικά λειτουργούσε έως εξής:

Καλάθι με καρπούς

Καλάθι με καρπούς

Οι πρώτοι καρποί, τα πρώτα γεννήματα της γης, πρέπει να προσφερθούν στους Θεούς, δηλαδή σ” αυτούς που κάνουν τη γης να καρπίζει! Πρόσφεραν όλα τα πρωτοφανίστικα δωρήματα της γης, οπωρικά, λάδι, μέλι, κρασί, το καθένα στην εποχή του. Σήμερα το έθιμο διατηρεί μεν την αρχέγονη μορφή του αλλά περιορίζεται στις Απαρχές του Αυγούστου. Στα σταφύλια της Μεταμόρφωσης.  

Δεκαπενταύγουστος

Η Παναγία με τα 7 Σπαθιά

Η Παναγία με τα 7 Σπαθιά

Η πιο σημαντική εορτή του Αυγούστου όμως είναι στις 15 Αυγούστου, που η εκκλησία μας εορτάζει την «Κοίμηση της Θεοτόκου». Οι πιστοί με τις οικογένειές τους, πλημμυρίζουν ασφυκτικά τα ομώνυμα εκκλησάκια της Παναγίας  με ευλάβεια κάθε χρόνο. Από την πρώτη του μηνός οι πιστοί νηστεύουν μέχρι  αυτή την ιερή ημέρα. Για να τιμήσουν την Παναγία, την μητέρα όλων, τη μία και μοναδική! Η αγάπη των πιστών προς το πρόσωπο της φαίνεται και από τα ονόματα που της έχουν χαρίσει. Κάποια από αυτά: Μεγαλόχαρη, Μυροβλύτισσα, Παλαιολογίνα, Ψυχοσώστα και ακόμα πάρα πολλά!

Δείτε εδώ τα 500 ονόματα της Παναγίας, που της έχει χαρίσει η λαϊκή πίστη και η  θρησκευτική παράδοση.

Διαβάστε εδώ ένα από τα έθιμα της μεγάλης γιορτής της Χριστιανοσύνης!

Ο Αγροτικός Αύγουστος στα Χανιά

Μια γιορτή – θεσμός για την πόλη των Χανίων είναι τα τελευταία χρόνια ο Αγροτικός Αύγουστος, που φυσικά πραγματοποιείται κάθε Αύγουστο και περιλαμβάνει μια έκθεση κρητικών αγροτικών προϊόντων με στόχο την προώθηση τους, την ανάδειξη τους καθώς και την προβολή της τοπικής παράδοσης και κληρονομιάς.

Στην έκθεση συμμετέχουν και φορείς που ασχολούνται με την τουριστική και παραγωγική ανάπτυξη της Κρήτης, προβάλλοντας όχι μόνο τα τοπικά προϊόντα αλλά και τις ιδιαίτερες δυνατότητες φιλοξενίας που προσφέρει ο τόπος. Φυσικά, η έκθεση περιλαμβάνει πολλές παράλληλες εκδηλώσεις με γευσιγνωσία, χορό και τραγούδι.

Παροιμίες για τον μήνα!

  • Ζήσε, Μάη μου, να φας τριφύλλι και τον Αύγουστο σταφύλι.
  • Κάθε πράμα στον καιρό του κι ο κολιός τον Αύγουστο.
  • Τ” Αυγούστου και του Γεναριού τα δυο χρυσά φεγγάρια.
  • Καλός ο ήλιος του Μαγιού, τ” Αυγούστου το φεγγάρι.
  • Μακάρι σαν τον Αύγουστο να “ταν οι μήνες όλοι.
  • Ο Αύγουστος και ο τρύγος δεν είναι κάθε μέρα.
  • Αύγουστος άβρεχτος, μούστος άμετρος.
  • Καλή λαβιά τον Αύγουστο και γέννα τον Γενάρη.
  • Όποιος φιλάει τον Αύγουστο, τον Μάη θερίζει μόνος.
  • Καλός ο ήλιος του Μαγιού, τ” Αυγούστου το φεγγάρι.
 

Με μια επίσκεψη στο Λαογραφικό Μουσείο του χωριού μας, σίγουρα θα καταφέρετε να καλύψετε ένα μεγάλος μέρος, σχετικά με τη λαογραφία του Αυγούστου, με τα έθιμα των εορτών αυτού του μήνα καθώς και με σημαντικά ιστορικά γεγονότα!

