Αρχείο ετικέτας Μουσεία Ηράκλειο

«Τα δώρα της γης»: Το νέο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα για τις Κυριακές του Νοεμβρίου, στον Αρόλιθο!

Τα δώρα της γης

Τα δώρα της γης

Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Φίλων της Παράδοσης «Νόστος» σε συνεργασία με το Μουσείο Αγροτικής Ιστορίας και Λαϊκής Τέχνης, διοργανώνουν τη νέα κυριακάτικη δραστηριότητα με τίτλο «Τα δώρα της γης».

Μια βιωματική εκπαιδευτική δραστηριότητα για τις Κυριακές του Νοεμβρίου 04, 11, 18 και 25 στις 12:30 το μεσημέρι, στον Αρόλιθο το παραδοσιακό κρητικό χωριό.

Η ιδέα του προγράμματος στηρίζεται στην αξία των καρπών της κρητικής γης!

Γινόμαστε γεωργοί, σκαλίζουμε και φυτεύουμε σπόρους! Μιλάμε για την αξία της ελιάς, μαζεύουμε ελιές και γευόμαστε τους καρπούς της. Θα ανακαλύψουμε τα δέντρα του χωριού και θα μαζέψουμε λεμόνια, ρόδια και κυδώνια, δοκιμάζοντας τα και μαθαίνοντας παράλληλα πως να φτιάξουμε παντανόστιμα γλυκά από τα φρούτα που μαζέψαμε. Δεν θα ξεχάσουμε τα σταφύλια και τον μούστο και όλα τα παράγωγα του!

Ελάτε να απολαύσουμε το φθινόπωρο, μέσω ενός βιωματικού προγράμματος και μιας ξεχωριστής εμπειρίας για τα παιδιά!

 Επιπλέον πληροφορίες:

Η διάρκεια του εκπαιδευτικού προγράμματος είναι περίπου μιάμιση ώρα και υπάρχει συμβολική συμμετοχή, ανά παιδί.  Οι γονείς αν το επιθυμούν, συμμετέχουν δωρεάν.

Κρατήστε θέση εκ των προτέρων! Καλέστε μας στο 2810 821050 ή επικοινωνήστε μαζί μας στο museum@arolithos.com

Στον Αρόλιθο λειτουργεί καφέ και ταβέρνα για την εξυπηρέτηση σας!

 

Επισκέψεις από προγράμματα Erasmus στον Αρόλιθο!

Ο Αρόλιθος και το Μουσείο Αγροτικής Ιστορίας και Λαϊκής Τέχνης!

μουσειο2

Είναι χαρά και τιμή μας ο Αρόλιθος, το παραδοσιακό κρητικό χωριό , να έχει καταξιωθεί, ως τον πληρέστερο και ένα απ τους παλαιότερους προορισμούς της Κρήτης, για την εισαγωγή και την ένταξη, μικρών και μεγάλων στη λαογραφία και την κρητική παράδοση. Σε συνεργασία με  την ομάδα του Μουσείου Αγροτικής Ιστορίας και Λαϊκής Τέχνης, έχουν σχεδιαστεί κατάλληλες βιωματικές δραστηριότητες που προσφέρουν στον επισκέπτη, μια ολοκληρωμένη εικόνα της Κρήτης του χθες.

Η αναγνώριση

Ως απόρροια των παραπάνω ακολουθεί και η αναγνώριση! Ομάδες μαθητών, είτε μικρότερων, είτε μεγαλύτερων, απ όλο τον κόσμο, αλλά και καθηγητές από σχολεία της Ευρώπης επιλέγουν το χωριό μας για την επίσκεψη τους. Δάσκαλοι και καθηγητές των προγραμμάτων Erasmus, έχοντας την ανάγκη για την επαφή  των παιδιών τους με τη λαογραφία, την αρχιτεκτονική αλλά και την τοπική κουζίνα της Κρήτης, μιλούν μαζί μας και σχεδιάζουμε παρέα το καταλληλότερο πρόγραμμα για τις δικές ανάγκες τους!

Η επαφή με το φυσικό περιβάλλον του χωριού σε συνδυασμό με βιωματικές δραστηριότητες, ταξιδεύουν τους μαθητές, σε μια άλλη εποχή, προσφέροντας τους γνώσεις και εμπειρίες, που μένουν αξέχαστες!

Άλλωστε η επιβράβευση για μας είναι τα χαρούμενα πρόσωπα των παιδιών και των καθηγητών, όταν φεύγοντας, μας ανακοινώνουν: «When we come back to Crete, we will bring our families, to your paradise»!

αρολιθος

αρολιθος2

Μιλήστε μαζί μας!

Σας παρουσιάζουμε παρακάτω, κάποιες απ τις προτάσεις μας για δραστηριότητες στο χωριό μας, παροτρύνοντας σας πάντα, να επικοινωνήσετε μαζί μας, για να σχεδιάσουμε και να προσαρμόσουμε την επίσκεψη σας, ανάλογα με την ηλικία, τον αριθμό και τις ανάγκες των μαθητών σας.

Με τη συνοδεία και τη βοήθεια του έμπειρου προσωπικού μας διεξάγονται οι παρακάτω δραστηριότητες:

 1) Η κρητική κουζίνα

Οι επισκέπτες μας ετοιμάζουν πιάτα της τοπικής κουζίνας όπως γεμιστά και ντολμαδάκια, τζατζίκι, ντάκο και σαρικόπιτες. Με τη λήξη των μαθημάτων τους παραδίδουμε τις αντίστοιχες συνταγές και μπορούν να δοκιμάσουν αυτό που έφτιαξαν.

2) Ζύμωμα ψωμιού

Οι επισκέπτες ζυμώνουν το δικό τους ψωμί, που έπειτα ψήνεται και παραδίδεται ζεστό, μαζί με τυρί και ελιές. Το πρόγραμμα αυτό περιλαμβάνει επίσης, οπτικοακουστική ενημέρωση για το λάδι και το ψωμί, καθώς και επίσκεψη στο Μουσείο με ξενάγηση σε επιλεγμένα αντικείμενα διατροφής.

3) Κομπολόι

Μετά από αναφορά στην ιστορία του κομπολογιού μέσω οπτικοακουστικής προβολής, οι επισκέπτες μας μπορούν να κατασκευάσουν το δικό τους κομπολόι και να το κρατήσουν σαν αναμνηστικό.

4) Η τέχνη του Ψηφιδωτού

Η ψηφιδογράφος Νίκη Λυρώνη, ενημερώνει τους επισκέπτες για την αρχαία τέχνη του ψηφιδωτού και εν συνεχεία, με υλικά απ τη φύση, οι ίδιοι κατασκευάζουν, ένα μικρό δείγμα ψηφιδωτού.

5) Η υφαντική τέχνη

Μία από τις σημαντικότερες και αρχαιότερες τέχνες. Οι επισκέπτες με τη καθοδήγηση της υφάντριας δοκιμάζουν μόνοι τους να κατασκευάσουν ύφασμα στον αργαλειό. Με τη ολοκλήρωση της διαδικασίας, παραλαμβάνουν το δικό τους αναμνηστικό υφασματάκι.

6) Διδασκαλία παραδοσιακών ελληνικών χορών.

Ο χοροδιδάσκαλος μαθαίνει στους επισκέπτες τα πρώτα βήματα, στους δημοφιλέστερους κρητικούς και ελληνικούς χορούς. Ενθύμιο: cd με χορούς.

7) Η τέχνη του «Ξομπλιαστού»

Εξειδικευμένες τεχνίτριες, οι ξομπλιάστρες, κάνουν επίδειξη παραγωγής της κρητικής κουλούρας του γάμου και στη συνέχεια οι ίδιοι οι επισκέπτες επιχειρούν την ίδια διαδικασία. Στο τέλος της διαδικασίας λαμβάνουν ως αναμνηστικό μια μινιατούρα ξομπλιαστής κουλούρας.

