Επιλέξτε Γλώσσα: Greek Version English Version German Version - Under Construction French Version
 
 
ΑΙΘΟΥΣΑ ΛΑΪΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ
ΑΙΘΟΥΣΑ ΛΑΪΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ
ΑΙΘΟΥΣΑ ΛΑΪΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ
ΑΙΘΟΥΣΑ ΛΑΪΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ
ΑΙΘΟΥΣΑ ΛΑΪΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ
ΑΙΘΟΥΣΑ ΛΑΪΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ

Τμήματα του Μουσείου

Συνολικά το μουσείο αποτελείται από τέσσερα διαφορετικά μέρη από τα οποία το καθένα ξεχωριστά έχει τα δικά του ξεχωριστά χαρακτηριστικά και την δική του ομορφιά.

ΑΙΘΟΥΣΑ ΛΑΪΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ

Στο πρώτο μέρος μπορεί κανείς να δει τις διακοσμημένες βιτρίνες, οι οποίες εκθέτουν έργα κρητικής χειροτεχνίας.:

ΑΙΘΟΥΣΑ ΛΑΪΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ ΑΙΘΟΥΣΑ ΛΑΪΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ ΑΙΘΟΥΣΑ ΛΑΪΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ ΑΙΘΟΥΣΑ ΛΑΪΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ
ΑΙΘΟΥΣΑ ΛΑΪΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ ΑΙΘΟΥΣΑ ΛΑΪΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ ΑΙΘΟΥΣΑ ΛΑΪΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ ΑΙΘΟΥΣΑ ΛΑΪΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ

  • Τα κεντητά και υφαντά στολίδια διακοσμούν το χώρο και παρουσιάζουν την δεξιότητα και την αριστουργηματική ικανότητα των κρητικών νοικοκυρών.
  • Την κρητική φορεσιά με τα πλουμιστά στολίδια και το ξεχωριστό ράψιμο το οποίο αναδεικνύει την λεβέντικη κορμοστασιά των κρητικών.
  • Τα έργα της ξυλογλυπτικής τέχνης τα οποία είναι φτιαγμένα με μεράκι και αγάπη προς το ξύλο και τη καλλιτεχνική δημιουργία.
  • Τα εκκλησιαστικά είδη τα οποία έχουν λαξευτεί στο χέρι και παρουσιάζουν παραστάσεις από τα θεία πάθη και άλλα σύμβολα της εκκλησίας.
  • Τα κρητικά όπλα και φυσίγγια από την εποχή του πρώτου παγκοσμίου πολέμου δηλώνουν το ιστορικό παρελθόν και τον ηρωισμό των κρητών οι οποίοι πάντοτε αντιμετώπιζαν με σθένος τον εχθρό χωρίς να χάνουν το θάρρος τους και την ελπίδα για ελευθερία.
  • Τα γυάλινα αντικείμενα και τα μικρά μπουκαλάκια των αρωμάτων δηλώνουν την δεξιοτεχνία των κρητών και σε άλλες μορφές τέχνης περισσότερο εξειδικευμένης.
  • Οι κουδούνες των προβάτων και άλλα χάλκινα αντικείμενα φανερώνουν επίσης την ομαλή σχέση των κρητών με τον ορυκτό πλούτο του νησιού και την δημιουργική φαντασία και ικανότητα η οποία παρουσιάζει αντικείμενα καθημερινής χρήσης και άλλα.

ΑΙΘΟΥΣΑ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΥ ΣΠΙΤΙΟΥ

Στο δεύτερο μέρος του μουσείου ο επισκέπτης μπορεί να γνωρίσει τα βασικά χαρακτηριστικά ενός κρητικού σπιτιού με τα κυρίως μέρη του όπως:

ΑΙΘΟΥΣΑ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΥ ΣΠΙΤΙΟΥ ΑΙΘΟΥΣΑ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΥ ΣΠΙΤΙΟΥ ΑΙΘΟΥΣΑ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΥ ΣΠΙΤΙΟΥ ΑΙΘΟΥΣΑ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΥ ΣΠΙΤΙΟΥ
ΑΙΘΟΥΣΑ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΥ ΣΠΙΤΙΟΥ ΑΙΘΟΥΣΑ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΥ ΣΠΙΤΙΟΥ ΑΙΘΟΥΣΑ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΥ ΣΠΙΤΙΟΥ ΑΙΘΟΥΣΑ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΥ ΣΠΙΤΙΟΥ