Μουσείο Αγροτικής Ιστοριάς και Λαικής Τέχνης

Μουσείο Αγροτικής Ιστοριάς και Λαικής Τέχνης

Σας περιμένουμε :)

Επικοινωνήστε μαζί μας στο 2810-821050 ή γράψτε μας στο info@arolithos.com Επίσημο site: www.arolithos.com

Πηγές:  iefimerida.gr, www.wikipedia.gr ,komianos.wordpress.com, www.sansimera.gr, www.kritipoliskaihoria.gr

Άλλες πxηγέςgoo.gl/VJvRLL , amfictyon.blogspot.commonopoli.gr

Χρονολόγιο Αυγούστου: σημαντικά ιστορικά γεγονότα του μήνα

Ανατρέχοντας στην πλούσια ιστορία της Κρήτης, εντοπίζουμε κάποια απ τα πιο σημαντικά γεγονότα της ιστορίας της, για τον μήνα που διανύουμε και σας τα παραθέτουμε παρακάτω.

09 Αυγούστου 1824: Κατάληψη της Γραμβούσας από επαναστάτες («περίοδος Γραμβούσας»).

23 Αυγούστου 1864: Γεννιέται στις Μουρνιές Κυδωνίας ο Ελευθέριος Βενιζέλος.

21 Αυγούστου 1866: Η επαναστατική συνέλευση καλεί τον κρητικό λαό σε ένοπλη εξέγερση.

30 Αυγούστου 1866: Φτάνει στα Χανιά ο Μουσταφά πασά, ο Γκιριτλής, με σκοπό να καταστείλει την επανάσταση. Καλεί με προκήρυξη τους επαναστάτες να καταθέσουν τα όπλα.

Αύγουστος 1877: Δημιουργία τριών επαναστατικών κομιτάτων σε Βάμο, Χανιά και Ρέθυμνο- Εκλογή της Μεταπολιτευτικής Επιτροπής με έδρα την Κρήτη.

Αύγουστος 1896: Λήξη της επανάστασης με την Επαναστατική Επιτροπή να αποδέχεται τον Νέο Οργανικό Νόμο.

Αύγουστος 1987: Σύνοδος της Επαναστατικής Συνέλευσης στις Αρχάνες. Έντονες αντιθέσεις μεταξύ των «αυτονομιστών» και των «ενωτικών». Επιλέγεται η λύση της αυτονομίας.

12 Αυγούστου 1897: Απόπειρα δολοφονίας κατά του Ελευθερίου Βενιζέλου.

25 Αυγούστου 1898: Σφαγές χριστιανών, Άγγλων στρατιωτικών και του προξένου της Αγγλίας Λυσίμαχου Καλοκαιρινού από τους Τούρκους στο Ηράκλειο. Σκληρά αντίποινα από τους Άγγλους.

14 Αυγούστου 1906: Οι Μεγάλες Δυνάμεις παραχωρούν το δικαίωμα στον βασιλιά των Ελλήνων, να διορίζει εκείνος τον Ύπατο Αρμοστή της Κρήτης.

Αύγουστος 1924: Οι τελευταίοι μουσουλμάνοι φεύγουν από την Κρήτη.

05 Αυγούστου 1935: Εργατικές διαδηλώσεις στο Ηράκλειο. Νεκροί τρεις διαδηλωτές.

13 Αυγούστου 1944: Οι Γερμανοί καίνε τα Ανώγεια. Εκτέλεση είκοσι πατριωτών από τον Κρουσώνα.

18 Αυγούστου 1944: Εκτελέσεις πατριωτών από Σκούρβουλα, Μαγαρικάρι, Καμάρες, Πετροκέφαλο και Γέργερη.

29 Αυγούστου 1944: Εκτελείται ο Ρούσσος Κούνδουρος, στέλεχος της αντίστασης από τον Άγιο Νικόλαο, στην Αγιά Χανίων, μαζί με άλλους είκοσι πέντε πατριώτες.

Πληροφορίες για όλα αυτά τα αξιοσημείωτα γεγονότα, αλλά και για πολλά ακόμα, μπορείτε να βρείτε στην πλούσια δανειστική βιβλιοθήκη του λαογραφικού μουσείου μας!