7) Τα βότανα της Κρήτης

Σε αυτή τη δραστηριότητα αρχικά γίνεται μια θεωρητική ενημέρωση και παρουσίαση των βασικότερων βοτάνων της Κρήτης. Με την ολοκλήρωση της θεωρητικής προσέγγισης δοκιμάζουμε τσάι του βουνού. Ως ενθύμιο λαμβάνουν ένα πουγκάκι /σακουλάκι με βότανο.

Υπάρχει φυσικά και η δυνατότητα του συνδυασμού των δραστηριοτήτων μεταξύ τους, όπως επίσης και η προετοιμασία ενός μεσημεριανού ή δείπνου, με κρητικές παραδοσιακές συνταγές.

Για την ψυχαγωγία των μαθητών, αλλά και των εκπαιδευτικών, μπορούν να διοργανωθούν, μουσικοχορευτικές παραστάσεις, με χορούς απ όλη την Ελλάδα.

Επικοινωνήστε μαζί μας στο 2810 821050 και στο info@arolithos.com και μεις θα κάνουμε το καλύτερο, για μια ολοκληρωμένη επίσκεψη στο χωριό μας!

www.arolithos.com

Τα παλιά ανδρικά επαγγέλματα της Κρήτης!

Η λαογραφία της Κρήτης, αποτελεί μια αστείρευτη πηγή πληροφοριών, που χαρίζει στους παλαιότερους μνήμες και εικόνες μιας άλλη εποχής και συνάμα πληροφορεί τους νεότερους για καταστάσεις και γεγονότα που πιθανό να μην γνώριζαν πως υπήρχαν.

Ανατρέχοντας σε αυτή την πλούσια λαογραφία, θα θυμηθούμε τα παλιά επαγγέλματα των αντρών, που χαρακτηρίζονται από μια αξιοσημείωτη εξειδίκευση, κατά την οποία υπήρχε σχεδόν ένας άνθρωπος, για κάθε εργασία!

Ας δούμε παρακάτω κάποια απ τα επαγγέλματα αυτά, που μιλώντας για επαγγέλματα, αναφερόμαστε κυρίως σε εργασίες!

Γανωτής (Καλατζής): γανωτής ή γανωτζής ονομάζεται ο τεχνίτης που επικαλύπτει τα χάλκινα σκεύη με κασσίτερο.

Γανωτής
Γανωτής
Έκθεση Λαογραφικού Μουσείου-Αρόλιθος
Έκθεση Λαογραφικού Μουσείου-Αρόλιθος

Ξυλοτέχνης (Μαραγκός): με το ξύλο και τα λιγοστά εργαλεία, δημιουργούσε χρηστικά αντικείμενα κυρίως για το σπίτι.

Μαραγκοί
ΜαραγκοίΈκθεση Λαογραφικού Μουσείου-ΑρόλιθοςΈκθεση Λαογραφικού Μουσείου-Αρόλιθος

Ο Σαμαράς (ή Σωμαράς): κατασκεύαζε τον απαραίτητο εξοπλισμό που απαιτούνταν για το ζώο, ώστε να προσφέρει τις υπηρεσίες του, στο αφεντικό του.

Σαμαράς
Έκθεση Λαογραφικού Μουσείου-Αρόλιθος
Έκθεση Λαογραφικού Μουσείου-Αρόλιθος

Τζαγκάρης (Σκετζής): ο κατασκευαστής υποδημάτων.

Τζαγκάρης
Τζαγκάρης
Έκθεση Λαογραφικού Μουσείου-Αρόλιθος
Έκθεση Λαογραφικού Μουσείου-Αρόλιθος

Ο Καλαθάς: με καλάμια από τις όχθες των ποταμών, ή των λιμνών, που έκοβε, έπλενε, και στέγνωνε στον ήλιο, τα έσχιζε σε λωρίδες και  έπλεκε καλάθια.

 

Καλαθάς
Καλαθάς
Έκθεση Λαογραφικού Μουσείου-Αρόλιθος

Έκθεση Λαογραφικού Μουσείου-Αρόλιθος

Ντελάλης (Τελάλης): ανακοίνωνε τα μαντάτα και τις ειδήσεις σε όλο το χωριό.

Ντελάλης
Ντελάλης

Βαρελάς: τεχνίτης, ειδικός στην κατασκευή βαρελόσχημων και σκαφοειδών σκευών, που τα κατασκεύαζαν κυρίως από ξύλο καστανιάς ή δρυός.

Βαρελάς
Βαρελάς
Έκθεση Λαογραφικού Μουσείου-Αρόλιθος
Έκθεση Λαογραφικού Μουσείου-Αρόλιθος

Γυρολόγος (Πωλητής Τροφίμων/ Αντικειμένων): σαν ένας πλανόδιος πωλητής, πουλούσε υφάσματα με τον πήχη, πουκάμισα, κάλτσες, κλωστές, εσώρουχα, κουμπιά, λάστιχο, κουβαρίστρες, τσατσάρες, χτένια, βαφές και πολλά άλλα ακόμα. Η πληρωμή γίνονταν συνήθως σε είδος.

Γυρολόγος
Γυρολόγος

Αγγειοπλάστης: κατασκεύαζε με πηλό, όλα τα μεγέθη μαγειρικών σκευών και πιατικών, κούπες, κανάτια κρασιού και διάφορα μικροσκεύη για το σπίτι.

Αγγειοπλάστης 
Έκθεση Λαογραφικού Μουσείου-Αρόλιθος

Έκθεση Λαογραφικού Μουσείου-Αρόλιθος

Σιδεράς:  τεχνίτης που κατασκεύαζε στο αμόνι σιδερένια εργαλεία και αντικείμενα για το σπίτι.

Σιδεράς
Σιδεράς
Το σιδεράδικο στον Αρόλιθο
Το σιδεράδικο στον Αρόλιθο

Ράφτης (Τερζής): δημιουργούσε με δέρμα και άλλα υφάσματα, στολές και ρούχα της εποχής.

Ράφτης
Ράφτης

Ο Ρασοπατητής: με τις φτέρνες των ποδιών του και με τη βοήθεια νερού και πλούσιας σαπουνάδας πατούσε μάλλινες πατητές (κλινοσκεπάσματα) και ένα άλλο μάλλινο υφαντό, τη ράσα από όπου έκαναν τις κάπες για μικρούς και μεγάλους.

Ρασοπατητής
Ρασοπατητής

Στους παρακάτω καταλόγους θα βρείτε ένα μεγάλο όγκο παλιών ανδρικών επαγγελμάτων και για περισσότερες πληροφορίες και γνώσεις μπορείτε να επισκεφτείτε το λαογραφικό μουσείο του χωριού μας. Για οποιαδήποτε πληροφορίες καλέστε μας στο 2810-821050 και γράψτε μας στο: museum@arolithos.com

Πηγές: http://www.kritipoliskaihoria.gr/2011/03/blog-post_5407.html, https://anthologio.wordpress.com/2015/04/16/%CE%AC-gamm/ , https://apothesis.lib.teicrete.gr/bitstream/handle/11713/8235/KarampakakiGiasemi_SyngelakiEirini2017.pdf?sequence=1

Πηγές Φωτογραφιών: http://sotira-trikalwn.blogspot.com/2013/08/blog-post_6758.html , http://www.agiasos.gr/article/palia-paradosiaka-epaggelmata , https://anemourion.blogspot.com/2018/07/blog-post_99.html , http://paradosiakaepagelmata.wikidot.com/sel12 , goo.gl/7HCt2P, http://attikofytoriakoparko.blogspot.com/2015/12/blog-post_11.html , http://fthiotikos-tymfristos.blogspot.com/2011/10/blog-post_1571.html , http://gerontakos.blogspot.com/2015/12/blog-post_694.html, http://oimos-athina.blogspot.com/2017/08/blog-post_23.html, http://www.e-gynaikes.gr/article.php?id=874, βιβλίο: Θεοχάρη Μιχ. Προβατάκη «ΚΡΗΤΗ ΛΑΪΚΗ ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΖΩΗ»

Δραστηριότητες για παιδιά τις Κυριακές του χειμώνα 2018-2019, στον Αρόλιθο!