  • Την κρεβατοκάμαρα με τα πλουμιστά στολίδια του κρεβατιού και τις υφαντές μπάντες με χαρακτηριστικές παραστάσεις του κρητικού τοπίου.
  • Τη κουζίνα με την παραστιά, τα οικιακά σκεύη και την παρουσία της γυναίκας αγρότισσας η οποία παράλληλα δημιουργεί με την φαντασία της κεντήματα και άλλα προικιά.
  • Το κρητικό σαλόνι με τον εντυπωσιακό καθρέπτη και την απαράμιλλη δεξιοτεχνία του ξυλογλύπτη να χαρίζει ιδιαίτερη προσωπικότητα σε κάθε έπιπλο.
  • Και τέλος τον απαραίτητο για κάθε νοικοκυριό αργαλειό. Η κοπέλα της οικογένειας ετοίμαζε τα προικιά της και τα ρούχα του σπιτιού με ιδιαίτερο ζήλο και φροντίδα χρησιμοποιώντας ατόφια και αγνά προϊόντα όπως το μαλλί των προβάτων. Τα έργα τέχνης που φτιάχνονται στον αργαλειό, χρησιμοποιούνται ακόμα και σήμερα για να στολίσουν τους τοίχους των σπιτιών, τα κρεβάτια και τα πατώματα δίνοντας έτσι ένα άλλο τόνο και μία αίσθηση κρητικής αρχοντιάς σε κάθε νοικοκυριό.

ΑΙΘΟΥΣΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ

Στο τρίτο μέρος ο επισκέπτης του μουσείου αγροτικής ζωής και λαϊκής τέχνης μπορεί να θαυμάσει την απλότητα των αγροτικών επαγγελμάτων αλλά και συνάμα την ευρεσιτεχνία των αγροτών και την λιτότητα της ζωής τους.

ΑΙΘΟΥΣΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΑΙΘΟΥΣΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΑΙΘΟΥΣΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΑΙΘΟΥΣΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ
ΑΙΘΟΥΣΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΑΙΘΟΥΣΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΑΙΘΟΥΣΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΑΙΘΟΥΣΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ

  • Ξεκινώντας από το σαμαρά παρατηρούμε την δημιουργικότητα των αγροτών προκειμένου να διευκολύνουν την εργασία τους. Τα σαμάρια χρησίμευαν ως καθίσματα για τους αναβάτες ή ακόμα και για στερέωση φορτίων. Μερικές χαρακτηριστικές λέξεις σχετικά με τον σαμαρά είναι το πισάδι τα σκαρβέλια, το μιχίνι, το στρασούρι και άλλα.
  • Ο γεωργός όργωνε τα χωράφια και τα προετοίμαζε για διάφορες καλλιέργειες. Τα βασικά αντικείμενα που χρησιμοποιούσε ήταν ο ζυγός, η ζυγάλετρα, οι ζέγλες, το αλέτρι, το υνί και άλλα.

    Ένα από τα βασικότερα εππαγγέλματα των Κρητών είναι η γεωργία. Οι κυριότερες καλλιέργειες είναι ελιές, αμπέλια (για κρασί και σταφίδα), εσπεριδοειδή, χαρούπια, αρωματικά και φαρμακευτικά φυτά (πικροδάφνη, μελίσσα, αγκινάρα, πουρνάρι, φασκομηλιά, αμάραντος, γλυκάνισο, λεμονιά, μελιτζάνα, πέραθος, σέλινο, μέντα, ροδακινιά, μυρτιά, αγιόκλημα, άνηθος, μαντζουράνα, δυόσμος, βασιλικός, λεύκα, λεβάντα, ρίγανη, θυμάρι, χαμομήλι, αγγουριά, γλιστρίδα, θυμάρι, δίκταμο, τσουκνίδα κ.τ.λ) και πρώιμα κηπευτικά. Το έδαφος της Κρήτης είναι γενικά εύφορο και τα προϊόντα της φημίζονται για την ποιότητα και τη νοστιμιά τους. Τα κυριότερα είναι το λάδι, εσπεριδοειδή, κάστανα, κεράσια, αμύγδαλα, καρύδια και σταφίδα