Η επίσκεψη σας, θα σας γεμίσει πληροφορίες και γνώσεις!

 Πηγές: https://www.sansimera.gr/almanac,  https://el.wikipedia.org/wiki

Βιβλιογραφία: Ημερολόγιο 2010 Κρήτη- Ένα καράβι τρικάταρτο

Ελιά! Ο ευλογημένος καρπός!

Η ελιά υπήρξε το σύμβολο της θεάς Αθηνάς. Σύμφωνα με την αρχαία ελληνική μυθολογία, πατρίδα της ελιάς είναι η Αθήνα και η πρώτη ελιά φυτεύτηκε από την Αθηνά στην Ακρόπολη. Μέσα από την ιστορία μας ανακαλύπτουμε ότι η ελιά όχι μόνο αποτελεί σύμβολο ειρήνης, σοφίας, γονιμότητας, ευημερίας, δόξας αλλά μας προσφέρει προστασία, έμπνευση και τροφή!

Ο καρπός της ελιάς είναι πολύ σημαντικός επειδή από αυτόν παράγεται το ελαιόλαδο. Οι ελιές είναι πλούσιες σε θρεπτικά συστατικά. Αποτελούσαν για πολλά χρόνια το δημοφιλέστερο κολατσιό των αγροτικών πληθυσμών της Μεσογείου, συνοδεύοντας τα λαδερά φαγητά, τις σαλάτες και πολλά ορεκτικά εδέσματα.

Είναι η απόλυτη ελληνική «υπερτροφή» και για τον λόγο αυτόν θα πρέπει να καταναλώνουμε σχεδόν καθημερινά ελιές. 10 ελιές πριν από το γεύμα είναι δυνατό να μειώσουν την όρεξη κατά 20%

Η μέτρια κατανάλωση ελιών στα πλαίσια μιας ισορροπημένης διατροφής αποτελεί σύμμαχο στην ομορφιά και στην ανθρώπινη υγεία.

Προμηθευτείτε εξαιρετικής ποιότητας ελιές και φυσικά κρητικό ελαιόλαδο

από το ηλεκτρονικό μας μαγαζί   www.cretaneshop.gr

Συντήρηση μαχαιριού

kli01_stileto_x_20cm_my_crete_cretan_knives_arolithos_cretan_esho

Σας έχουμε τη λύση! Ακολουθείστε τις οδηγίες μας και θα το δείτε νέο και ανανεωμένο!

  • Ξεπλύνετε αμέσως μετά τη χρήση με ζεστό νερό και σαπούνι, στέγνωμα στον ήλιο ή σε θερμοκρασία δωματίου.

  • Μη χρησιμοποιείτε ισχυρά απορρυπαντικά

  • Για την αποφυγή τραυματισμών κατά το στέγνωμα κρατείστε πάντα το μαχαίρι από τη λαβή προς την κόψη.

  • Ποτέ μην τοποθετείτε τα μαχαίρι στο πλυντήριο πιάτων. Αυτό δεν θα επηρεάσει μόνο το υλικό αλλά και την κόψη του.

  • Μην μουσκεύεται μαχαίρια με λαβές από φυσικά υλικά για μεγάλο χρονικό διάστημα.

  • Κατά την αποθήκευση ενός μαχαιριού βεβαιωθείτε ότι η κόψη δεν έρχεται σε επαφή με άλλα μεταλλικά αντικείμενα(άλλα μαχαίρια-κουτάλια-πιρούνια κτλ), για να αποφευχθούν ζημιές και εκδορές στην λεπίδα.

  • Αποθηκεύσετε τα μαχαίρια είτε σε μία βαλίτσα, είτε σε μια θήκη μαχαιριών, είτε σε ένα συρτάρι, είτε σε μια ξύλινη ή δερμάτινη θήκη κατάλληλη για μαχαίρια.

Ακόνισμα

Χρησιμοποιείστε ένα αδαμάντινο εργαλείο ειδικά κατασκευασμένο για ακόνισμα, μια φυσική ντόπια κρητική πέτρα παγκοσμίου φήμης, τα γνωστά λαδάκονα, με νερό ή λάδι σε γωνία 30 μοιρών και από τις δυο πλευρές ή ένα μασάτι υψηλής ποιότητας για τη συντήρηση της κόψις.