στιγμιότυπο από δραστηριότητα

στιγμιότυπο από δραστηριότητα

Η προσπάθεια μας

Η θέληση μας για την διατήρηση των εθίμων των προγόνων μας και την ένταξη των παιδιών στην παράδοση της Κρήτης, μας έδωσε την ώθηση, σε συνεργασία με τον Πολιτιστικό Σύλλογο Φίλων της Παράδοσης «Νόστο», να διοργανώσουμε για ακόμα ένα χειμώνα, βιωματικές και παράλληλα εκπαιδευτικές δραστηριότητες για παιδιά!

Πότε

Από την 1η Κυριακή του Νοέμβρη και σχεδόν κάθε Κυριακή μέχρι τον Απρίλιο, στις 12.30 το μεσημεράκι, περιμένουμε τους μικρούς μας φίλους και τους γονείς τους στον Αρόλιθο!

Εκπαιδευτικές εκδηλώσεις, δραστηριότητες ή και θεατρικά δρώμενα, ζωντανεύουν την παράδοση και αποτελούν μια υπέροχη πρόταση, για τις οικογένειες που επιθυμούν να κάνουν μια σύντομη εξόρμηση κοντά στο Ηράκλειο!

Λίγα λόγια για το χωριό μας

Ο Αρόλιθος, το παραδοσιακό κρητικό χωριό ως προορισμός κοντά στο Ηράκλειο αποτελεί μια ιδανική λύση για όσους επιθυμούν να ξεφύγουν από το ρυθμό της πόλης αλλά και συνάμα να μην απομακρυνθούν ιδιαίτερα!

γραφικό σοκάκι του χωριού μας

γραφικό σοκάκι του χωριού μας

Η χαρούμενη δραστηριότητα για τα παιδιά, ένα απολαυστικό καφεδάκι στο καφενείο του χωριού «Η ωραία Κρήτη»  για τους γονείς και έπειτα φαγητό για όλη την οικογένεια στη ταβέρνα «Δελφύς», αποτελούν μια ολοκληρωμένη πρόταση για μια υπέροχη Κυριακή!

Πρόγραμμα δραστηριοτήτων

ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2018 – «Τα δώρα της Γης»
Κυριακή 04/11, 11/11, 18/11, 25/11

ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2018 – «Θεατρικό Χριστουγεννιάτικο Δρώμενο»-Το θέμα θα ανακοινωθεί-
Κυριακή 02/12, 09/12, 16/12

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2019 - «Εκπαιδευτική Δραστηριότητα» -Το θέμα θα ανακοινωθεί-
Κυριακή 13/01, 20/01, 27/01

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2019 – «Εκπαιδευτική Δραστηριότητα»-Το θέμα θα ανακοινωθεί-
Κυριακή 03/02, 10/02, 17/02, 24/02

ΜΑΡΤΙΟΣ 2019 – «Θεατρικό Αποκριάτικο Δρώμενο»-Το θέμα θα ανακοινωθεί-
Κυριακή 03/03, 17/03, 24/03, 31/03

ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2019 – «Θεατρικό Πασχαλινό Δρώμενο»-Το θέμα θα ανακοινωθεί-
Κυριακή 07/04, 14/04, 21/04

Μερικές Χρήσιμες Πληροφορίες

Οι εκπαιδευτικές δραστηριότητες και τα δρώμενα απευθύνονται κυρίως σε παιδιά άνω των 5 ετών. Σε κάποιες περιπτώσεις, όταν το παιδί είναι μικρό (κάτω των 5), θα πρέπει τουλάχιστον ένας γονιός να το συνοδέψει. Η διάρκεια των δραστηριοτήτων είναι περίπου μιάμιση ώρα και το κόστος είναι συμβολικό για κάθε παιδί, ενώ οι γονείς συμμετέχουν δωρεάν!

Σας τονίζουμε ιδιαίτερα ότι για την καλύτερη λειτουργία του χώρου για τα παιδιά και τη δική σας εξυπηρέτηση θα πρέπει να επικοινωνήσετε μαζί μας τηλεφωνικώς για να δηλώσετε συμμετοχή στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα που επιθυμείτε!

Για οποιαδήποτε διευκρίνιση καλέστε μας στο 2810 821050 ή να γράψτε μας στο museum@arolithos.com.

Μείνετε συντονισμένοι στο blog αλλά και στην σελίδα μας στο Facebookώστε να μαθαίνετε τα νέα μας.

Θα χαρούμε πολύ να σας δούμε στο χωριό μας!

Επίσημη ιστοσελίδα:  www.arolithos.com

 

«Αλωνάρη με τα αλώνια και με τα χρυσά πεπόνια»- Ιούλιος

Καλώς ορίζουμε τον Ιούλιο, έναν απόλυτα καλοκαιρινό μήνα, με τον ήλιο να λάμπει και τη θάλασσα να υποδέχεται μικρούς και μεγάλους! :)

Ωστόσο, πέρα από τη θάλασσα, ο Ιούλιος είναι και αυτός ένας μήνας, που στην πλούσια μας λαογραφία έχει την τιμητική του! Ας δούμε κάποια χαρακτηριστικά του μήνα αυτού…

Η προέλευση του ονόματος!

Ο Ιούλιος πήρε το όνομά του, από τον Ιούλιο Καίσαρα, δημιουργό του Ιουλιανού Ημερολογίου! Πιο συγκεκριμένα μετονομάσθηκε από «Κουϊντίλιος» σε «Ιούλιο» το 44π.Χ. από τον Μάρκο Αντώνιο, στενό φίλο του Ιουλίου Καίσαρα, σε ανάμνηση των υπηρεσιών που ο τελευταίος πρόσφερε στη Ρώμη. Είναι ο έβδομος μήνας του Γρηγοριανού (Νέου) Ημερολογίου, με διάρκεια 31 ημέρες!

Ιούλιος-Τσαρούχης

Ιούλιος-Τσαρούχης

Οι ονομασίες και οι αγροτικές εργασίες του μήνα!

Ένα όνομα που έχει πάρει ο Ιούλιος και έχει περάσει μέσα σε παροιμίες και γνωμικά, είναι το: Αλωνάρης, γιατί ήταν η περίοδος που ο γεωργός έκανε αυτή τη σκληρή δουλειά, το αλώνισμα. Λέγεται και σταφυλογυαλιστής, γιατί οι ρώγες των σταφυλιών αρχίζουν και γυαλίζουν. Θα τον ακούσουμε επίσης σαν Φουσκόμηνα γιατί φουσκώνουν τα σύκα και τέλος, είναι γνωστός και με τις ονομασίες ΔευτερογιούληςΛιοτρόπης, Χορτοθέρης και Αηλιάτης.

Το αλώνισμα

Θα σταθούμε όμως στην αγροτική εργασία του αλωνίσματος, μια σπουδαία και συνάμα δύσκολη δουλειά για τον γεωργό αλλά και όλη του την οικογένεια.

αλωνισμα

Μετά το θέρισμα του σταριού, οι γεωργοί έκαναν τα δεμάτια. Τα δεμάτια μεταφέρονταν σε συγκεκριμένα μέρη πρώτα μέσα στο χωράφι όπου έκαναν τις δεματαριές και όταν συγκέντρωναν τα δεμάτια από όλα τα χωράφια, ήταν έτοιμοι να αρχίσουν το αλώνισμα. Έπαιρναν μερικά δεμάτια και τα έστρωναν στο αλώνι.  Μετά έδεναν στα μουλάρια τον βολόσυρο. Ο βολόσυρος ήταν ένα πλατύ ξύλο, που στο κάτω μέρος είχε κοφτερές πέτρες. Πάνω του καθόταν ένας άνθρωπος για να δίνει βάρος. Καθώς γύριζαν τα ζώα, ο βολόσυρος έκοβε στα στάχυα και έβγαινε το σιτάρι. Όταν τελείωνε το πάτημα, άρχιζε η διαδικασία του λιχνίσματος. Με μια μεγάλη πηρούνα, το θρινάκι και με τη βοήθεια του αέρα ο γεωργός ξεχώριζε το άχυρο απ τους σπόρους.