    Ο γεωργός έχει γαλήνια ψυχή γιατί έρχεται καθημερινά σε επαφή με τη φύση, η οποία τον αναζωογονεί και του χαρίζει σωματική δύναμη, μακριά από το θόρυβο, τους κινδύνους και το μολυσμένο περιβάλλον της πόλης . Επιπλέον του δίνει τη δυνατότητα να γεύεται το μεγαλείο της φύσης, να γεννάει καρπούς που χαρίζουν υγεία και ομορφιά στους ανθρώπους
  • Ο σιδεράς, ο οποίος επεξεργαζόταν το σίδερο με την φωτιά για την κατασκευή αγροτικών αλλά και οικιακών αντικειμένων. Βασικά εργαλεία του σιδερά είναι το αμόνι, σφυριά, μάγκανο και άλλα. Προϊόντα του σιδερά ήταν συνήθως σκαπέτια, τσεκούρια, μανάρια, πέταλα, κλειδιά και άλλα.
  • Φανοποιός ήταν ο τεχνίτης των φανών, ο φαναρτζής ή ο λευκοσιδηρουργός. Προϊόντα τα οποία έφτιαχνε ο τενεκετζής ήταν π.χ τα χωνιά, οι λύχνοι, τα μαγκάλια, τσιγκάκια και άλλα.
  • Ο καλαθάς χρησιμοποιώντας βίτσες αγριελιάς, μυρτιάς, σφάκας κτλ. κατασκεύαζε καλάθια και κοφίνια για πολλαπλές χρήσεις. Τα κοφίνια μπορούσε να τα χρησιμοποιήσει η νοικοκυρά για μπουγάδα και για ρουχισμό ή ο αγρότης για σταφύλια, ελιές και άλλα.
  • Ο ξυλουργός που με ιδιαίτερη μαεστρία κατάφερνε να χρησιμοποιήσει το ξύλο και να παράγει έπιπλα ή σκελετούς πατωμάτων και κεραμοσκεπών, σκάφες, ανέμες, θρομύλια και άλλα χρήσιμα αντικείμενα.

    Τα εργαλεία που χρησιμοποιούσε ήταν η πλάνη, τα σκαρπέλα, σμίλες, βιδώνια και άλλα.
  • Ο αγγειοπλάστης χρησιμοποιώντας τον πηλό και τον τροχό κατάφερνε να παράγει πήλινα αγγεία, στάμνες, πιθάρια, πήλινα τσικάλια και άλλα σκεύη χρήσιμα για κάθε νοικοκυριό. Η δεξιοτεχνία του τεχνίτη χάριζε αντικείμενα αξιοθαύμαστα τα οποία ακόμα και σήμερα χρησιμοποιούνται για την αποθήκευση λαδιού ή και τροφίμων.

    Η εργασία της κεραμικής είναι εποχιακή εργασία κυρίως το καλοκαίρι. Πολλοί από τους κεραμοποιούς αποδημούσαν σε άλλες περιοχές δημιουργώντας συντεχνιακές ομάδες. Οι ομάδες αυτές αποτελούνταν από τον χωματά ο οποίος ετοίμαζε τον πηλό, τον καμινιέρη ο οποίος ρύθμιζε τα καύσιμα και έκαιγε το καμίνι. Επίσης συμμετείχε ο κουβαλητής που μετέφερε τον άργιλο και τη καύσιμη ύλη και τέλος ο τροχάδης ή τροχάρης ο οποίος περιέστρεφε το μικρό τροχό του πιθαρά.