Οδηγίες

Τοποθετείστε το λαδάκονο σε μία μέγκενη ή σε μία βάση από μπετόν για σταθερότητα κατά το ακόνισμα. Κρατείστε από την λαβή με το ένα χέρι και από την άκρη της κόψις με το άλλο (κυρίως δείκτη και μέσο). Εμποτίστε με νερό η λάδι μηχανής και ξεκινήστε περιστροφικές κινήσεις σε γωνία 30 μοιρών από το τέλος της κόψις ή από την μύτη της προχωρώντας από την μία άκρη στην άλλη. Εναλλάξτε τις πλευρές αρκετές φορές, για καλύτερο αποτέλεσμα!

Ελπίζουμε να μείνετε ευχαριστημένοι από την απόδοση της κόψις!

 www.cretaneshop.gr

Χρονολόγιο Φεβρουαρίου: σημαντικά ιστορικά γεγονότα του μήνα

Ανατρέχοντας στην πλούσια ιστορία της Κρήτης, εντοπίζουμε κάποια απ τα πιο σημαντικά γεγονότα της ιστορίας της, για τον μήνα που διανύουμε και σας τα παραθέτουμε παρακάτω.

15 Φεβρουαρίου 1810: Μεγάλος σεισμός στον Χάνδακα. Τα δύο τρίτα των κτισμάτων καταρρέουν. 3000 νεκροί. Ζημιές στη Μονή Ασωμάτων στο Ρέθυμνο.

Φεβρουάριος 1824: Ο Χουσείν, λεηλατεί χωριά του Αποκόρωνα, εισβάλλει στα Σφακιά, περνά στον Σέλινο και στην Κίσαμο και διαλύει και τις τελευταίες εστίες της επανάστασης.

22 Φεβρουαρίου 1841: Αποτυχημένη επανάσταση του Χαιρέτη στις δυτικές επαρχίες και του Βασιλογεώργη στις ανατολικές επαρχίες του νησιού.

18 Φεβρουαρίου 1883: Γεννιέται ο Νίκος Καζαντζάκης.

Φεβρουάριος 1893: Ιδρύεται στα Σφακιά μυστική αδελφότητα με σκοπό την προπαρασκευή μιας νέας εξέγερσης.

03 Φεβρουαρίου 1897: Ο Τιμολέων Βάσσος αποβιβάζεται στο Κολυμπάρι Χανίων με 1500 στρατιώτες και κηρύσσει την ένωση.

04 Φεβρουαρίου 1897: Σφαγές στα Χανιά.

04-09 Φεβρουαρίου 1897: Μάχες στις Αρχάνες, στις Βουκουλιές και στα Λιβάδια.

09 Φεβρουαρίου 1897:  Οι Μεγάλες Δυνάμεις βομβαρδίζουν το επαναστατικό στρατόπεδο Ακρωτηρίου.

15 Φεβρουαρίου 1897: Με υπόμνημα που συντάσσει ο Βενιζέλος, διαμαρτύρεται για τον βομβαρδισμό.

26 Φεβρουαρίου 1905: Εκπρόσωποι της αντιπολίτευσης ζητούν μεταβολή του Κρητικού Συντάγματος.

14 Φεβρουαρίου 1913: Αφαιρέθηκαν από το φρούριο Σούδας οι σημαίες των Μεγάλων Δυνάμεων και της Τουρκίας.

14 Φεβρουαρίου 1930: Φοβερός σεισμός με επίκεντρο τα Αιτάνια.

09 Φεβρουαρίου 1934: Πεθαίνει ο Ανδρέας Ροδινός.

25 Φεβρουαρίου 1935: Σεισμός εντάσεως 7 Ρίχτερ με πολλές καταστροφές στα χωριά της επαρχίας Πεδιάδος.

08 Φεβρουαρίου 1980: Πεθαίνει ο Νίκος Ξυλούρης.

08 Φεβρουαρίου 1994: Πεθαίνει ο Στέργιος Σπανάκης, πνευματικός άνθρωπος από το Τζερμιάδο Λασιθίου.