ο βολόσυρος

ο βολόσυρος

Το αλώνισμα ήταν η στιγμή της χαράς. Ο νοικοκύρης και η οικογένεια θα έπαιρναν τους καρπούς του κόπου όλης της χρονιάς. Μια διαδικασία που άρχισε από το όργωμα, το θέρισμα και τη μεταφορά, τώρα θα τελείωνε.

Έτσι φαίνεται πως ο Ιούλιος ήταν ο καθοριστικός μήνας για την επιβίωση, οι χωρικοί λέγανε για το πέρασμά από τον θεριστή στον αλωνάρη, ότι «Σμίγουν τα δυό ψωμιά», το παλιό ψωμί που τελειώνουν τα αποθέματα, και το νέο που μόλις έρχεται. Η σοδειά του φρεσκοαλεσμένου σταριού, είναι βάλσαμο στα μάτια του γεωργού.

 

 

Έθιμα προλήψεις και θρησκεία!

Όσο διαρκεί ο αλωνισμός, «δεν κάνει να αλωνίζει ολοένα ο ίδιος αλωνιστής. Εναλλάσσεται με τη γυναίκα του και το παιδί, ενώ αυτός ξεκουράζεται σε ένα δέντρο που υπάρχει φυτεμένο κοντά στο αλώνι γι” αυτό το σκοπό. Οι ξένοι που τύχαινε να περάσουν, έπρεπε να ευχηθούν μόνο: «Ώρα καλή, χίλια μόδια», ή «Χίλια μόδια, και το αγώι χώρια», κι ο αλωνιστής απαντούσε: «Να “σαι καλά, Φχαριστούμε».

Επίσης, σύμφωνα με τα έθιμα του αλωνισμού δεν κάνει να έρθει στο αλώνι γυναίκα με ρόκα γνέθοντας γιατί «είναι ξωτικιά και διώχνει τον άνεμο και δεν μπορούν να ανεμίσουν (λιχνίσουν)». Πολλά από τα έθιμα αυτά προέρχονται μάλιστα από τα αρχαιοελληνικά Θαλύσια, προς τιμήν της Δήμητρας. Με το λίχνισμα, όμως, συνδέεται και ο προφήτης Ηλίας που διαφεντεύει τους ανέμους, γι’ αυτό άλλωστε ο Ιούλιος ονομάζεται και Αηλιάτης ή Αηλιάς.

Την τελευταία ημέρα και αφού άφηναν τα βόδια, πρόσεχαν που θα ξυθεί, το μεγαλύτερο στα χρόνια βόδι. Εάν ξυνόταν στο κεφάλι, ο χειμώνας θα ήταν «πρώιμος», στη μέση «βαρυχειμωνιά στο μέσο του χειμώνα» και αν στην ουρά, ο χειμώνας θα ήταν «όψιμος».

Στις 20 του Ιούλη προς τιμή του Προφήτη Ηλία, με κύρια επιδίωξη τις ευμενείς καιρικές συνθήκες, για τη γεωργία & την κτηνοτροφία στη διάρκεια του χρόνου, οι γεωργοί άναβαν φωτιές.

Τέλος δεν ξεχνάμε να αναφερθούμε στα πανηγύρια του μήνα! Πέρα από τις δικές του γιορτές-πανηγύρια (των Αγ. Αναργύρων, της Αγ. Κυριακής, του Προφήτη Ηλία, της Αγ. Παρασκευής & του Αγ. Παντελεήμονα), έχει και πολλές γιορτές-πανηγύρια του χειμώνα, που έχουν μεταφερθεί προκειμένου να επιτρέψει η καλοκαιρία τη διεξαγωγή τους & βέβαια τη μεγαλύτερη προσέλευση κόσμου.

Παροιμίες για τον μήνα!

  • Αλωνάρη με τ” αλώνια και με τα χρυσά πεπόνια.
  • Από τ” Άη-Λιος ο καιρός γυρίζει αλλιώς.
  • Γαμπρός αλωναριάτικος, κακό χειμώνα βγάνει.
  • Έτσι το “χει το λινάρι να ανθεί τον Αλωνάρη.
  • Η καλή αμυγδαλιά ανθίζει το Γενάρη και βαστάει τ” αμύγδαλα όλο τον Αλωνάρη.
  • Κάλλιο λόγια στο χωράφι , παρά ντράβαλα (φασαρίες) στ” αλώνι.
  • Κάτσε κότα το Γενάρη και παπί τον Αλωνάρη.
  • Κότα πίτα το Γενάρη, κόκορα τον Αλωνάρη.
  • Κότα, χήνα το Γενάρη και παπί τον Αλωνάρη.
  • Μικρό- μικρό τ” αλώνι μου, και να “ναι μοναχικό μου.
  • Ο άη- Λιας κόβει σταφύλια και η αγία Μαρίνα σύκα.
  • Ο Θεριστής θερίζει, ο Αλωνάρης αλωνίζει κι ο Αύγουστος ξεχωρίζει.
  • Που μοχθεί το χειμώνα χαίρεται τον Αλωνάρη.
  • Της Αγιάς Μαρίνας ρούγα και του Άη Λια σταφύλι και του Αγιού Παντελεήμονα γιομάτο το κοφίνι.
  • Το τραγούδι του Θεριστή, η χαρά του Αλωνιστή.
  • Τον Αλωνάρη δούλευε καλό χειμώνα να έχεις.

Του Μουσείο Αγροτικής Ιστορίας και Λαϊκής Τέχνης

Με μια επίσκεψη στο Λαογραφικό Μουσείο του χωριού μας, σίγουρα θα καταφέρετε να καλύψετε ένα μεγάλος μέρος, σχετικά με τη λαογραφία του Ιούλη και κυρίως με τις αγροτικές εργασίες του μήνα, αφού θα βρείτε μια μεγάλη συλλογή από τα εργαλεία και τον γεωργικό εξοπλισμό της εποχής. 

Σας περιμένουμε :)

Επικοινωνήστε μαζί μας στο 2810-821050 ή γράψτε μας στο info@arolithos.com

Επίσημο site: www.arolithos.com

Πηγές:  iefimerida.gr, www.wikipedia.gr ,komianos.wordpress.com, www.sansimera.gr

Πηγές εικόνων: goo.gl/VJvRLL , amfictyon.blogspot.com

Κλείσιμο Σχολικής Χρονιάς «Χαρούμενα Κρητικόπουλα»

Η διοργάνωση της γιορτής για το κλείσιμο της σχολικής χρονιάς αφορά στην εφαρμογή ενός τετράπτυχου προγράμματος δράσης των παιδιών και των γονέων μαζί!

Τα παιδιά και οι γονείς χωρίζονται σε επιμέρους ομάδες των 15-20 ατόμων και οι δραστηριότητες έχουν ως εξής:

Α) Ζύμωμα ψωμιού από γονείς και παιδιά (το ψωμί παραδίδεται στο τέλος της γιορτής)

Β) Πηλοπλαστική

Γ) Το σκάλισμα της γης και το φύτεμα σπόρων

Δ) Χορός , τραγούδι και φρέσκοι λουκουμάδες

ΧΩΡΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Ο χώρος εφαρμογής είναι τα δύο παραδοσιακά σπίτια, όπως επίσης ένα μέρος του δρώμενου εξελίσσεται στον εξωτερικό περιβάλλοντα χώρο του Μουσείου.

ΗΛΙΚΙΑ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ

Το πρόγραμμα απευθύνεται κυρίως σε παιδιά Νηπιαγωγείου, Α΄, Β΄ Δημοτικού. Επίσης με τις ανάλογες προσαρμογές μπορεί να εφαρμοστεί και σε μεγαλύτερες ηλικίες.

ΔΙΑΡΚΕΙΑ

Το πρόγραμμα «Χαρούμενα Κρητικόπουλα» διαρκεί 3 ώρες (διάρκεια ανά επιμέρους δραστηριότητα 30 λεπτά).