    Ο μάστορας που ήταν τις περισσότερες φορές πιθαράς οργάνωνε τη βεντέμα, έκλεινε δηλαδή ή δημιουργούσε καμίνι, διάλεγε τους συνεργάτες του και παρακολουθούσε τη διαδικασία παραγωγής. Ο σοτομάστορας ήταν βοηθός του μάστορα για να φτιάξει μικρά δοχεία ή στα τελειώματα άλλων.
  • Ο βαρελάς κατασκεύαζε βαρέλια για την αποθήκευση του κρασιού και το κύριο ξύλο που χρησιμοποιούσε ήταν δρυς. Το ξύλο κατάφερναν να το λυγίσουν με θέρμανση και έπειτα τις στρογγύλευαν. Το περιτύλιγαν με τα τσέρκολα για να είναι σταθερό και στο τέλος έβαζαν το καπάκι το λεγόμενο καλικούτι.
  • ΕΞΩΤΕΡΙΚΑ ΜΕΡΗ

  • Τα εξωτερικά μέρη του μουσείου αποτελούνται από τα εξής:

    • Μητάτο ή σπίτι των βοσκών το οποίο το χρησιμοποιούσαν για να τυροκομούν αλλά και για να μένουν εκεί προστατευμένοι από το κρύο και το χιόνι κατά τη περίοδο του χειμώνα. Το μητάτο κτίζετε αποκλειστικά και μόνο από πέτρα χωρίς να χρησιμοποιηθούν καθόλου υλικά όπως τσιμέντο ή άμμος. Η κατασκευή του είναι στρογγυλή και η τοποθέτηση των πλακών έχει τέτοια μορφή ώστε να μην επιτρέπει στο νερό της βροχής να εισχωρεί στο εσωτερικό.

      Το μητάτο έχει εξωτερικά σχήμα κόλουρου κώνου που επιστέφονται από ένα χαμηλό κώνο. Εσωτερικά ο κωνικός θόλος δημιουργείται με την εκφορά. Στην κορυφή του θόλου υπάρχει ένα άνοιγμα διαμέτρου 60 εκ. περίπου, που χρησιμεύει για αεραγωγό, καπνοδόχο και φωταγωγό. Το μητάτο φτιάχνεται με πέτρα. Από την κάτω ως την πάνω μεριά χρησιμοποιείται πέτρα ολοένα και πιο λεπτή. Ο κατασκευαστής του δίνει μια ελαφριά κλίση προς τα έξω προκειμένου να αποφευχθούν οι διαρροές νερού στο εσωτερικό του. Συνήθως ο βοσκός χρησιμοποιεί δύο μητάτα το ένα για κατοικία και το άλλο ως «τυρόσπιτο» ή «κλειδόσπιτα» για να τοποθετήσουν τα τυριά τους μέχρι να ωριμάσουν.

      Στον μοναδικό εσωτερικό χώρο το μητάτο διαθέτει το σημείο ανάπαυσης, την εστία για το μαγείρεμα και μια άλλη πλευρά για την παρασκευή του τυριού. Η χωρητικότητα του είναι 10-15 περίπου ατόμων.

      Στον εξωτερικό περιβάλλοντα χώρο του βρίσκεται μια μικρή αυλή και μια πέτρινη τραπεζαρία. Επίσης μια μεγάλη μάντρα όπου μαζεύονται τα πρόβατα και οι κατσίκες για την ώρα του αρμέγματος.
    • Δίπλα ακριβώς από το μιτάτο υπάρχει η μάντρα όπου οι βοσκοί μαζεύουν τα πρόβατα για να τα αρμέξουν και να πάρουν το γάλα τους. Η άκρη της μάντρας ονομάζεται κόκαλος και ο χώρος όπου τοποθετούν το δοχείο για να συγκεντρώσουν το γάλα ονομάζεται πινάκι. Η κατασκευή της είναι παρόμοια με αυτήν του μιτάτου και δεν περιέχει καθόλου τσιμέντο ή άλλο στερεωτικό υλικό.
    • Η κρήνη του χωριού ήταν απαραίτητη προϋπόθεση σε κάθε χωριό προκειμένου οι κάτοικοι του να μπορούν να προμηθεύονται πόσιμο νερό. Η κρήνη ήταν ένας τόπος συνάντησης για τις νέες κοπέλες του χωριού οι οποίες πήγαιναν με τις στάμνες τους για νερό.
    • Το ρακιδικάζανο ήταν ο χώρος επεξεργασίας των στράφυλλων για τη παραγωγή της ρακής. Τα στράφυλλα τοποθετούνταν στο καζάνι όπου τα έβραζαν με ξύλα και τα σκέπαζαν με το καπάκι. Οι ατμοί που συγκεντρωνόταν περνούσαν από μία σωλήνα η οποία με τη σειρά της βρίσκονταν μέσα σε ένα βαρέλι με νερό και εκεί οι ατμοί μετατρέπονταν σε σταγόνες ρακής. Γνωστή για τις θεραπευτικές της ιδιότητες είναι η πρωτόρακι η οποία παράγεται πρώτη και είναι υψηλών βαθμών.