11 Φεβρουαρίου 1994: Πεθαίνει ο Κωστής Φραγκούλης.

Πληροφορίες για όλα αυτά τα αξιοσημείωτα γεγονότα, αλλά και για πολλά ακόμα, μπορείτε να βρείτε στην πλούσια δανειστική βιβλιοθήκη του λαογραφικού μουσείου μας!

Η επίσκεψη σας, θα σας γεμίσει πληροφορίες και γνώσεις!

Πηγές: https://www.sansimera.gr/almanac,  https://el.wikipedia.org/wiki

Βιβλιογραφία: Ημερολόγιο 2010 Κρήτη- Ένα καράβι τρικάταρτο

 

Το κρητικό σαρίκι

nikos_xylouris

Επειδή πολλοί δεν γνωρίζουν τι θα πει η λέξη «σαρίκι» είναι το μαντήλι που φορούν οι Κρητικοί στο κεφάλι τους! Η λέξη σαρίκι είναι τούρκικο απομεινάρι και προέρχεται από το λατινικό Καισαρίκιον, το οποίο ήταν το επικάλυμμα του κεφαλιού του Καίσαρα που δήλωνε το βαθμό εξουσίας. Πριν λάβει αυτή την ονομασία,στην κρητική διάλεκτο το αποκαλούσαν πέτσα! Λέγεται ότι ένα είδος σαρικιού φορούσαν οι Κρήτες ήδη από τα τέλη του 15ου αιώνα το οποίο τότε ονόμαζαν «τζεβρέ» ή «λαχούρι» όταν ήταν πολύχρωμο…Το σύγχρονο πλεχτό σαρίκι ή μπολίδι με τα πυκνά κρόσσια που μοιάζουν με δάκρυα, έκανε την εμφάνιση του τον 20ο αιώνα. Τα κρόσσια του συμβολίζουν τα πολλά χρόνια της Τουρκοκρατίας στην Κρήτη και τη θλίψη μα και τον θρήνο που προκάλεσε το ολοκαύτωμα της Μονής Αρκαδίου το 1866. Επίσης,να πούμε ότι πλέκεται σε δυο κεντητούς χρωματισμούς,σε λευκό και μαύρο! Το λευκό συνήθως φοριέται σε χαρμόσυνες περιστάσεις όπως γάμοι και βαφτίσεις, ενώ το μαύρο δείχνει τη λεβεντιά,την περηφάνια μα και το πένθος…

Βρείτε αυτό το κρητικό παραδοσιακό προϊόν στο cretaneshop.gr

Χρονολόγιο Δεκεμβρίου: σημαντικά ιστορικά γεγονότα του μήνα

Ανατρέχοντας στην πλούσια ιστορία της Κρήτης, εντοπίζουμε κάποια απ τα πιο σημαντικά γεγονότα της ιστορίας της, για τον μήνα που διανύουμε και σας τα παραθέτουμε παρακάτω.

6 Δεκεμβρίου 1691: Ο ναπολιτάνος καπεταν-Ντελλα Τζόκα, πρόδωσε τους Βενετούς και παρέδωσε την Γραμβούσα στους Τούρκους.

Δεκέμβριος 1828: Γεγονότα στην περιοχή της Σητείας(κατάληψή της από επαναστάτες, ανατίναξη πύργου στις Λιθίνες, όπου σκοτώθηκαν 400 Τούρκοι, ανακατάληψη της Σητείας από τους Τούρκους.)

Δεκέμβριος 1866:  Ο Μουσταφά εισβάλλει στα Σφακιά. Τραγική η θέση των Σφακιανών. Η επιστροφή του Μουσταφά απά τα Σφακιά σημαδεύεται από αληθινή πανωλεθρία του στο φαράγγι του Κατρέ.

Τέλη Δεκεμβρίου 1866: Στην παραλία του Φόδελε φτάνει το ατμόπλοιο «Πανελλήνιον» με 350 εθελοντές, οι οποίοι απωθήθηκαν από τους Τούρκους προς τον ορεινό όγκο του Μαλεβιζίου.

27 Δεκεμβρίου 1877: Ο Χαρίλαος Τρικούπης, πρωθυπουργός της Ελλάδας, δηλώνει ότι θα υποστηρίξει ενεργά την Κρητική Επανάσταση.