ΧΑΡΟΥΜΕΝΑ ΚΡΗΤΙΚΟΠΟΥΛΑ 05062013 054

«Τα χαρούμενα Κρητικόπουλα»

ΧΑΡΟΥΜΕΝΑ ΚΡΗΤΙΚΟΠΟΥΛΑ 05062013 046

«Τα χαρούμενα Κρητικόπουλα»

Λίγες ακόμη σημαντικές πληροφορίες…

  • Για τη γνωριμία μας με τα παιδιά, είναι απαραίτητο να φορούν αυτοκόλλητες ετικέτες με το μικρό τους όνομα.
  • Τα παιδιά καλό είναι να φορούν πρακτικά, άνετα ρούχα και παπούτσια.
  • Τονίστε τους ότι είναι σωστό να ακολουθούν τον ερμηνευτή κατά τη διάρκεια του εκπαιδευτικού προγράμματος.
  • Βοηθήστε τον ερμηνευτή για την ομαλή εξέλιξη του προγράμματος ή τη ανεμπόδιστη διακίνηση άλλων επισκεπτών του Μουσείου.
  • Μην ξεχάσετε!!! Επικοινωνήστε ξανά με το Μουσείο 2 ημέρες πριν, για να επιβεβαιώσετε τη συμμετοχή σας.
  • Θα ήταν χρήσιμο να επισκεφθείτε το Μουσείο πριν το εκπαιδευτικό πρόγραμμα προκειμένου να γνωριστούμε και να συζητήσουμε απορίες σας.
  • Στο Μουσείο, λειτουργεί δανειστική βιβλιοθήκη την οποία μπορείτε να συμβουλεύεστε σε περίπτωση που χρειάζεστε κάποιο υλικό.

ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΣΑΣ ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ

  • Συζητήστε με τους μαθητές σας για το Μουσείο Αγροτικής Ιστορίας και Λαϊκής Τέχνης.
  • Τι είναι ένα Λαογραφικό Μουσείο και σε τι αποσκοπεί;
  • Γιατί ονομάζεται έτσι το Μουσείο που θα επισκεφθούν, τι εκθέματα φαντάζονται ότι θα δουν.
  • Εμπλουτίσετε τις διδακτικές σας ώρες με ένα κύκλο θεμάτων γύρω από την λαϊκή παράδοση της Κρήτης έτσι ώστε τα παιδιά να γνωρίσουν σταδιακά τον πλούσιο λαογραφικό μας πολιτισμό.
  • Οργανώστε μια μουσειακή γωνιά σχετικά με την κρητική λαϊκή παράδοση, με βιβλία, αντικείμενα καθημερινής χρήσης, φωτογραφίες με παραδοσιακές κατοικίες, αργαλειό, διάφορα είδη υφαντών, λύχνο, φανάρι ή λάμπα, σταμνί, καλάθι.

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΣΑΣ ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ 

  • Συζητήστε με τα παιδιά την εμπειρία της επίσκεψής σας στο Μουσείο.  Χρησιμοποιήστε τα φυλλάδια που σας έχουν δοθεί για τα παιδιά για να κάνετε τις εργασίες.
  • Εμπλουτίστε τη διακόσμηση της τάξης σας με τα έργα που έφτιαξαν τα παιδιά στο Μουσείο και άλλα (κολλάζ, μικρά υφαντά) και φωτογραφίες από την επίσκεψή σας στο Μουσείο.
  • Επισκεφθείτε άλλα Μουσεία με παραδοσιακό κρητικό σπίτι ή παραδοσιακούς οικισμούς.
  • Επισκεφθείτε παραδοσιακά εργαστήρια κατασκευής αντικειμένων οικιακής χρήσης και το εργαστήρι μιας υφάντρας ή μια σύγχρονη βιοτεχνία κατασκευής υφαντών.
  • Ενθαρρύνετε τα παιδιά να έρχονται σε επαφή με την κρητική παράδοση με επισκέψεις και σε άλλα Μουσεία, με τη μελέτη λαογραφικών στοιχείων, την επαφή με την κρητική μουσική.
  • Τονίστε στα παιδιά τη σπουδαιότητα της διατήρησης, της φροντίδας και της μελέτης των θησαυρών της λαογραφικής μας παράδοσης.
  • Προσπαθήστε να εφαρμόσετε θεατρικό παιχνίδι ως μέσο διδασκαλίας προκειμένου τα παιδιά να βιώνουν τη κάθε κατάσταση θεατρικά και να αναπτύσσουν την αισθητική τους αγωγή μέσα από το παιχνίδι και την δράση.

 Η παρουσία σας κατά τη διάρκεια του προγράμματος είναι απαραίτητη για να μπορεί να συζητηθεί στην τάξη η εμπειρία των μαθητών και για να αξιολογήσετε το εκπαιδευτικό πρόγραμμα.

Η συμπλήρωση του ερωτηματολογίου (αξιολόγηση) είναι ένας τρόπος να μαθαίνουμε από εσάς τις εντυπώσεις σας και να μελετάμε τις προτάσεις σας.  Με βάση τις παρατηρήσεις και τις υποδείξεις σας προσπαθούμε να βελτιώνουμε τα εκπαιδευτικά μας προγράμματα προκειμένου να φτάνουμε στα επίπεδα που επιθυμείτε

Ελπίζουμε ότι η συμμετοχή σας στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα του Μουσείου Αγροτικής Ιστορίας και Λαϊκής Τέχνης στον Αρόλιθο, θα σας είναι ευχάριστη, ωφέλιμη και δημιουργική.

Σας ευχόμαστε καλή συνέχεια στο παιδαγωγικό σας έργο! 

ΑΡΟΛΙΘΟΣ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟ ΚΡΗΤΙΚΟ ΧΩΡΙΟ

11ο χλμ Παλαιάς Οδού Ηρακλείου-Ρεθύμνου T.K.71500

ΤΗΛ. 2810 821 050 εσωτερικό 239  ΦΑΞ 2810 821 051

www.arolithos.com

museum@arolithos.com

 

«Ειδήμονα Πολύξερου» Πασχαλινά Έθιμα (πριν το Πάσχα) ή Κλήδωνας (μετά το Πάσχα)

Μια γυναίκα, μεγάλη επιστήμονας, δεν βλέπει τίποτα άλλο πέρα του αντικειμένου της επιστήμης της. Τα θέλει όλα δικά της και ενώ ξέρει τα πάντα τελικά δεν ξέρει τίποτα! Δεν έχει κλείσει μόνο τα μάτια της αλλά και την ψυχή της. Σε αντίθεση με μια κοπέλα του χωριού που απολαμβάνει τη χαρά της ζωής και ξέρει να μοιράζεται να αγαπά και να αγαπιέται.

«Η συνάντηση τους θα είναι καθοριστική»

ΧΩΡΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Τα παλιά σπίτια και η αίθουσα πολλαπλών χρήσεων.

ΗΛΙΚΙΑ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ

Το δρώμενο απευθύνεται κυρίως σε παιδιά Γ΄,Δ΄,Ε΄,ΣΤ΄ Δημοτικού.

Επίσης με τις ανάλογες προσαρμογές το δρώμενο μπορεί να εφαρμοστεί και σε μικρότερες ηλικίες.

ΔΙΑΡΚΕΙΑ

Η διάρκεια του δρώμενου είναι περίπου μιάμιση ώρα.

Ειδήμονα πολύξερου Αρόλιθος Μουσείο Arolithos Museum εκπαιδευτικά προγράμματα (12)

Ειδήμονα πολύξερου

Λίγες ακόμη σημαντικές πληροφορίες….

  • Για τη γνωριμία μας με τα παιδιά, είναι απαραίτητο να φορούν αυτοκόλλητες ετικέτες με το μικρό τους όνομα.
  • Τα παιδιά καλό είναι να φορούν πρακτικά, άνετα ρούχα και παπούτσια.
  • Τονίστε τους ότι είναι σωστό να ακολουθούν τον ερμηνευτή κατά τη διάρκεια του εκπαιδευτικού προγράμματος.
  • Βοηθήστε τον ερμηνευτή για την ομαλή εξέλιξη του προγράμματος ή τη ανεμπόδιστη διακίνηση άλλων επισκεπτών του Μουσείου.
  • Μην ξεχάσετε!!! Επικοινωνήστε ξανά με το Μουσείο 2 ημέρες πριν, για να επιβεβαιώσετε τη συμμετοχή σας.
  • Θα ήταν χρήσιμο να επισκεφθείτε το Μουσείο πριν το εκπαιδευτικό πρόγραμμα προκειμένου να γνωριστούμε και να συζητήσουμε απορίες σας.
  • Στο Μουσείο, λειτουργεί δανειστική βιβλιοθήκη την οποία μπορείτε να συμβουλεύεστε σε περίπτωση που χρειάζεστε κάποιο υλικό.

ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΣΑΣ ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ

  • Συζητήστε με τους μαθητές σας για το Μουσείο Αγροτικής Ιστορίας και Λαϊκής Τέχνης.
  • Τι είναι ένα Λαογραφικό Μουσείο και σε τι αποσκοπεί;
  • Γιατί ονομάζεται έτσι το Μουσείο που θα επισκεφθούν, τι εκθέματα φαντάζονται ότι θα δουν.
  • Εμπλουτίσετε τις διδακτικές σας ώρες με ένα κύκλο θεμάτων γύρω από την λαϊκή παράδοση της Κρήτης έτσι ώστε τα παιδιά να γνωρίσουν σταδιακά τον πλούσιο λαογραφικό μας πολιτισμό.
  • Οργανώστε μια μουσειακή γωνιά σχετικά με την κρητική λαϊκή παράδοση, με βιβλία, αντικείμενα καθημερινής χρήσης, φωτογραφίες με παραδοσιακές κατοικίες, αργαλειό, διάφορα είδη υφαντών, λύχνο, φανάρι ή λάμπα, σταμνί, καλάθι.

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΣΑΣ ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ 

  • Συζητήστε με τα παιδιά την εμπειρία της επίσκεψής σας στο Μουσείο.  Χρησιμοποιήστε τα φυλλάδια που σας έχουν δοθεί για τα παιδιά για να κάνετε τις εργασίες.
  • Εμπλουτίστε τη διακόσμηση της τάξης σας με τα έργα που έφτιαξαν τα παιδιά στο Μουσείο και άλλα (κολλάζ, μικρά υφαντά) και φωτογραφίες από την επίσκεψή σας στο Μουσείο.
  • Επισκεφθείτε άλλα Μουσεία με παραδοσιακό κρητικό σπίτι ή παραδοσιακούς οικισμούς.
  • Επισκεφθείτε παραδοσιακά εργαστήρια κατασκευής αντικειμένων οικιακής χρήσης και το εργαστήρι μιας υφάντρας ή μια σύγχρονη βιοτεχνία κατασκευής υφαντών.
  • Ενθαρρύνετε τα παιδιά να έρχονται σε επαφή με την κρητική παράδοση με επισκέψεις και σε άλλα Μουσεία, με τη μελέτη λαογραφικών στοιχείων, την επαφή με την κρητική μουσική.
  • Τονίστε στα παιδιά τη σπουδαιότητα της διατήρησης, της φροντίδας και της μελέτης των θησαυρών της λαογραφικής μας παράδοσης.
  • Προσπαθήστε να εφαρμόσετε θεατρικό παιχνίδι ως μέσο διδασκαλίας προκειμένου τα παιδιά να βιώνουν τη κάθε κατάσταση θεατρικά και να αναπτύσσουν την αισθητική τους αγωγή μέσα από το παιχνίδι και την δράση.

Η παρουσία σας κατά τη διάρκεια του προγράμματος είναι απαραίτητη για να μπορεί να συζητηθεί στην τάξη η εμπειρία των μαθητών και για να αξιολογήσετε το εκπαιδευτικό πρόγραμμα.

Η συμπλήρωση του ερωτηματολογίου (αξιολόγηση) είναι ένας τρόπος να μαθαίνουμε από εσάς τις εντυπώσεις σας και να μελετάμε τις προτάσεις σας.  Με βάση τις παρατηρήσεις και τις υποδείξεις σας προσπαθούμε να βελτιώνουμε τα εκπαιδευτικά μας προγράμματα προκειμένου να φτάνουμε στα επίπεδα που επιθυμείτε

Ελπίζουμε ότι η συμμετοχή σας στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα του Μουσείου Αγροτικής Ιστορίας και Λαϊκής Τέχνης στον Αρόλιθο, θα σας είναι ευχάριστη, ωφέλιμη και δημιουργική.

Σας ευχόμαστε καλή συνέχεια στο παιδαγωγικό σας έργο! 

ΑΡΟΛΙΘΟΣ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟ ΚΡΗΤΙΚΟ ΧΩΡΙΟ

11ο χλμ Παλαιάς Οδού Ηρακλείου-Ρεθύμνου T.K.71500

ΤΗΛ. 2810 821 050 εσωτερικό 239  ΦΑΞ 2810 821 051

www.arolithos.com

museum@arolithos.com

Μάρτιος, ο πρώτος μήνας της Άνοιξης!

Μάρτιος-Τσαρούχης

Μάρτιος-Τσαρούχης

Ο Μάρτιος θεωρείται ο πρώτος μήνας της Άνοιξης και σηματοδοτεί την αρχή της ανθοφορίας και καρποφορίας της φύσης! Πήρε το όνομα του από το λατινικό όνομα του θεού Άρη (Mars = Άρης) και είναι ο πρώτος μήνας του ρωμαϊκού ημερολογίου.

Η θέση του Μαρτίου ως του πρώτου μήνα του έτους παλαιότερα συνετέλεσε, ώστε η πρώτη ημέρα του να έχει την σημασία της Πρωτοχρονιάς στο λαϊκό καλεντάρι, με πλήθος εθίμων μαγευτικού χαρακτήρα. Έτσι,την 1η Μαρτίου σε πολλά μέρη συνήθιζαν να δίνουν σημασία στο ποδαρικό, να ραντίζουν το σπίτι με νερό, να σπάνε πήλινα αντικείμενα ή να ρίχνουν έξω από το σπίτι.

Σε ορισμένα μέρη της Κρήτης μαστίγωναν συμβολικά με χλωρά κλαδιά ανθρώπου και ζώα, πιστεύοντας ότι τους μεταδίδουν την θαλερότητα που έχουν τα κλαδιά αυτά.

Στην Κρήτη επίσης,  οι καλαντιστάδες κρατούσαν ένα καλάμι, έβαζαν ένα άλλο (μικρότερο) καλάμι σταυροειδώς πάνω στο πρώτο ώστε να σχηματιστεί σταυρός και πάνω του κρεμούσαν κλαδιά δέντρων, λουλούδια της εποχής, αλλά και γεννήματα της γης: κεφαλές σιταριού και κριθαριού, αμύγδαλα, κουκιά κ.ά. μαζί με ασπροκόκκινη κλωστή. Αυτό λεγόταν καλαντίστρα. Τα παιδιά, πριν τελειώσουν τα κάλαντα σκορπούσαν μαργαρίτες σε κάθε σπίτι και συμπλήρωναν:

«Όξω ψύλλοι και κοργιοί

όφηδες και μποντικοί

κολισαύρες και λιακόνια

να γυρίζετε στ’ αόρια».

Οι καλαντίστρες του Μάρτη όπως κι αυτές του Λαζάρου και της Μ. Παρασκευής, παρέμεναν στα σπίτια των παιδιών που τις κρατούσαν μέχρι το βράδυ της Ανάστασης. Το Μεγάλο Σάββατο τις έβαζαν πάνω στο σωρό με τα ξύλα όπου έκαιγαν τον Ιούδα.

Ο Μάρτης ή Μαρτιά(ασπροκόκκινο βραχιολάκι) είναι ένα παμπάλαιο έθιμο, με βαλκανική διασπορά. Πιστεύεται ότι έχει τις ρίζες του στην Αρχαία Ελλάδα, και συγκεκριμένα στα Ελευσίνια Μυστήρια. Οι μύστες των Ελευσίνιων Μυστηρίων έδεναν μια κλωστή, την Κρόκη, στο δεξί τους χέρι και το αριστερό τους πόδι.