      Τον Αύγουστο γίνεται ο τρύγος, το κόψιμο των σταφυλιών από τα αμπέλια. Άνδρες, γυναίκες και παιδιά σκορπίζονται μέσα στο αμπέλι με κέφι και χαρά για να μαζέψουν στα τζικάκια (καφάσια) τους τα σταφύλια της χρονιάς. Αφού τα κόψουν ξεχωρίζουν αυτά που θέλουν να κάνουν σταφίδα και τα άλλα που θα χρησιμοποιήσουν για να παράγουν το κρασί και την ρακί.

      Τα σταφύλια που προορίζονται για ρακί τοποθετούνται στα πατητήρια για να πατηθούν και να βγει ο μούστος και να απομείνουν τα φλούδια και οι σπόροι (στράφυλλα). Τα τελευταία τοποθετούνται μέσα σε πιθάρια τα οποία σκεπάζονται καλά έτσι ώστε να μην περνά αέρας στο εσωτερικό τους, με απώτερο σκοπό να γίνει η ζύμωση. Μετά από ένα περίπου μήνα, αφού ολοκληρωθεί η ζύμωση, αρχίζει η διαδικασία της απόσταξης. Τα βήματα που ακολουθούνται είναι τα εξής: τοποθετούμε τα ζυμωμένα στράφυλλα στο καζάνι κάτω από δυνατή φωτιά και τα σκεπάζουμε με ένα καπάκι το οποίο έχει χοντρό σωλήνα και συγκοινωνεί με ένα βαρέλι γεμάτο με κρύο νερό. Στην κάτω μεριά του βαρελιού υπάρχει ένας μικρός σωλήνας, «ο λουλάς» απ’ όπου τρέχει η ρακί. Με λίγα λόγια όταν βράζουμε τα στράφυλλα σε δυνατή φωτιά δημιουργούνται υδρατμοί που περνούν στο βαρέλι με το κρύο νερό, ψύχονται και μετατρέπονται σε ρακί.
    • Το αλώνι είναι το τελευταίο μέρος των εξωτερικών τμημάτων του μουσείου αγροτικής ζωής και λαϊκής τέχνης και είναι ο χώρος όπου τοποθετούσαν τα στάχια μετά το θέρος για να τα αλωνίσουν με τη βοήθεια του βολόσυρου για να ξεχωρίσουν το καρπό από τα ξυλαράκια. Το αλώνι επίσης έχει στρογγυλή κατασκευή και βρισκόταν κοντά στα χωράφια.
  • Μητάτο ή σπίτι των βοσκών το οποίο το χρησιμοποιούσαν για να τυροκομούν αλλά και για να μένουν εκεί προστατευμένοι από το κρύο και το χιόνι κατά τη περίοδο του χειμώνα. Το μητάτο κτίζετε αποκλειστικά και μόνο από πέτρα χωρίς να χρησιμοποιηθούν καθόλου υλικά όπως τσιμέντο ή άμμος. Η κατασκευή του είναι στρογγυλή και η τοποθέτηση των πλακών έχει τέτοια μορφή ώστε να μην επιτρέπει στο νερό της βροχής να εισχωρεί στο εσωτερικό.