9 Δεκεμβρίου 1898: Άφιξη του πρίγκιπα Γεώργιου στη Σούδα. Η κρητική σημαία υψώθηκε στο φρούριο Φιρκά.

9 Δεκεμβρίου 1898:  Ορίζεται επιτροπή για την κατάρτιση του Κρητικού Συντάγματος.

31 Δεκεμβρίου 1911: Οι Βενιζελικοί Χανίων και Σφακίων προσχωρούν στο επαναστατικό κίνημα για την απελευθέρωση της Κρήτης.

1 Δεκεμβρίου 1913:  Η Κρητική Πολιτεία ενώνεται επισήμως με την Ελλάδα.

4 Δεκεμβρίου 1913: Εγκαινιάζεται η Δημοτική Αγορά των Χανίων από τον πρωθυπουργό Ελευθέριο Βενιζέλο στο πλαίσιο του εορτασμού της Ένωσης της Κρήτης με την Ελλάδα.

25 Δεκεμβρίου 1925: Ηλεκτροφωτίζεται για πρώτη φορά το Ηράκλειο.

8 Δεκεμβρίου 1966: Βυθίζεται το πλοίο «Ηράκλειο».

8 Δεκεμβρίου 1966: Πέφτει το αεροπλάνο που εκτελεί την πτήση Χανιά-Αθήνα.

Πληροφορίες για όλα αυτά τα αξιοσημείωτα γεγονότα, αλλά και για πολλά ακόμα, μπορείτε να βρείτε στην πλούσια δανειστική βιβλιοθήκη του λαογραφικού μουσείου μας!

Η επίσκεψη σας, θα σας γεμίσει πληροφορίες και γνώσεις!

πηγές: https://averoph.wordpress.comhttps://el.wikipedia.org/wiki

βιβλιογραφία: Ημερολόγιο 2010 Κρήτη- Ένα καράβι τρικάταρτο

Τα κρητικά μαχαίρια!

Τα μαχαίρια της Κρήτης είναι ξακουστά ακόμα και εκτός Ελλάδας. Ξεχωρίζουν μεταξύ άλλων και γιατί αποτελούν δώρο καρδιάς για τους Κρητικούς. Απόδειξη αυτού είναι πως χαράζουν μαντινάδες πάνω σε πολλά από αυτά.

kli02_kynygytiko_x_26cm_my_crete_cretan_knives_arolithos_cretan_esho

Η ΣΑΪΤΑ

Το τυπικό Κρητικό μαχαίρι με τη μορφή την οποία διατήρησε μέχρι την εποχή μας, γεννήθηκε κατά τα τέλη του 18ου αιώνα κι έχει σχήμα που θυμίζει «σαΐτα». Το χαρακτηριστικό του σχήμα υιοθετήθηκε μ’ ενθουσιασμό από τους Κρητικούς και αντιστάθηκε στο πέρασμα του χρόνου. Φωτιά, αμόνι, ατσάλι, σφυρί, πένσες με μακρύς βραχίονες και η δεξιοτεχνία του μαχαιροποιού είναι τα απαραίτητα στοιχεία για την κατασκευή του Κρητικού μαχαιριού. Η ατσάλινη λεπίδα του είναι γεροδεμένη κι έχει μία μόνο κόψη, ενώ η αντίθετη προς την κόψη πλευρά, η «ράχη» του μαχαιριού, είναι επίπεδη, ισχυροποιημένη προς τη βάση της και λεπταίνει σταδιακά όσο πλησιάζει προς την άκρη για να καταλήξει σε μία οξύτατη αιχμή.

Το σχήμα της λεπίδας είναι ευθύ, η πλευρά της κόψης λίγο πριν το τέλος της λεπίδας γίνεται έντονα κυρτή και καταλήγει στην αιχμή, η οποία έχει μια ελαφριά κλίση προς τα επάνω. Το μήκος της λεπίδας ποικίλει. Κατά τα μέσα του 19ου αιώνα οι Κρητικοί μαχαιροποιοί κατασκεύαζαν υπερμεγέθη μαχαίρια, το μήκος των οποίων έφτανε μέχρι και τα 0,80 εκ. του μέτρου. Οι τεράστιες αυτές μαχαίρες μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν και ως σπάθες. Η κατασκευαστική ιδιομορφία της αιχμής του Κρητικού μαχαιριού, έχει ως αποτέλεσμα να του προσδίνει μεγάλη διατρητική ικανότητα.