βραχιόλι-μάρτης

βραχιόλι-μάρτης

Από τη 1η ως τις 31 του Μάρτη, τα παιδιά φορούν στον καρπό του χεριού τους ένα βραχιολάκι, φτιαγμένο από στριμμένη άσπρη και κόκκινη κλωστή, τον Μάρτη ή Μαρτιά. Σύμφωνα με τη λαϊκή παράδοση, ο Μάρτης προστατεύει τα πρόσωπα των παιδιών από τον πρώτο ήλιο της Άνοιξης, για να μην καούν. Τον φτιάχνουν την τελευταία μέρα του Φλεβάρη και τον φορούν την πρώτη μέρα του Μάρτη, πριν βγουν από το σπίτι.

Ο Μάρτιος είναι άρρηκτα δεμένος με τη Σαρακοστή, τη μεγάλη νηστεία πριν από το Πάσχα. Σχετική και η παροιμία «Δεν λείπει ο Μάρτης απ’ τη Σαρακοστή» ή «Λείπει ο Μάρτης με τη Σαρακοστή»; που λέγεται για άτομα που παρευρίσκονται ή αναμειγνύονται παντού. Τον Μάρτιο είναι η επέτειος της Ελληνικής Εθνεγερσίας με την κήρυξη της Επανάστασης του 1821 την 25η του μηνός. Η επέτειος καθιερώθηκε το 1838 για να συμπέσει με τη μεγάλη εορτή της Χριστιανοσύνης, τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου.

Οι ονομασίες του Μάρτη:

Βλάσταρος και Ανοιξιάτης, γιατί είναι ο μήνας που φέρνει την άνοιξη. Στις 21 Μαρτίου έχουμε την εαρινή ισημερία, δηλαδή ίση διάρκεια της ημέρας και της νύχτας. 

Ο άστατος καιρός είναι το χαρακτηριστικό γνώρισμα του Μάρτη, του Γδάρτη και Παλουκοκαύτη, όπως έλεγαν το Μάρτιο τα παλιά χρόνια , που τα σπίτια ζεσταίνονταν με τζάκια και ξυλόσομπες.

Τον λέγανε και Δίγαμο: «Ο Μάρτης έχει δύο γυναίκες, τη μία πολύ όμορφη και φτωχή, την άλλη πολύ άσχημη και πολύ πλούσια. Ο Μάρτης κοιμάται στη μέση. Όταν γυρίζει από την άσχημη, κατσουφιάζει, μαυρίζει και σκοτεινιάζει όλος ο κόσμος. Όταν γυρίζει από την όμορφη, γελάει, χαίρεται και λάμπει όλος ο κόσμος». Γι’ αυτό και η παροιμία λέει: «Ο Μάρτης πότε κλαίει και πότε γελάει». 

Επίσης ονομάζεται Βαγγελιώτης λόγω της γιορτής του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου. Επειδή είναι άστατος λέγεται Πεντάγνωμος. «Ο Μάρτης ώρα βρέχει και χιονίζει κι ώρα μαρτολουλουδίζει».

 Παροιμίες για τον Μάρτη

Από Μάρτη καλοκαίρι κι από Αύγουστο χειμώνα.

Μάρτης, γδάρτης και κακός παλουκοκαύτης. Τα παλιόβοϊδα τα γδέρνει, τα δαμάλια τα παιδεύει.

Από τον Μάρτη πουκάμισο, από τον Αύγουστο σεγκούνι (παλτό). 

Κάλλιο Μάρτη καρβουνιάρη, παρά Μάρτη καψαλιάρη.

Κάλλιο Μάρτη στις γωνιές, παρά Μάρτη στις αυλές.

Ο Μάρτης βρέχει κι ο θεριστής χαίρεται.

Μη σε γελάσει ο Μάρτης το πρωί και χάσεις την ημέρα.

Αν μη τι άλλο ο Μάρτης είναι ο μήνας που υποδέχεται την άνοιξη και μικροί και μεγάλοι τον περιμένουν με ανοιχτές αγκάλες! 

Τέτοιες ανοιξιάτικες μέρες το χωριό μας είναι ιδανικό για χαλαρούς περιπάτους, επαφή με τη φύση και φυσικά για καλό φαγητό! Καλό μήνα και καλή άνοιξη σε όλους!

πληροφορίες: 2810-821050 και info@arolithos.com/www.arolithos.com

ανοιξη

«Αφού δεν εγάτεχες γιάντα δεν ερώτανες» -ΑΠΟΚΡΙΕΣ

«Έρχονται απόκριες στο χωριό και όλοι ετοιμάζονται να γιορτάσουν.  Εκπλήξεις, πειράγματα και πολύ γέλιο. Δυο ξαδέρφες που δεν σταματάνε να πειράζει η μια την άλλη προκαλούν ανατροπές».

ΧΩΡΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ
Ο χώρος εφαρμογής είναι η αίθουσα συναντήσεων καθώς και η πλατεία του Μουσείου.

ΣΤΟΧΟΙ

  • Ψυχαγωγία, διασκέδαση, γέλιο, χαρά.
  • Δημιουργικότητα, φαντασία, ευρηματικότητα.
  • Να παρασυρθούν τα παιδιά στη χαρά του παιχνιδιού, της αναπαράστασης και της σημασίας των στοιχείων που αφορούν τη γιορτή της αποκριάς.
  • Να γνωρίσουν τα έθιμα της αποκριάς μέσα από την ενεργή συμμετοχή τους.

ΗΛΙΚΙΑ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ
Το δρώμενο απευθύνεται κυρίως σε παιδιά Γ΄,Δ΄,Ε΄,ΣΤ΄ Δημοτικού. Επίσης με τις ανάλογες προσαρμογές το δρώμενο μπορεί να εφαρμοστεί και σε μικρότερες ηλικίες Α΄ και Β΄.

ΔΙΑΡΚΕΙΑ
Η διάρκεια του θεατρικού δρώμενου υπολογίζεται στην μιάμιση ώρα για όλα τα παιδιά.

"Αφού δεν εγάτεχες γιάντα δεν ερώτανες"

«Αφού δεν εγάτεχες γιάντα δεν ερώτανες»

Λίγες ακόμη σημαντικές πληροφορίες…

  • Για τη γνωριμία μας με τα παιδιά, είναι απαραίτητο να φορούν αυτοκόλλητες ετικέτες με το μικρό τους όνομα.
  • Τα παιδιά καλό είναι να φορούν πρακτικά, άνετα ρούχα και παπούτσια.
  • Τονίστε τους ότι είναι σωστό να ακολουθούν τον ερμηνευτή κατά τη διάρκεια του εκπαιδευτικού προγράμματος.
  • Βοηθήστε τον ερμηνευτή για την ομαλή εξέλιξη του προγράμματος ή τη ανεμπόδιστη διακίνηση άλλων επισκεπτών του Μουσείου.
  • Μην ξεχάσετε!!! Επικοινωνήστε ξανά με το Μουσείο 2 ημέρες πριν, για να επιβεβαιώσετε τη συμμετοχή σας.
  • Θα ήταν χρήσιμο να επισκεφθείτε το Μουσείο πριν το εκπαιδευτικό πρόγραμμα προκειμένου να γνωριστούμε και να συζητήσουμε απορίες σας.
  • Στο Μουσείο, λειτουργεί δανειστική βιβλιοθήκη την οποία μπορείτε να συμβουλεύεστε σε περίπτωση που χρειάζεστε κάποιο υλικό.

ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΣΑΣ ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ

  • Συζητήστε με τους μαθητές σας για το Μουσείο Αγροτικής Ιστορίας και Λαϊκής Τέχνης.
  • Τι είναι ένα Λαογραφικό Μουσείο και σε τι αποσκοπεί;
  • Γιατί ονομάζεται έτσι το Μουσείο που θα επισκεφθούν, τι εκθέματα φαντάζονται ότι θα δουν.
  • Εμπλουτίσετε τις διδακτικές σας ώρες με ένα κύκλο θεμάτων γύρω από την λαϊκή παράδοση της Κρήτης έτσι ώστε τα παιδιά να γνωρίσουν σταδιακά τον πλούσιο λαογραφικό μας πολιτισμό.
  • Οργανώστε μια μουσειακή γωνιά σχετικά με την κρητική λαϊκή παράδοση, με βιβλία, αντικείμενα καθημερινής χρήσης, φωτογραφίες με παραδοσιακές κατοικίες, αργαλειό, διάφορα είδη υφαντών, λύχνο, φανάρι ή λάμπα, σταμνί, καλάθι.