    Το μητάτο έχει εξωτερικά σχήμα κόλουρου κώνου που επιστέφονται από ένα χαμηλό κώνο. Εσωτερικά ο κωνικός θόλος δημιουργείται με την εκφορά. Στην κορυφή του θόλου υπάρχει ένα άνοιγμα διαμέτρου 60 εκ. περίπου, που χρησιμεύει για αεραγωγό, καπνοδόχο και φωταγωγό. Το μητάτο φτιάχνεται με πέτρα. Από την κάτω ως την πάνω μεριά χρησιμοποιείται πέτρα ολοένα και πιο λεπτή. Ο κατασκευαστής του δίνει μια ελαφριά κλίση προς τα έξω προκειμένου να αποφευχθούν οι διαρροές νερού στο εσωτερικό του. Συνήθως ο βοσκός χρησιμοποιεί δύο μητάτα το ένα για κατοικία και το άλλο ως «τυρόσπιτο» ή «κλειδόσπιτα» για να τοποθετήσουν τα τυριά τους μέχρι να ωριμάσουν.

    Στον μοναδικό εσωτερικό χώρο το μητάτο διαθέτει το σημείο ανάπαυσης, την εστία για το μαγείρεμα και μια άλλη πλευρά για την παρασκευή του τυριού. Η χωρητικότητα του είναι 10-15 περίπου ατόμων.

    Στον εξωτερικό περιβάλλοντα χώρο του βρίσκεται μια μικρή αυλή και μια πέτρινη τραπεζαρία. Επίσης μια μεγάλη μάντρα όπου μαζεύονται τα πρόβατα και οι κατσίκες για την ώρα του αρμέγματος.
  • Δίπλα ακριβώς από το μιτάτο υπάρχει η μάντρα όπου οι βοσκοί μαζεύουν τα πρόβατα για να τα αρμέξουν και να πάρουν το γάλα τους. Η άκρη της μάντρας ονομάζεται κόκαλος και ο χώρος όπου τοποθετούν το δοχείο για να συγκεντρώσουν το γάλα ονομάζεται πινάκι. Η κατασκευή της είναι παρόμοια με αυτήν του μιτάτου και δεν περιέχει καθόλου τσιμέντο ή άλλο στερεωτικό υλικό.
  • Η κρήνη του χωριού ήταν απαραίτητη προϋπόθεση σε κάθε χωριό προκειμένου οι κάτοικοι του να μπορούν να προμηθεύονται πόσιμο νερό. Η κρήνη ήταν ένας τόπος συνάντησης για τις νέες κοπέλες του χωριού οι οποίες πήγαιναν με τις στάμνες τους για νερό.
  • Το ρακιδικάζανο ήταν ο χώρος επεξεργασίας των στράφυλλων για τη παραγωγή της ρακής. Τα στράφυλλα τοποθετούνταν στο καζάνι όπου τα έβραζαν με ξύλα και τα σκέπαζαν με το καπάκι. Οι ατμοί που συγκεντρωνόταν περνούσαν από μία σωλήνα η οποία με τη σειρά της βρίσκονταν μέσα σε ένα βαρέλι με νερό και εκεί οι ατμοί μετατρέπονταν σε σταγόνες ρακής. Γνωστή για τις θεραπευτικές της ιδιότητες είναι η πρωτόρακι η οποία παράγεται πρώτη και είναι υψηλών βαθμών.

    Τον Αύγουστο γίνεται ο τρύγος, το κόψιμο των σταφυλιών από τα αμπέλια. Άνδρες, γυναίκες και παιδιά σκορπίζονται μέσα στο αμπέλι με κέφι και χαρά για να μαζέψουν στα τζικάκια (καφάσια) τους τα σταφύλια της χρονιάς. Αφού τα κόψουν ξεχωρίζουν αυτά που θέλουν να κάνουν σταφίδα και τα άλλα που θα χρησιμοποιήσουν για να παράγουν το κρασί και την ρακί.