Τα μέρη του μαχαιριού είναι:

Περτσίνια ή πύροι ή καρφιά

Καδένα

Φούντα ή φλουράκια ή κρεμαστήρια ή κρόσια ή ξόμπλια. Η λέξη ξόμπλια πρέπει να είναι παλαιότερη όλων και δηλώνει και την ύπαρξη εκτός από τα νομίσματα και άλλου διακοσμητικού αποτρεπτικού αντικειμένου, όπως κοράλλια κ.λπ.

Mασιά ή μασά, που αποτελείται από: πεταλίδα, πετράδι και τσιμπίδα.

Κερκέλι: η θηλιά πάνω στο φουκάρι από όπου κρεμιούνται τα ξόμπλια.

Φουκάρι ή θηκάρι ή θήκη

Ζέκια ή ζέχια

Περμανέδες ή καμψέδες ή χαψέδες ή καψέδες

Λεπίδα ή λάμα

Τα κρητικά μαχαίρια ήταν διάσημα γιατί ήταν «σκαφιδωτά». Με τον όρο αυτό πρέπει να εννοούσαν αρχικά διακοσμητικό αυλάκι σαν λούκι που φτιαχνόταν στη μέση και κατά μήκος της ράχης της λεπίδας και έδινε την εντύπωση «σκάφης». Αργότερα άρχισε να σημαίνει το σχήμα Τ που δημιουργούσε το φάρδεμα της ράχης της λεπίδας.

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ

Τον 19ο αιώνα ο μαχαιράς κατασκεύαζε ο ίδιος το ατσάλι, την πρώτη ύλη για τη λεπίδα. Σήμερα η πρώτη ύλη είναι μακριά κωνική λάμα από ατσάλι αέρος που αγοράζεται έτοιμη από το εμπόριο. Η διαδικασία ξεκινάει με το κόψιμο του κομματιού στο μήκος που θέλουμε, τη διαμόρφωσή του με ψαλίδι ή σβουράκι περίπου στο σχήμα της λεπίδας, το πύρωμα και τη σφυρηλάτηση του κομματιού, την τελειοποίηση στον τροχό και το γυάλισμα της ράχης. Φτιάχνεται η υποδοχή για τη μασιά στη λάμα, τρυπιέται για να περαστούν αργότερα τα περτσίνια και σκαλίζεται η ράχη με τα χαρακτηριστικά παραδοσιακά σχέδια.

Στη συνέχεια ακολουθεί το «βάψιμο» της λεπίδας με πύρωμα μέχρι να γίνει το χρώμα βαθύ πορτοκαλί (περίπου στους 1500 βαθμούς Κελσίου), αφήνεται να κρυώσει επειδή είναι ατσάλι αέρος, ενώ άλλα ατσάλια θέλουν βούτηγμα στο νερό ή το λάδι, τροχίζεται για να γίνει η κόψη, τρίβεται με γυαλόχαρτο να λειανθεί και αλείφεται ολόκληρο με καθαρό κερί. Με αιχμηρό εργαλείο χαράζεται το σχέδιο πάνω στην κερωμένη επιφάνεια, ρίχνεται οξύ πάνω στα χαραγμένα σχέδια και έτσι «τρώγονται» από το οξύ μόνο τα χαραγμένα σημεία και έτσι δημιουργούνται τα σχέδια. Μετά πλένεται καλά η λεπίδα και είναι έτοιμη για την προσαρμογή της στο μαχαίρι.

ΤΟ ΑΥΘΕΝΤΙΚΟ ΚΡΗΤΙΚΟ ΜΑΧΑΙΡΙ

Το αυθεντικό κρητικό μαχαίρι πρέπει να έχει τουλάχιστον δύο, ή και όλα, από τα παρακάτω χαρακτηριστικά, τα οποία όμως μπορούν να υπάρχουν μεμονωμένα και σε άλλα βαλκανικά-τουρκικά όπλα:

Λαβή της οποίας σχεδόν πάντα τα «μανίνια» της σχηματίζουν V με συγκεκριμένες αναλογίες. Παλαιότερα το άνοιγμα του V ήταν μικρότερο, ενώ στα νεότερα μαχαίρια έχει γίνει πολύ πιο έντονο. Υπάρχουν και μερικά μαχαίρια, κυρίως από την αρχή της Τουρκοκρατίας, με κυλινδρική λαβή

Παραστάσεις με συγκεκριμένα σύμβολα και διακοσμητικά θέματα στη λάμα και στην ασημένια θήκη.