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΣΑΣ ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ 

  • Συζητήστε με τα παιδιά την εμπειρία της επίσκεψής σας στο Μουσείο.  Χρησιμοποιήστε τα φυλλάδια που σας έχουν δοθεί για τα παιδιά για να κάνετε τις εργασίες.
  • Εμπλουτίστε τη διακόσμηση της τάξης σας με τα έργα που έφτιαξαν τα παιδιά στο Μουσείο και άλλα (κολλάζ, μικρά υφαντά) και φωτογραφίες από την επίσκεψή σας στο Μουσείο.
  • Επισκεφθείτε άλλα Μουσεία με παραδοσιακό κρητικό σπίτι ή παραδοσιακούς οικισμούς.
  • Επισκεφθείτε παραδοσιακά εργαστήρια κατασκευής αντικειμένων οικιακής χρήσης και το εργαστήρι μιας υφάντρας ή μια σύγχρονη βιοτεχνία κατασκευής υφαντών.
  • Ενθαρρύνετε τα παιδιά να έρχονται σε επαφή με την κρητική παράδοση με επισκέψεις και σε άλλα Μουσεία, με τη μελέτη λαογραφικών στοιχείων, την επαφή με την κρητική μουσική.
  • Τονίστε στα παιδιά τη σπουδαιότητα της διατήρησης, της φροντίδας και της μελέτης των θησαυρών της λαογραφικής μας παράδοσης.
  • Προσπαθήστε να εφαρμόσετε θεατρικό παιχνίδι ως μέσο διδασκαλίας προκειμένου τα παιδιά να βιώνουν τη κάθε κατάσταση θεατρικά και να αναπτύσσουν την αισθητική τους αγωγή μέσα από το παιχνίδι και την δράση.

Η παρουσία σας κατά τη διάρκεια του προγράμματος είναι απαραίτητη για να μπορεί να συζητηθεί στην τάξη η εμπειρία των μαθητών και για να αξιολογήσετε το εκπαιδευτικό πρόγραμμα.

Η συμπλήρωση του ερωτηματολογίου (αξιολόγηση) είναι ένας τρόπος να μαθαίνουμε από εσάς τις εντυπώσεις σας και να μελετάμε τις προτάσεις σας.  Με βάση τις παρατηρήσεις και τις υποδείξεις σας προσπαθούμε να βελτιώνουμε τα εκπαιδευτικά μας προγράμματα προκειμένου να φτάνουμε στα επίπεδα που επιθυμείτε.

Ελπίζουμε ότι η συμμετοχή σας στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα του Μουσείου Αγροτικής Ιστορίας και Λαϊκής Τέχνης στον Αρόλιθο, θα σας είναι ευχάριστη, ωφέλιμη και δημιουργική.

Σας ευχόμαστε καλή συνέχεια στο παιδαγωγικό σας έργο! 

ΑΡΟΛΙΘΟΣ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟ ΚΡΗΤΙΚΟ ΧΩΡΙΟ

11ο χλμ Παλαιάς Οδού Ηρακλείου-Ρεθύμνου T.K.71500

ΤΗΛ. 2810 821 050 εσωτερικό 239  ΦΑΞ 2810 821 051

www.arolithos.com

museum@arolithos.com

 

Χρονολόγιο Νοεμβρίου: σημαντικά ιστορικά γεγονότα του μήνα

Ανατρέχοντας στην πλούσια ιστορία της Κρήτης, εντοπίζουμε κάποια απ τα πιο σημαντικά γεγονότα της ιστορίας της, για τον μήνα που διανύουμε και σας τα παραθέτουμε παρακάτω

8 Νοεμβρίου 1612 : ισχυρός σεισμός σημειώνεται στην Κρήτη, προκαλώντας μεγάλες ζημιές.

16 Νοεμβρίου 1826: ιδρύεται από επαναστάτες στο φρούριο της Γραμβούσας σχολείο.

9 Νοεμβρίου 1866: το ολοκαύτωμα της μονή Αρκαδίου στο Ρέθυμνο, κατά το οποίο σκοτώθηκαν εκατοντάδες Κρητικοί και γυναικόπαιδα, που είχαν καταφύγει εκεί.

Νοέμβριος 1866: κατέφυγε στην Αγία Ρουμέλη η Επαναστατική Συνέλευση της Κρήτης, αναγκάστηκε όμως να εγκαταλείψει το χωριό εξαιτίας της επίθεσης των Τούρκων.

Νοέμβριος 1867: πυρπολείται για δεύτερη φορά στην ιστορία του και 45 μόλις χρόνια μετά από την πρώτη, το χωριό Ανώγεια.

27 Νοεμβρίου 1868: ο παλαίμαχος αγωνιστής Δημήτριος Πετροπουλάκης, αρχηγός εθελοντικού σώματος Μανιατών 1.000 ανδρών, συνοδευόμενος και από το γιο του Λεωνίδα, από το Γύθειο, αποβιβάζεται στον όρμο κοντά στα χωράφια Μυλοποτάμου Κρήτης, για να ενισχύσει τον αγώνα στο νησί.

2-3 Νοεμβρίου 1898: αποχώρηση του τουρκικού στρατού από την Κρήτη.

Νοέμβριος  1898: Ύπατος Αρμοστής της Κρήτης ορίστηκε ο Πρίγκιπας Γεώργιος, γιος του βασιλιά Γεωργίου Α” της Ελλάδας.

15 Νοεμβρίου 1900: ο φοιτητής της Νομικής Παπαδάκης από την Κρήτη αποπειράται να σκοτώσει με περίστροφο τους καθηγητές του Αγγελόπουλο και Κρασά, επειδή τον απέρριψαν στις εξετάσεις.

2 Νοεμβρίου 1911: γεννιέται στο Ηράκλειο ο Οδυσσέας Ελύτης.

1 Νοεμβρίου 1913: η Συνθήκη των Αθηνών, όπου ο Σουλτάνος παραιτήθηκε από κάθε δικαίωμα επικυριαρχίας στην Κρήτη και επιπλέον ρυθμίστηκαν επιμέρους θέματα που αφορούσαν το νησί.

4 Νοεμβρίου 1944 : ολοκληρώνεται η εκκένωση της Ελλάδος από τους Γερμανούς. Γερμανικές φρουρές παραμένουν μόνο στα νησιά Ρόδο, Κάλυμνο, Κω, Λέρο, Τήνο, Μήλο, και στο ΒΔ τμήμα της Κρήτης μέχρι τον Μάιο του 1945.

5 Νοεμβρίου 1957: κηδεύεται στην Κρητική Γη ο Νίκος Καζαντζάκης.

Νοέμβριος 1958: ο Νίκος Ξυλούρης ηχογράφησε τον πρώτο του δίσκο με τίτλο «Μια μαυροφόρα που περνά».

11 Νοεμβρίου 1990: πεθαίνει ο Αλέξης Μινωτής.

8 Νοεμβρίου 1994: επιβάλλεται στον Γιώργο Κοσκωτά κάθειρξη 25 ετών, για το σκάνδαλο στην Τράπεζα Κρήτης.

Πληροφορίες για όλα αυτά τα αξιοσημείωτα γεγονότα, αλλά και για πολλά ακόμα, μπορείτε να βρείτε στην πλούσια δανειστική βιβλιοθήκη του λαογραφικού μουσείου μας!

Η επίσκεψη σας, θα σας γεμίσει πληροφορίες και γνώσεις!

πηγές: https://averoph.wordpress.comhttps://el.wikipedia.org/wiki

βιβλιογραφία: Ημερολόγιο 2010 Κρήτη- Ένα καράβι τρικάταρτο