    Τα σταφύλια που προορίζονται για ρακί τοποθετούνται στα πατητήρια για να πατηθούν και να βγει ο μούστος και να απομείνουν τα φλούδια και οι σπόροι (στράφυλλα). Τα τελευταία τοποθετούνται μέσα σε πιθάρια τα οποία σκεπάζονται καλά έτσι ώστε να μην περνά αέρας στο εσωτερικό τους, με απώτερο σκοπό να γίνει η ζύμωση. Μετά από ένα περίπου μήνα, αφού ολοκληρωθεί η ζύμωση, αρχίζει η διαδικασία της απόσταξης. Τα βήματα που ακολουθούνται είναι τα εξής: τοποθετούμε τα ζυμωμένα στράφυλλα στο καζάνι κάτω από δυνατή φωτιά και τα σκεπάζουμε με ένα καπάκι το οποίο έχει χοντρό σωλήνα και συγκοινωνεί με ένα βαρέλι γεμάτο με κρύο νερό. Στην κάτω μεριά του βαρελιού υπάρχει ένας μικρός σωλήνας, «ο λουλάς» απ’ όπου τρέχει η ρακί. Με λίγα λόγια όταν βράζουμε τα στράφυλλα σε δυνατή φωτιά δημιουργούνται υδρατμοί που περνούν στο βαρέλι με το κρύο νερό, ψύχονται και μετατρέπονται σε ρακί.
  • Το αλώνι είναι το τελευταίο μέρος των εξωτερικών τμημάτων του μουσείου αγροτικής ζωής και λαϊκής τέχνης και είναι ο χώρος όπου τοποθετούσαν τα στάχια μετά το θέρος για να τα αλωνίσουν με τη βοήθεια του βολόσυρου για να ξεχωρίσουν το καρπό από τα ξυλαράκια. Το αλώνι επίσης έχει στρογγυλή κατασκευή και βρισκόταν κοντά στα χωράφια.

ΕΞΩΤΕΡΙΚΑ ΜΕΡΗ

Τα εξωτερικά μέρη του μουσείου αποτελούνται από τα εξής:

  • Μητάτο ή σπίτι των βοσκών το οποίο το χρησιμοποιούσαν για να τυροκομούν αλλά και για να μένουν εκεί προστατευμένοι από το κρύο και το χιόνι κατά τη περίοδο του χειμώνα. Το μητάτο κτίζετε αποκλειστικά και μόνο από πέτρα χωρίς να χρησιμοποιηθούν καθόλου υλικά όπως τσιμέντο ή άμμος. Η κατασκευή του είναι στρογγυλή και η τοποθέτηση των πλακών έχει τέτοια μορφή ώστε να μην επιτρέπει στο νερό της βροχής να εισχωρεί στο εσωτερικό.

    Το μητάτο έχει εξωτερικά σχήμα κόλουρου κώνου που επιστέφονται από ένα χαμηλό κώνο. Εσωτερικά ο κωνικός θόλος δημιουργείται με την εκφορά. Στην κορυφή του θόλου υπάρχει ένα άνοιγμα διαμέτρου 60 εκ. περίπου, που χρησιμεύει για αεραγωγό, καπνοδόχο και φωταγωγό. Το μητάτο φτιάχνεται με πέτρα. Από την κάτω ως την πάνω μεριά χρησιμοποιείται πέτρα ολοένα και πιο λεπτή. Ο κατασκευαστής του δίνει μια ελαφριά κλίση προς τα έξω προκειμένου να αποφευχθούν οι διαρροές νερού στο εσωτερικό του. Συνήθως ο βοσκός χρησιμοποιεί δύο μητάτα το ένα για κατοικία και το άλλο ως «τυρόσπιτο» ή «κλειδόσπιτα» για να τοποθετήσουν τα τυριά τους μέχρι να ωριμάσουν.

    Στον μοναδικό εσωτερικό χώρο το μητάτο διαθέτει το σημείο ανάπαυσης, την εστία για το μαγείρεμα και μια άλλη πλευρά για την παρασκευή του τυριού. Η χωρητικότητα του είναι 10-15 περίπου ατόμων.