Το σχήμα του «τσεμπερλικιού», δηλαδή της μεταλλικής ταινίας που καλύπτει το διάστημα ανάμεσα στα δύο κόκαλα της λαβής, το οποίο φαρδαίνει ελαφρά καθώς ξεκινάει από τη ρίζα της λεπίδας πηγαίνοντας προς την τρύπα της μασιάς, και το είδος της διακόσμησης πάνω του.

Τη χρησιμοποίηση πάντα διπλών καρφιών (πύρων, περτσινιών) συνήθως 3 σειρών, ή και περισσότερων, ανάλογα με το μέγεθος του μαχαιριού, για τη στερέωση των μανικιών στη λαβή.

Το στόμιο της θήκης, που είναι πάντα κυλινδρικό, και που όταν είναι ξύλινη προστατεύεται από μεταλλικό δακτυλίδι.

Τα θηκάρια, τα οποία, από τον 19ο αι. και μετά, όταν είναι ασημένια, έχουν πάντοτε στο τελείωμα την κεφαλή του φιδιού-δράκου. Πολύ συχνά η κεφαλή του φιδιού είναι προσαρτημένη και στο τέλος του ξύλινου φουκαριού, συχνότερα στα παλαιότερα μαχαίρια.

Το σχήμα της λεπίδας, με το ανασήκωμα της αιχμής σε σχήμα «τσαρουχιού», το φάρδεμα της ράχης της λεπίδας ώστε να σχηματίζεται «Τ» και τη διακόσμηση της ράχης με καλέμι, με συγκεκριμένα φυσικά ή γεωμετρικά σχέδια.

Την ύπαρξη τσιμπίδας, «μασιάς» που βρισκόταν χωμένη σε μια εσοχή στο πίσω μέρος του μαχαιριού, ανάμεσα στο V που σχηματίζουν τα δυο μανίκια, που χρησιμοποιούσαν για να ανάψουν με καρβουνάκια τον αργιλέ είναι μια κρητική επινόηση, που δεν συναντάται σε κανένα άλλο μαχαίρι.

«Περμανέδες» ή «καμψέδες» που μοιάζουν με 2 κοχύλια ή δύο «χούφτες» και που υπάρχουν στις δυο μεριές της λάμας, στην αρχή της, αμέσως μετά τη λαβή. Και αυτό είναι γνώρισμα που υπάρχει μόνο σε κρητικά μαχαίρια και πρέπει να είναι απομεινάρι διακόσμησης που υπήρχε σε βενετσιάνικα σπαθιά.

Τέλος τα θηκάρια των ασημένιων μαχαιριών είναι σκαλιστά, καλεμιστά ή με τη «φουσκωτή» τεχνική, με έντονο και βαθύ σκάλισμα σε βαρύ φύλλο ασημιού και όχι εγχάρακτα σε λεπτό φύλλο.

Τα τελευταία χρόνια το κρητικό μαχαίρι δείχνει να ξαναγεννιέται. Σήμερα μετά από πολλά χρόνια μπορεί να φτιαχτεί ένα πλήρες κρητικό μαχαίρι με λεπίδα και θήκη (δερμάτινη ή ασημένια) που να είναι εφάμιλλη των παλιών.

Οι μαντινάδες που χαράζουν επάνω στις λάμες οι Κρητικοί, είναι ένδειξη φιλίας και έτσι διαιωνίζεται το πνεύμα φιλοξενίας και φιλίας που διέπει το νησί.

Βρείτε υπέροχα κρητικά μαχαίρια στο www.cretaneshop.gr και επιλέξτε αυτό που σας ταιριάζει!

kli07_krikri_x_33.5cm_my_crete_cretan_knives_arolithos_cretan_esho kli07_kritikos_x_32cm_my_crete_cretan_knives_arolithos_cretan_esho