    Στον εξωτερικό περιβάλλοντα χώρο του βρίσκεται μια μικρή αυλή και μια πέτρινη τραπεζαρία. Επίσης μια μεγάλη μάντρα όπου μαζεύονται τα πρόβατα και οι κατσίκες για την ώρα του αρμέγματος.
  • Δίπλα ακριβώς από το μιτάτο υπάρχει η μάντρα όπου οι βοσκοί μαζεύουν τα πρόβατα για να τα αρμέξουν και να πάρουν το γάλα τους. Η άκρη της μάντρας ονομάζεται κόκαλος και ο χώρος όπου τοποθετούν το δοχείο για να συγκεντρώσουν το γάλα ονομάζεται πινάκι. Η κατασκευή της είναι παρόμοια με αυτήν του μιτάτου και δεν περιέχει καθόλου τσιμέντο ή άλλο στερεωτικό υλικό.
  • Η κρήνη του χωριού ήταν απαραίτητη προϋπόθεση σε κάθε χωριό προκειμένου οι κάτοικοι του να μπορούν να προμηθεύονται πόσιμο νερό. Η κρήνη ήταν ένας τόπος συνάντησης για τις νέες κοπέλες του χωριού οι οποίες πήγαιναν με τις στάμνες τους για νερό.
  • Το ρακιδικάζανο ήταν ο χώρος επεξεργασίας των στράφυλλων για τη παραγωγή της ρακής. Τα στράφυλλα τοποθετούνταν στο καζάνι όπου τα έβραζαν με ξύλα και τα σκέπαζαν με το καπάκι. Οι ατμοί που συγκεντρωνόταν περνούσαν από μία σωλήνα η οποία με τη σειρά της βρίσκονταν μέσα σε ένα βαρέλι με νερό και εκεί οι ατμοί μετατρέπονταν σε σταγόνες ρακής. Γνωστή για τις θεραπευτικές της ιδιότητες είναι η πρωτόρακι η οποία παράγεται πρώτη και είναι υψηλών βαθμών.

    Τον Αύγουστο γίνεται ο τρύγος, το κόψιμο των σταφυλιών από τα αμπέλια. Άνδρες, γυναίκες και παιδιά σκορπίζονται μέσα στο αμπέλι με κέφι και χαρά για να μαζέψουν στα τζικάκια (καφάσια) τους τα σταφύλια της χρονιάς. Αφού τα κόψουν ξεχωρίζουν αυτά που θέλουν να κάνουν σταφίδα και τα άλλα που θα χρησιμοποιήσουν για να παράγουν το κρασί και την ρακί.

    Τα σταφύλια που προορίζονται για ρακί τοποθετούνται στα πατητήρια για να πατηθούν και να βγει ο μούστος και να απομείνουν τα φλούδια και οι σπόροι (στράφυλλα). Τα τελευταία τοποθετούνται μέσα σε πιθάρια τα οποία σκεπάζονται καλά έτσι ώστε να μην περνά αέρας στο εσωτερικό τους, με απώτερο σκοπό να γίνει η ζύμωση. Μετά από ένα περίπου μήνα, αφού ολοκληρωθεί η ζύμωση, αρχίζει η διαδικασία της απόσταξης. Τα βήματα που ακολουθούνται είναι τα εξής: τοποθετούμε τα ζυμωμένα στράφυλλα στο καζάνι κάτω από δυνατή φωτιά και τα σκεπάζουμε με ένα καπάκι το οποίο έχει χοντρό σωλήνα και συγκοινωνεί με ένα βαρέλι γεμάτο με κρύο νερό. Στην κάτω μεριά του βαρελιού υπάρχει ένας μικρός σωλήνας, «ο λουλάς» απ’ όπου τρέχει η ρακί. Με λίγα λόγια όταν βράζουμε τα στράφυλλα σε δυνατή φωτιά δημιουργούνται υδρατμοί που περνούν στο βαρέλι με το κρύο νερό, ψύχονται και μετατρέπονται σε ρακί.
  • Το αλώνι είναι το τελευταίο μέρος των εξωτερικών τμημάτων του μουσείου αγροτικής ζωής και λαϊκής τέχνης και είναι ο χώρος όπου τοποθετούσαν τα στάχια μετά το θέρος για να τα αλωνίσουν με τη βοήθεια του βολόσυρου για να ξεχωρίσουν το καρπό από τα ξυλαράκια. Το αλώνι επίσης έχει στρογγυλή κατασκευή και βρισκόταν κοντά στα χωράφια.

ΕΞΩΤΕΡΙΚΑ ΜΕΡΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΑ ΜΕΡΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΑ ΜΕΡΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΑ ΜΕΡΗ
ΕΞΩΤΕΡΙΚΑ ΜΕΡΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΑ ΜΕΡΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΑ ΜΕΡΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΑ ΜΕΡΗ